Kanda 2
Remedies & Counter-Charms
ಅಥರ್ವವೇದದ ೨ನೇ ಕಾಂಡವು ಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ—ರೋಗ, ಶಾಪ, ವೈರಿ-ಸಂಕಲ್ಪ—ಸಂಪೂರ್ಣತೆ (ಸಂಪದ್) ಯನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಅಥರ್ವಣಿಕ ಕಲೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ; ದೇಹದಲ್ಲೂ ಗೃಹದಲ್ಲೂ ಮಂಗಳಕರ ಕ್ರಮ (ಋತ)ವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಾಲ್ಕು ಅನುವಾಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಚಿಕಿತ್ಸಾತ್ಮಕ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಗೃಹ-ಸೀಮಾ ರಕ್ಷೆಯ ಅಪೋತ್ರೋಪಾಯಕ ವಿಧಿಗಳತ್ತ, ವೈರವನ್ನೂ ದುರ್ಮಂತ್ರವನ್ನೂ ಅದರ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳತ್ತ, ಮತ್ತು ರೋಗಕಾರಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಜ್ವರಗಳು, ಗಾಯಗಳು, ವಿಷಗಳು ಮತ್ತು ಕಚ್ಚುಗಳು ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಪದ್ರವಗಳನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ರಕ್ಷಸ್ಗಳು, ದುಷ್ಟ ದೃಷ್ಟಿ, ಅತಿಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಶು-ಹಾನಿಕರ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಂತಹ ಅಶುಭ ಭೀತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ; ಮನೆತನದ ನಿರಂತರತೆ ಮತ್ತು ವಂಶಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಆರೋಗ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತವೆ.
Anuvakas in Kanda 2
4 anuvakas (sections) to explore.
Anuvaka 1
ಅಥರ್ವಣಿಕ ಜ್ಞಾನ, ರಕ್ಷಣಾಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸಾತ್ಮಕ ವಿಮೋಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಸಮಗ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಶುಭಕ್ರಮವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವುದೇ ಪ್ರಧಾನ ವಿಷಯ. ಉಪವಿಷಯಗಳು: ಗುಪ್ತ ‘ಪರಮಂ ಧಾಮ’ಕ್ಕೆ ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗದ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಮೃತತ್ವ-ಜ್ಞಾನ; ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೆಡಿಸುವ ಗಂಧರ್ವ–ಅಪ್ಸರಸ್ಗಳಂತಹ ಸಂಧಿಸತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವುದು; ರೋಗಕಾರಕ ಸ್ರಾವಗಳನ್ನು (ಆಸ್ರಾವ) ತಡೆದು ದೇಹದ ಬಿರುಕುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು; ವಿಷ್ಕಂಧ ಮತ್ತು ಭಕ್ಷಕ ಶಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಙ್ಗಿಡ ಮಣಿ ತಾಯಿತದ ರಕ್ಷಣೆ; ಮಂತ್ರ-ವಿಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಚಿಕಿತ್ಸಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯ ವೃದ್ಧಿ.
Anuvaka 2
ಜೀವಶಕ್ತಿಯ (ಪ್ರಾಣ) ಮತ್ತು ಗೃಹ-ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಶತ್ರುತ್ವವನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಾ/ಅಪತ್ರೋಪಾಯಕ ವಿಧಿಗಳ ವಿವರಣೆ. ಉಪವಿಷಯಗಳು: ಶತ್ರು/ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯ ದ್ವೇಷ-ಪ್ರತಿಪ್ರಸವ ಮತ್ತು ಭ್ರಾತೃವ್ಯ-ಕ್ಷಯಣ; ಆಯುಷ್ಯ ವಿಧಿಗಳು—ಪ್ರಾಣ–ಅಪಾನವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವುದು; ಭೂತ/ರಾಕ್ಷಸ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ-ಪೀಡಕರ ವಿರುದ್ಧ ಗೃಹರಕ್ಷಾ (ರಕ್ಷೋಘ್ನ) ಕ್ರಮಗಳು; ಸ್ವರ್ಗ–ಭೂಮಿ–ಅಂತರಿಕ್ಷವನ್ನು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಮಿತಿಗಳಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕೋಸ್ಮಿಕ ಆವರಣ; ಇಂದ್ರಿಯ-ಸಂಸ್ಥಾಪನ (ಶಕ್ತಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ/ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ).
Anuvaka 3
ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ: ಪ್ರತಿಹಿಂಸೆ-ರಕ್ಷಣೆ—ವೈರವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ, ದೇಹಸುರಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸು, ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಋತ (ಕ್ರಮ) ಮೂಲಕ ಜೀವನ, ಪಶುಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು. ಉಪವಿಷಯಗಳು: (1) ವೈರವಿರೋಧ ಮತ್ತು ‘ರಿಟರ್ನ್-ಟು-ಸೆಂಡರ್’ ಮಾಂತ್ರಿಕ ದಾಳಿ (ಪ್ರತಿಯಾತು/ಹೇತೀ-ನಿವಾರಣ) (2) ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಆಪಃ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ರಕ್ಷಣೆ (ತೇಜಸ್/ಹರಸ್/ಅರ್ಚಿಷ್) (3) ಔಷಧಿ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಅಪತ್ರೋಪೈಕ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಿಗಳು (ಓಷಧಿ, ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀ) (4) ಪಶು-ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ-ರಕ್ಷಣೆ (ಗೋವುಗಳ ಸಂಗ್ರಹ/ಧಾರಣೆ) (5) ಆಯುಷ್ಯ: ದೀರ್ಘಾಯು ಮತ್ತು ಜೀವನಸ್ಥೈರ್ಯ.
Anuvaka 4
ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ: ರೋಗಕಾರಕ ಶತ್ರು-ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ–ಯಜ್ಞಕ್ರಮವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದು. ಉಪವಿಷಯಗಳು: (1) ಮಾನವರಲ್ಲೂ ಪಶುಗಳಲ್ಲೂ ಕೃಮಿ (ಹುಳು/ಪರೋಪಜಿ) ನಾಶ. (2) ಯಕ್ಷ್ಮ (ಕ್ಷಯ/ಕ್ಷೀಣರೋಗ)ವನ್ನು ದೇಹದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದು ದೂರಮಾಡುವುದು. (3) ರುದ್ರ–ಪಶುಪತಿ ಮೂಲಕ ಗೋಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಗೃಹಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ. (4) ಯಜ್ಞದ ದೋಷ/ಪಾಪ (ಏನಸ್/ದುರಿಷ್ಟಿ)ವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ‘ಸ್ವಿಷ್ಟಿ’ (ಯಶಸ್ವಿ ಸಮರ್ಪಣೆ)ಯಾಗಿ ಮಾಡುವುದು. (5) ಗೃಹ್ಯ ಅಗ್ನಿಯ ಮೂಲಕ ವಿವಾಹ-ಆಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ದಾಂಪತ್ಯ ಸ್ಥೈರ್ಯ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ: ರೋಗನಿಯಂತ್ರಣ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೃಮಿ/ಪರೋಪಜಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷಯಸ್ವರೂಪದ ವ್ಯಾಧಿಗಳ ನಿವಾರಣೆ; ಜೊತೆಗೆ ಪಶುರಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಶುದ್ಧೀಕರಣ.
Frequently Asked Questions
Kāṇḍa 2 primarily develops healing (bhaiṣajya) through ‘release from bindings’—driving out disease and restoring wholeness—while also emphasizing rakṣa protection of the household and reversal of hostility back to its source.
They progress from restoring wholeness through Atharvanic curative power (2.1), to protecting life-force and domestic territory via apotropaic rites (2.2), to reversal-and-protection stabilizing body, livestock, and desire through radiance, herbs, and ṛta (2.3), and finally to renewed vitality by expelling disease-agents and re-securing social–ritual order (2.4).
Alongside disease and poison remedies, it preserves significant formulas for childbirth and infant protection, showing how Atharvanic healing extends from individual cure to safeguarding lineage, home, and ritual order.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.