Sukta 96

Mantra 1

स प्रत्नथा सहसा जायमानः सद्यः काव्यानि बळधत्त विश्वा । आपश्च मित्रं धिषणा च साधन्देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥

તે પ્રાચીન રીતથી સહસાથી જન્મતો, તત્ક્ષણે સર્વ કાવ્યકર્મો (ઋષિ-કૃતિઓ) ગ્રહણ કરી તેમને બળમાં સ્થાપે છે. આપઃ (જળો) અને મિત્ર તથા ધિષણા (રૂપઘડતી બુદ્ધિ) તેને સિદ્ધ કરે છે; દેવો અગ્નિને—દ્રવિણોદા, સત્તાની સમૃદ્ધિ આપનારને—ધારી રાખે છે.

Mantra 2

स पूर्वया निविदा कव्यतायोरिमाः प्रजा अजनयन्मनूनाम् । विवस्वता चक्षसा द्यामपश्च देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥

સે પૂર્વની નિવિદ્ (પ્રથમ આવાહન) અને આયુના કવિત્વ (ઋષિત્વ) વડે મનુના પુત્રોની આ પ્રજાઓને જન્મ આપ્યો. વિવસ્વતના ચક્ષુથી તેણે દ્યૌ અને અપઃ (જળો)ને નિહાળ્યાં; દેવોએ અગ્નિને ધારણ કર્યો—દ્રવિણોદા, સમૃદ્ધિનો દાતા.

Mantra 3

तमीळत प्रथमं यज्ञसाधं विश आरीराहुतमृञ्जसानम् । ऊर्जः पुत्रं भरतं सृप्रदानुं देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥

તેમને તેઓ સૌપ્રથમ સ્તુતિ કરે છે—યજ્ઞસાધક, યજ્ઞને સિદ્ધ કરનાર. જનસમૂહોએ તેમને અગ્રે સ્થાપ્યા છે—આહુત કરેલા, ઋજુ અને તેજસ્વી બનાવેલા. ઊર્જાનો પુત્ર, ભારક, બળદાતા—દેવોએ અગ્નિને ધારણ કર્યો—દ્રવિણોદા, સમૃદ્ધિનો દાતા.

Mantra 4

स मातरिश्वा पुरुवारपुष्टिर्विदद्गातुं तनयाय स्वर्वित् । विशां गोपा जनिता रोदस्योर्देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥

સે માતરિશ્વા છે—અਨੇક વરદાનોથી સમૃદ્ધ; તેણે સંતતિ માટે ગાતુ (માર્ગ) શોધ્યો અને સ્વર્ (લોક)નો જ્ઞાતા છે. વિશાંનો ગોપા, રોદસી (દ્યો-પૃથ્વી)નો જનિતા—દેવોએ અગ્નિને ધારણ કર્યો—દ્રવિણોદા, સમૃદ્ધિનો દાતા.

Mantra 5

नक्तोषासा वर्णमामेम्याने धापयेते शिशुमेकं समीची । द्यावाक्षामा रुक्मो अन्तर्वि भाति देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥

રાત્રિ અને ઉષા, પોતાના-પોતાના વર્ણોમાં ગતિમાન, પરસ્પર સુસંગતિથી એક જ શિશુને સ્તનપાન કરાવે છે. દ્યાવા-પૃથિવી વચ્ચે અંતરમાં સુવર્ણ તેજ ઝળહળી ઊઠે છે; દેવોએ અગ્નિને ધારણ કર્યો—દ્રવિણોદા, અસ્તિત્વની સમૃદ્ધિ આપનારને.

Mantra 6

रायो बुध्नः संगमनो वसूनां यज्ञस्य केतुर्मन्मसाधनो वेः । अमृतत्वं रक्षमाणास एनं देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥

તે રાયનો બુધ્ન—સમૃદ્ધિનો આધાર છે; વસુઓનો સંગમ-સ્થાન છે; યજ્ઞનો કેતુ—ધ્વજ છે; મનસાધન—પ્રેરિત મનના કાર્યનો સિદ્ધિકર્તા છે. તેની અમૃતત્વની રક્ષા કરતાં દેવોએ અગ્નિને ધારણ કર્યો—દ્રવિણોદા, અસ્તિત્વની સમૃદ્ધિ આપનારને.

Mantra 7

नू च पुरा च सदनं रयीणां जातस्य च जायमानस्य च क्षाम् । सतश्च गोपां भवतश्च भूरेर्देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥

હવે પણ અને પ્રાચીન કાળથી પણ, દેવોએ અગ્નિને—દ્રવિણોદા, સમૃદ્ધિદાતા—રયીઓના સદનરૂપે ધારણ કર્યો છે: આપણામાં જે જન્મેલું છે અને જે હજી જન્મે છે તેની પણ આંતરિક આસનરૂપે. સત્યના અને અસ્તિત્વ-ક્ષેત્રના ગોપા તરીકે, અને માપથી પર વધતી વિશાળ સમૃદ્ધિના રક્ષક તરીકે દેવોએ અગ્નિને ધારણ કર્યો.

Mantra 8

द्रविणोदा द्रविणसस्तुरस्य द्रविणोदाः सनरस्य प्र यंसत् । द्रविणोदा वीरवतीमिषं नो द्रविणोदा रासते दीर्घमायुः ॥

દ્રવિણોદા અગ્નિ—સમૃદ્ધિનો દાતા—તીવ્ર બળ અને સ્થિર પુરુષાર્થની સમૃદ્ધ દ્રવ્યરાશિને આગળ ધપાવે; દ્રવિણોદા અમને માનવ-બળને પોષે એવી પ્રેરણા આપે. દ્રવિણોદા અમને વીર્યથી ભરપૂર પોષક ઇષ આપે; અને સમૃદ્ધિનો દાતા અમને દીર્ઘ આયુષ્ય અર્પે.

Mantra 9

एवा नो अग्ने समिधा वृधानो रेवत्पावक श्रवसे वि भाहि । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥

એ રીતે, હે અગ્નિ, અમારી સમિધાથી વૃદ્ધિ પામીને, હે રેવત્ પાવક, અમારા તેજસ્વી યશ માટે પ્રકાશિત થા. અને તે યશ અમારે માટે મિત્ર-વરুণ વધારતા રહે; અદિતિ, સિંધુ, પૃથ્વી તથા દ્યૌ પણ તેને વિસ્તારે.