Sarga 5

Verse 1

सन्दिश्य रामं नृपति श्श्वोभाविन्यभिषेचने।पुरोहितं समाहूय वशिष्ठमिदमब्रवीत्।।।।

ಮರುದಿನ ನಡೆಯಲಿರುವ ಅಭಿಷೇಕದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ರಾಮನಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿ, ನೃಪತಿಯು ತನ್ನ ಪುರೋಹಿತ ವಶಿಷ್ಠರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು.

Verse 2

गच्छोपवासं काकुत्स्थं कारयाद्य तपोधन।श्रीयशोराज्यलाभाय वध्वा सह यतव्रतम्।।।।

ಹೇ ತಪೋಧನ ಋಷಿಯೇ! ಇಂದು ಹೋಗಿ, ವ್ರತನಿಷ್ಠನಾದ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ರಾಮನಿಗೆ ನನ್ನ ಸೊಸೆಯಾದ ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಸು; ಇದರಿಂದ ಶ್ರೀ, ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಲಾಭವು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಲಿ.

Verse 3

तथेति च स राजानमुक्त्वा वेदविदां वरः।स्वयं वसिष्ठो भगवान्ययौ रामनिवेशनम्।।।।उपवासयितुं रामं मन्त्रवन्मन्त्रकोविदः।ब्राह्मं रथवरं युक्तमास्थाय सुदृढव्रतः।।।।

ರಾಜನಿಗೆ “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ವೇದವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭಗವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠನು ಸ್ವತಃ ರಾಮನ ನಿವಾಸದತ್ತ ಹೊರಟನು.

Verse 4

तथेति च स राजानमुक्त्वा वेदविदां वरः।स्वयं वसिष्ठो भगवान्ययौ रामनिवेशनम्।।2.5.3।।उपवासयितुं रामं मन्त्रवन्मन्त्रकोविदः।ब्राह्मं रथवरं युक्तमास्थाय सुदृढव्रतः।।2.5.4।।

ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನೂ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢನೂ ಆದ ಅವನು, ಮಂತ್ರಸಹಿತವಾಗಿ ರಾಮನಿಗೆ ಉಪವಾಸವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮ ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಕುಳಿತನು.

Verse 5

स रामभवनं प्राप्य पाण्डुराभ्रघनप्रभम्।तिस्रः कक्ष्या रथेनैव विवेशमुनिसत्तमः।।।।

ರಾಮಭವನವನ್ನು ತಲುಪಿ—ಪಾಂಡುರ ಶ್ವೇತ ಮೇಘಘನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದ ಅದನ್ನು ನೋಡಿ—ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ರಥದಲ್ಲಿಯೇ ಮೂರು ಆವರಣಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 6

तमागतमृषिं रामस्त्वरन्निव ससम्भ्रमः।मानयिष्यन्समानार्हं निश्चक्राम निवेशनात्।।।।

ಬಂದಿರುವ ಋಷಿಯನ್ನು ಕಂಡ ರಾಮನು, ಗೌರವಭರಿತ ಆತುರದಿಂದ, ಸಮಾನ ಪೂಜ್ಯನಾದ ಅವನಿಗೆ ಸತ್ಕಾರ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಿವಾಸದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದನು.

Verse 7

अभ्येत्य त्वरमाणश्च रथाभ्याशं मनीषिणः।ततोऽवतारयामास परिगृह्य रथात्स्वयम्।।।।

ಮುನಿವರನ ರಥದ ಬಳಿಗೆ ರಾಮನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ, ಸ್ವತಃ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಅವರನ್ನು ರಥದಿಂದ ಇಳಿಸಿದರು.

Verse 8

स चैनं प्रश्रितं दृष्ट्वा सम्भाष्याभिप्रसाद्य च।प्रियार्हं हर्षयन्राममित्युवाच पुरोहितः।।।।

ವಿನಯಶೀಲನಾದ ರಾಮನನ್ನು ಕಂಡು ಕುಲಪುರೋಹಿತನು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡಿ, ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ्नेಹಪೂರ್ಣ ವಚನಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು.

Verse 9

प्रसन्नस्ते पिता राम यौवराज्यमवाप्स्यसि।उपवासं भवानद्य करोतु सह सीतया।।।।

ಹೇ ರಾಮ, ನಿನ್ನ ತಂದೆ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ನೀನು ಯುವರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸು.

Verse 10

प्रातस्त्वामभिषेक्ता हि यौवराज्ये नराधिपः।पिता दशरथः प्रीत्या ययातिं नहुषो यथा।।।।

‘ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾಳೆ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ತಂದೆ ರಾಜ ದಶರಥನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಯುವರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸುವನು—ನಹುಷನು ಯಯಾತಿಯನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದಂತೆ.’

Verse 11

इत्युक्त्वा स तदा राममुपवासं यतव्रतम्।मन्त्रवत्कारयामास वैदेह्या सहितं मुनिः।।।।

ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ, ಮುನಿಯು ಆಗ ವ್ರತನಿಷ್ಠನಾದ ರಾಮನಿಗೆ ವೈದೇಹಿ (ಸೀತಾ) ಸಹಿತ ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಮಾಡಿದನು.

Verse 12

ततो यथावद्रामेण स राज्ञो गुरुरर्चितः।अभ्यनुज्ञाप्य काकुत्स्थं ययौ रामनिवेशनात्।।।।

ನಂತರ ರಾಮನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ರಾಜಗುರುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು; ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನಾದ ರಾಮನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಆ ಗುರುವು ರಾಮನಿವಾಸದಿಂದ ಹೊರಟುಹೋದನು.

Verse 13

सुहृद्भिस्तत्र रामोऽपि सहासीनः प्रियंवदैः।सभाजितो विवेशाऽथ ताननुज्ञाप्य सर्वशः।।।।

ಅಲ್ಲಿ ರಾಮನೂ ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರಿಯಮಿತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಕಾಲ ಕೂತಿದ್ದನು; ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಸತ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದು, ನಂತರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ ತನ್ನ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 14

हृष्टनारीनरयुतं रामवेश्म तदा बभौ।यथा मत्तद्विजगणं प्रफुल्लनलिनं सरः।।।।

ಆಗ ಹರ್ಷಿತ ನಾರೀನರರಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಮವೇಶ್ಮವು ದೀಪ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿತು—ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿದ ಕಮಲಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಕಿಲಕಿಲಿಸುವಂತೆ.

Verse 15

स राजभवनप्रख्यात्तस्माद्रामनिवेशानात्।निर्गत्य ददृशे मार्गं वसिष्ठो जनसंवृतम्।।।।

ನಂತರ ರಾಜಭವನದಂತೆ ಖ್ಯಾತಿಯಾದ ಆ ರಾಮನಿವಾಸದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ವಸಿಷ್ಠರು ಜನಸಮೂಹದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡರು.

Verse 16

बृन्दबृन्दैरयोध्यायां राजमार्गास्समन्ततः।बभूवुरभिसम्बाधाः कुतूहलजनैर्वृताः।।।।

ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರಾಜಮಾರ್ಗಗಳು ಕೌತುಕದಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಗರಜನರ ಗುಂಪು ಗುಂಪಿನಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ತುಂಬಾ ಗಿರಾಕಿಯಾಗಿ ಗಿಜಿಗುಡಿದವು.

Verse 17

जनबृन्दोर्मिसंघर्षहर्षस्वनवतस्तदा।बभूव राजमार्गस्य सागरस्येव निस्वनः।।।।

ಆಗ ರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜನಸಮೂಹದ ಅಲೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಘರ್ಷಿಸಿ ಉಂಟಾದ ಹರ್ಷಧ್ವನಿ ಸಮುದ್ರದ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು.

Verse 18

सिक्तसम्मृष्टरथ्या हि तदहर्वनमालिनी।आसीदयोध्यानगरी समुच्छ्रितगृहध्वजा।।।।

ಆ ದಿನ ಅಯೋಧ್ಯಾನಗರಿಯ ಬೀದಿಗಳು ನೀರು ಛಿಂಡಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒರೆಸಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಉದ್ಯಾನಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದಂತೆ, ಮನೆಮನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಎತ್ತೆತ್ತ ಧ್ವಜಗಳು ಹಾರುತ್ತ ನಿಂತಿತ್ತು.

Verse 19

तदा ह्ययोध्यानिलयः सस्त्रीबालाबलो जनः।रामाभिषेकमाकाङ्क्षन्नाकाङ्क्षदुदयं रवेः।।।।

ಆಗ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀ, ಬಾಲ, ವೃದ್ಧರೆಲ್ಲರೂ ಶ್ರೀರಾಮನ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಸೂರ್ಯೋದಯವನ್ನು ಆತುರದಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 20

प्रजालङ्कारभूतं च जनस्यानन्दवर्धनम्।उत्सुकोऽभूज्जनो द्रष्टुं तमयोध्यामहोत्सवम्।।।।

ಪ್ರಜೆಯ ಅಲಂಕಾರವಾಗಿಯೂ ಎಲ್ಲರ ಆನಂದವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವುದಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಆ ಅಯೋಧ್ಯಾ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ನೋಡಲು ಜನರು ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಸುಕರಾದರು.

Verse 21

एवं तज्जनसम्बाधं राजमार्गं पुरोहितः।व्यूहन्निव जनौघं तं शनै राजकुलं ययौ।।।।

ಹೀಗೆ ಜನಸಮೂಹದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ರಾಜಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡ ಪುರೋಹಿತನು, ಮಾನವಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಎರಡು ಧಾರೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವವನಂತೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅರಮನೆಯತ್ತ ಮುಂದುವರಿದನು.

Verse 22

सिताभ्रशिखरप्रख्यं प्रासादमधिरुह्य सः।समीयाय नरेन्द्रेण शक्रेणेव बृहस्पतिः।।।।

ಬಿಳಿ ಮೇಘಶಿಖರದಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ಏರಿ, ಅವನು ನರೆಂದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು—ಶಕ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೋಗುವಂತೆ.

Verse 23

तमागतमभिप्रेक्ष्य हित्वा राजासनं नृपः।पप्रच्छ स च तस्मै तत्कृतमित्यभ्यवेदयत्।।।।

ಅವನು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ನೃಪನು ರಾಜಾಸನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವಿಚಾರಿಸಿದನು; ಆಗ ಋಷಿಯು ಕಾರ್ಯ ನೆರವೇರಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದನು.

Verse 24

चैव तदा तुल्यं सहासीनास्सभासदः।आसनेभ्यस्समुत्तस्थुः पूजयन्तः पुरोहितम्।।।।

ಆಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಸಭಾಸದರೂ ತಮ್ಮ ಆಸನಗಳಿಂದ ಎದ್ದು, ರಾಜಪುರೋಹಿತನಿಗೆ ಪೂಜ್ಯಸನ್ಮಾನ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

Verse 25

गुरुणा त्वभ्यनुज्ञातो मनुजौघं विसृज्य तम्।विवेशान्तः पुरं राजा सिंहो गिरिगुहामिव।।।।

ಗುರುವಿನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ರಾಜನು ಆ ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ಸಿಂಹನು ಪರ್ವತಗುಹೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 26

तदग्य्रवेषप्रमदाजनाकुलंमहेन्द्रवेश्मप्रतिमं निवेशनम्।विदीपयंश्चारु विवेश पार्थिवश्शशीव तारागणसङ्कुलं नभः।।।।

ಮಹೇಂದ್ರನ ಅರಮನೆಯಂತೆ ತೋರುವ ಆ ನಿವಾಸವು ಸುಂದರ ವೇಷಧಾರಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು; ಭೂಪತಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ತಾರಾಗಣಸಂಕುಲವಾದ ಆಕಾಶವನ್ನು ಚಂದ್ರನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ, ಮನೋಹರವಾಗಿ ದೀಪ್ತನಾದನು.