Prakarana 21

Verse 408 (चौपाई)

लालन जोगु लखन लघु लोने। भे न भाइ अस अहहिं न होने।। पुरजन प्रिय पितु मातु दुलारे। सिय रघुबरहि प्रानपिआरे।। मृदु मूरति सुकुमार सुभाऊ। तात बाउ तन लाग न काऊ।। ते बन सहहिं बिपति सब भाँती। निदरे कोटि कुलिस एहिं छाती।। राम जनमि जगु कीन्ह उजागर। रूप सील सुख सब गुन सागर।। पुरजन परिजन गुर पितु माता। राम सुभाउ सबहि सुखदाता।। बैरिउ राम बड़ाई करहीं। बोलनि मिलनि बिनय मन हरहीं।। सारद कोटि कोटि सत सेषा। करि न सकहिं प्रभु गुन गन लेखा।।

លក្ស្សមណៈស័ក្តិសមនឹងត្រូវបានថ្លែងស្រឡាញ់ នៅក្មេងនិងទន់ភ្លន់។ គាត់មិនបានក្លាយជាប្អូនប្រុសតែក្នុងឈ្មោះទេ ហើយគ្មានការខ្វះខាតណាមួយកើតឡើងក្នុងខ្លួនគាត់ទេ។ ជាទីស្រឡាញ់របស់ពលរដ្ឋនគរ ត្រូវបានថ្លែងស្រឡាញ់ដោយព្រះបិតានិងព្រះមាតា សីតា និងព្រះបរមបតីនៃវង្សរគុ គឺជាទីព្រះហឫទ័យដូចជីវិត។ មានរូបសម្ផស្សទន់ភ្លន់ ល្អិតល្អន់ និងមានសេចក្តីគោរពតាមសភាពធម្មជាតិ ខ្យល់ណាមួយមិនប៉ះពាល់ព្រះកាយទេ។ ពួកទ្រង់ទទួលយកទុក្ខលំបាកគ្រប់ប្រភេទក្នុងព្រៃ ពួកទ្រង់មិនខ្លាចសូម្បីតែរន្ទះបានដាច់រាប់លានដែលវាយទៅលើព្រះឱរា។ រាមាបានយាងកើត ហើយធ្វើឲ្យលោកីយ៌ភ្លឺស្វាង ព្រះអង្គជាសមុទ្រនៃរូបសម្ផស្ស សីលធម៌ សុភមង្គល និងគុណធម៌ល្អទាំងអស់។ ចំពោះពលរដ្ឋនគរ ញាតិមិត្ត គ្រូ ព្រះបិតា និងព្រះមាតា សភាពធម្មជាតិរបស់រាមាផ្តល់នូវសេចក្តីសុខដល់ទាំងអស់។ សូម្បីតែសត្រូវក៏សរសើរនូវកិត្តិយសរបស់ព្រះអង្គ ព្រះបន្ទូល ការជួបប្រទះ និងការប្រកបដោយអធ្យាស្រ័យរបស់ព្រះអង្គ លួចយកព្រះហឫទ័យបាន។ ព្រះនាងសារស្វតី និងអ្នកប្រាជ្ញរាប់លាន និងព្រះសេសៈ មិនអាចរាប់គុណធម៌របស់ព្រះបរមបតីបានទាំងស្រុងទេ។

Verse 409 (दोहा/सोरठा)

सुखस्वरुप रघुबंसमनि मंगल मोद निधान। ते सोवत कुस डासि महि बिधि गति अति बलवान।।200।।

រតនៈនៃវង្សរគុ រូបភាពនៃសេចក្តីសុខ ឃ្លាំងនៃភាពរីករាយនិងសុភមង្គល ព្រះអង្គទ្រង់គង់នៅលើស្មៅកុស នេះគឺជាអំណាចនៃព្រហ្មវិហារធម៌។

Verse 410 (चौपाई)

राम सुना दुखु कान न काऊ। जीवनतरु जिमि जोगवइ राऊ।। पलक नयन फनि मनि जेहि भाँती। जोगवहिं जननि सकल दिन राती।। ते अब फिरत बिपिन पदचारी। कंद मूल फल फूल अहारी।। धिग कैकेई अमंगल मूला। भइसि प्रान प्रियतम प्रतिकूला।। मैं धिग धिग अघ उदधि अभागी। सबु उतपातु भयउ जेहि लागी।। कुल कलंकु करि सृजेउ बिधाताँ। साइँदोह मोहि कीन्ह कुमाताँ।। सुनि सप्रेम समुझाव निषादू। नाथ करिअ कत बादि बिषादू।। राम तुम्हहि प्रिय तुम्ह प्रिय रामहि। यह निरजोसु दोसु बिधि बामहि।।

រាមាបានទ្រង់ព្រះសណ្តាប់នូវទុក្ខដែលត្រចៀកមិនគួរស្តាប់ វាដូចជាមែកឈើនៃជីវិតកំពុងត្រូវបានកាប់ទម្លាក់។ ដូចពេជ្រនៃពស់ដែលត្រូវបានថែរក្សាដោយភ្នែកទាំងថ្ងៃទាំងយប់ ដូច្នេះហើយព្រះមាតាទ្រង់ថ្លែងស្រឡាញ់ព្រះអង្គ។ ឥឡូវនេះពួកទ្រង់កំពុងតែធ្វើដំណើរក្នុងព្រៃជាអ្នកដើរផ្លូវព្រៃ បរិភោគឫស ផ្លែឈើ និងផ្កា។ កាលកៃកេយី ឫសគល់នៃទុក្ខវេទនាទាំងអស់។ នាងបានក្លាយជាសត្រូវនៃជីវិតនិងសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ខ្លួនឯង។ កាលកៃកេយី ខ្ញុំជាអ្នកបាប មហាសមុទ្រនៃបាបកម្ម ជាអ្នកអាក្រក់។ គ្រោះថ្នាក់ទាំងអស់នេះបានកើតឡើងដល់ខ្ញុំ។ ព្រះព្រហ្មបានធ្វើឲ្យខ្ញុំក្លាយជាស្នាមភក់លើវង្សត្រកូល។ ព្រះអង្គបានធ្វើឲ្យខ្ញុំជាម្តាយអាក្រក់ចំពោះស្វាមី។ បានទ្រង់ព្រះសណ្តាប់ និសាទទ្រង់បានព្រះន័យលើកទឹកចិត្តដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ថា ម្ចាស់ហេតុអ្វីត្រូវលើកទុក្ខបែបនេះ។ រាមាជាទីស្រឡាញ់របស់អ្នក ហើយអ្នកជាទីស្រឡាញ់របស់រាមា។ ក្នុងរឿងនេះគ្មានកំហុសទេ កំហុសស្ថិតនៅជាមួយព្រហ្មវិហារធម៌។

Verse 411 (छंद)

बिधि बाम की करनी कठिन जेंहिं मातु कीन्ही बावरी। तेहि राति पुनि पुनि करहिं प्रभु सादर सरहना रावरी।। तुलसी न तुम्ह सो राम प्रीतमु कहतु हौं सौहें किएँ। परिनाम मंगल जानि अपने आनिए धीरजु हिएँ।।

កិច្ចការនៃព្រហ្មវិហារធម៌ដ៏លំបាក ដោយសារវាព្រះមាតាត្រូវបានធ្វើឲ្យច្របល់។ ប៉ុន្តែយប់ក្រោយយប់ទៀតព្រះបរមបតីនឹងសរសើរនាងម្តងហើយម្តងទៀតដោយគោរព។ តុលសីទាសព្វថ្ងៃនេះថា ខ្ញុំមិនហៅនរណាម្នាក់ថាជាទីស្រឡាញ់របស់រាមាដូចអ្នកទេ។ ចូរមានចិត្តមាំមួន ដោយដឹងថាលទ្ធផលនឹងជាសុភមង្គល។

Verse 412 (दोहा/सोरठा)

अंतरजामी रामु सकुच सप्रेम कृपायतन। चलिअ करिअ बिश्रामु यह बिचारि दृढ़ आनि मन।।201।।

រាមាជាអ្នកដឹងព្រះហឫទ័យ ទ្រង់ខ្មាសប៉ុន្តែពេញដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ ជាលំនៅដ្ឋាននៃការអាណិតអាសូរ ទ្រង់ពិចារណារឿងនេះ ហើយនាំព្រះហឫទ័យឲ្យមាំមួន ទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា ចូរយើងទៅសម្រាក។

Verse 413 (चौपाई)

सखा बचन सुनि उर धरि धीरा। बास चले सुमिरत रघुबीरा।। यह सुधि पाइ नगर नर नारी। चले बिलोकन आरत भारी।। परदखिना करि करहिं प्रनामा। देहिं कैकइहि खोरि निकामा।। भरी भरि बारि बिलोचन लेंहीं। बाम बिधाताहि दूषन देहीं।। एक सराहहिं भरत सनेहू। कोउ कह नृपति निबाहेउ नेहू।। निंदहिं आपु सराहि निषादहि। को कहि सकइ बिमोह बिषादहि।। एहि बिधि राति लोगु सबु जागा। भा भिनुसार गुदारा लागा।। गुरहि सुनावँ चढ़ाइ सुहाईं। नईं नाव सब मातु चढ़ाईं।। दंड चारि महँ भा सबु पारा। उतरि भरत तब सबहि सँभारा।।

បានទ្រង់ព្រះសណ្តាប់ព្រះបន្ទូលរបស់មិត្ត ហើយធ្វើឲ្យព្រះហឫទ័យមាំមួន ទ្រង់យាងទៅកន្លែងសំណាក់ រឭកដល់ព្រះបរមបតីនៃវង្សរគុ។ នៅពេលប្រជាជននៃនគរបានដឹងរឿងនេះ ប្រុសនិងស្រីបានចេញទៅមើលទ្រង់ ព្រះហឫទ័យរបស់ពួកគេធ្ងន់ដោយទុក្ខវេទនា។ ពួកគេបានធ្វើការគោរពដោយដៃទាំងពីរហើយបានដាក់បណ្តាសាដល់កៃកេយីដោយគ្មានការរក្សាចិត្ត។ ភ្នែករបស់ពួកគេពេញដោយទឹកភ្នែក ហើយពួកគេបានដាក់ការមើលងាយដល់ព្រះព្រហ្ម។ ខ្លះបានសរសើរសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ភរតៈ ខ្លះទៀតនិយាយថាព្រះរាជាបានរក្សាសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ព្រះអង្គ។ ពួកគេបានដាក់បន្ទោសខ្លួនឯង ហើយសរសើរនិសាទ។ នរណាអាចពណ៌នាអំពីការភ្ញាក់ផ្អើលនិងទុក្ខរបស់ពួកគេ។ ដូច្នេះប្រជាជនទាំងអស់នៅតែភ្ញាក់យប់នោះ។ នៅពេលព្រឹកឡើង ពួកគេបានចាប់ផ្តើមរៀបចំការងារ។ ពួកគេបានឲ្យគ្រូឡើងទូកដ៏ស្រស់ស្អាត។ ព្រះមាតាទាំងអស់បានឡើងទូកថ្មី។ ក្នុងរយៈពេលបួនម៉ោងពួកគេទាំងអស់បានឆ្លងកាត់។ បន្ទាប់មកភរតៈបានចុះពីទូក ហើយថែរក្សាពួកគេទាំងអស់។

Verse 414 (दोहा/सोरठा)

प्रातक्रिया करि मातु पद बंदि गुरहि सिरु नाइ। आगें किए निषाद गन दीन्हेउ कटकु चलाइ।।202।।

បានធ្វើពិធីព្រឹក ហើយក្រាបថ្វាយបង្គំនៅព្រះបាទព្រះមាតា ទ្រង់បានងកព្រះសិរសាដល់គ្រូ។ និសាទទាំងឡាយត្រូវបានបញ្ជូនទៅមុខ ហើយកងទ័ពត្រូវបានឲ្យចាប់ផ្តើមធ្វើដំណើរ។

Verse 415 (चौपाई)

कियउ निषादनाथु अगुआईं। मातु पालकीं सकल चलाईं।। साथ बोलाइ भाइ लघु दीन्हा। बिप्रन्ह सहित गवनु गुर कीन्हा।। आपु सुरसरिहि कीन्ह प्रनामू। सुमिरे लखन सहित सिय रामू।। गवने भरत पयोदेहिं पाए। कोतल संग जाहिं डोरिआए।। कहहिं सुसेवक बारहिं बारा। होइअ नाथ अस्व असवारा।। रामु पयोदेहि पायँ सिधाए। हम कहँ रथ गज बाजि बनाए।। सिर भर जाउँ उचित अस मोरा। सब तें सेवक धरमु कठोरा।। देखि भरत गति सुनि मृदु बानी। सब सेवक गन गरहिं गलानी।।

ព្រះបរមបតីនៃនិសាទទាំងឡាយបាននាំផ្លូវ ហើយព្រះមាតាទាំងអស់ត្រូវបានឲ្យធ្វើដំណើរក្នុងអាវុធហោរ។ ទ្រង់បានហៅប្អូនប្រុសទាំងឡាយឲ្យមកជាមួយ ហើយបានផ្តល់ការណែនាំដល់ពួកគេ។ រួមជាមួយព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ទ្រង់បានចាប់ផ្តើមធ្វើដំណើរ។ ទ្រង់ផ្ទាល់បានធ្វើការគោរពដល់ទន្លេគង្គា ហើយសីតា និងរាមា រួមជាមួយលក្ស្សមណៈ បានថ្វាយបង្គំរឭក។ នៅពេលធ្វើដំណើរ ភរតៈបានមកដល់ច្រាំងទន្លេ។ អ្នកបរទូកទាំងឡាយ ជាមួយទូករបស់ពួកគេ បានដឹកជញ្ជូនពួកគេឆ្លងកាត់។ ខ្ញុំល្អទាំងឡាយបាននិយាយម្តងហើយម្តងទៀតថា ម្ចាស់ហេតុអ្វីមិនឲ្យរៀបចំសេះដើម្បីជិះទេ។ រាមាបានយាងដោយថ្មើរជើងទៅកាន់ច្រាំងខាងលិច។ ចំពោះយើង ចូររៀបចំរថ ដំរី និងសេះ។ វាសមរម្យសម្រាប់ខ្ញុំក្នុងការដើរដោយថ្មើរជើង។ ក្នុងចំណោមខ្ញុំទាំងអស់ កាតព្វកិច្ចរបស់ខ្ញុំគឺតឹងរ៉ឹងបំផុត។ បានឃើញសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ភរតៈ ហើយបានទ្រង់ព្រះសណ្តាប់ព្រះបន្ទូលដ៏ទន់ភ្លន់ ខ្ញុំទាំងអស់បានមានអារម្មណ៍ខ្មាសអៀនក្នុងព្រះហឫទ័យ។

Verse 416 (दोहा/सोरठा)

भरत तीसरे पहर कहँ कीन्ह प्रबेसु प्रयाग। कहत राम सिय राम सिय उमगि उमगि अनुराग।।203।।

ភរតបានចូលទៅកាន់ប្រយាគក្នុងថ្ងៃត្រឹមប្រឡង់ទីបី។ គាត់បាននិយាយអំពីរាមនិងសីតា អំពីរាមនិងសីតា ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់របស់គាត់ហូរច្រោះឡើងម្តងហើយម្តងទៀត។

Verse 417 (चौपाई)

झलका झलकत पायन्ह कैंसें। पंकज कोस ओस कन जैसें।। भरत पयादेहिं आए आजू। भयउ दुखित सुनि सकल समाजू।। खबरि लीन्ह सब लोग नहाए। कीन्ह प्रनामु त्रिबेनिहिं आए।। सबिधि सितासित नीर नहाने। दिए दान महिसुर सनमाने।। देखत स्यामल धवल हलोरे। पुलकि सरीर भरत कर जोरे।। सकल काम प्रद तीरथराऊ। बेद बिदित जग प्रगट प्रभाऊ।। मागउँ भीख त्यागि निज धरमू। आरत काह न करइ कुकरमू।। अस जियँ जानि सुजान सुदानी। सफल करहिं जग जाचक बानी।।

ពន្លឺនៃគ្រាប់ជើងរបស់គាត់បានពន្លិចឡើងដូចជាពន្លឺនៃសរសៃផ្កាឈូករឺដូចជាដំណក់ទឹកសន្សើម។ ភរតបានមកដល់មាត់ទន្លេ ហើយសភាទាំងមូលបានរងទុក្ខវេទនា។ នៅពេលដែលបានទទួលដំណឹង ប្រជាជនទាំងអស់បានងូតទឹក ធ្វើការគោរព ហើយមកដល់ទ្រិវេនី។ សីតានិងរាមបានងូតទឹកដោយពិធីគួរឱ្យគោរព ហើយបានប្រគេនទាន ដោយគោរពព្រាហ្មណ៍។ នៅពេលឃើញរលកខ្មៅនិងស រាងកាយរបស់ភរតបានរំភើបដោយសេចក្តីរីករាយ។ នេះគឺជាស្តេចនៃទីសក្ការបូជា ជាអ្នកបំពេញសេចក្តីប្រាថ្នាទាំងអស់ ដែលស្គាល់ក្នុងវេទ អំណាចរបស់វាបានបង្ហាញក្នុងលោក។ ខ្ញុំសុំទាន ដោយលះបង់ធម៌របស់ខ្ញុំផ្ទាល់ តើអ្នកមានទុក្ខណាដែលមិនប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់? ដោយដឹងក្នុងចិត្តរបស់គាត់ អ្នកមានប្រាជ្ញានិងឧត្តមធម៌បានធ្វើឱ្យពាក្យនៃអ្នកសុំទានមានផលក្នុងលោក។

Verse 418 (दोहा/सोरठा)

अरथ न धरम न काम रुचि गति न चहउँ निरबान। जनम जनम रति राम पद यह बरदानु न आन।।204।।

ខ្ញុំមិនប្រាថ្នាទ្រព្យសម្បត្តិ ធម៌ កាម ឬការរួចរំដោះទេ។ ជាតិកបន្តបន្ទាប់ សូមឱ្យខ្ញុំមានសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះព្រះបាទរាម ខ្ញុំមិនសុំពរផ្សេងទៀតទេ។

Verse 419 (चौपाई)

जानहुँ रामु कुटिल करि मोही। लोग कहउ गुर साहिब द्रोही।। सीता राम चरन रति मोरें। अनुदिन बढ़उ अनुग्रह तोरें।। जलदु जनम भरि सुरति बिसारउ। जाचत जलु पबि पाहन डारउ।। चातकु रटनि घटें घटि जाई। बढ़े प्रेमु सब भाँति भलाई।। कनकहिं बान चढ़इ जिमि दाहें। तिमि प्रियतम पद नेम निबाहें।। भरत बचन सुनि माझ त्रिबेनी। भइ मृदु बानि सुमंगल देनी।। तात भरत तुम्ह सब बिधि साधू। राम चरन अनुराग अगाधू।। बाद गलानि करहु मन माहीं। तुम्ह सम रामहि कोउ प्रिय नाहीं।।

ដឹងថារាមបានបោកបញ្ឆោតខ្ញុំដោយកលល្បិច មនុស្សនឹងនិយាយថាខ្ញុំជាអ្នកក្បត់ម្ចាស់របស់ខ្ញុំ។ សេចក្តីស្រឡាញ់របស់ខ្ញុំគឺជាប់នឹងព្រះបាទសីតានិងរាម សូមព្រះគុណរបស់អ្នកកើនឡើងជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ទោះបីកើតក្នុងទឹក ពពកបានភ្លេចសភាពរបស់វាហើយសុំទឹក ដោយទម្លាក់ថ្មពីទ្រូងរបស់វា។ បក្សីចាតកបន្តសំដីរបស់វាពីផ្ទះមួយទៅផ្ទះមួយ សេចក្តីស្រឡាញ់កើនឡើងគ្រប់វិធីដើម្បីជាប្រយោជន៍។ ដូចជាមាសត្រូវបានចម្រាញ់ក្នុងភ្លើង ដូច្នេះខ្ញុំនឹងបំពេញការសន្យារបស់ខ្ញុំចំពោះព្រះបាទនៃអ្នកជាទីស្រឡាញ់។ នៅពេលឮពាក្យរបស់ភរតនៅទ្រិវេនី ទន្លេបាននិយាយដោយសំឡេងស្រស់ស្អាត ប្រគល់ពរ។ ភរតជាទីស្រឡាញ់ អ្នកមានគុណធម៌គ្រប់វិធី សេចក្តីស្រឡាញ់របស់អ្នកចំពោះព្រះបាទរាមគឺមិនអាចវាស់បាន។ កុំមានការតិះដៀលក្នុងចិត្តរបស់អ្នក គ្មាននរណាជាទីស្រឡាញ់របស់រាមដូចអ្នកទេ។

Verse 420 (दोहा/सोरठा)

तनु पुलकेउ हियँ हरषु सुनि बेनि बचन अनुकूल। भरत धन्य कहि धन्य सुर हरषित बरषहिं फूल।।205।।

រាងកាយរបស់គាត់បានរំភើបដោយសេចក្តីរីករាយ ហើយចិត្តរបស់គាត់បានត្រេកអរនៅពេលឮពាក្យរបស់កៃកេយីដែលសមស្របចំពោះគោលបំណងរបស់គាត់។ ភរតជាអ្នកមានវាសនា! គាត់បានស្រែកថា អ្នកមានវាសនា! ហើយព្រះទាំងឡាយ ដោយពេញចិត្ត បានធ្លាក់ផ្កាមកលើផែនដី។

Verse 421 (चौपाई)

प्रमुदित तीरथराज निवासी। बैखानस बटु गृही उदासी।। कहहिं परसपर मिलि दस पाँचा। भरत सनेह सीलु सुचि साँचा।। सुनत राम गुन ग्राम सुहाए। भरद्वाज मुनिबर पहिं आए।। दंड प्रनामु करत मुनि देखे। मूरतिमंत भाग्य निज लेखे।। धाइ उठाइ लाइ उर लीन्हे। दीन्हि असीस कृतारथ कीन्हे।। आसनु दीन्ह नाइ सिरु बैठे। चहत सकुच गृहँ जनु भजि पैठे।। मुनि पूँछब कछु यह बड़ सोचू। बोले रिषि लखि सीलु सँकोचू।। सुनहु भरत हम सब सुधि पाई। बिधि करतब पर किछु न बसाई।।

អ្នកស្រុកនៅក្នុងស្តេចនៃទីសក្ការបូជាបានត្រេកអរ ឥសីនៃព្រៃ អ្នកគ្រប់គ្រងគ្រួសារ និងអ្នកតបអាស្រ័យទាំងអស់បានត្រេកអរ។ ប្រជុំគ្នាក្នុងក្រុមប្រាំឬដប់នាក់ ពួកគេបាននិយាយអំពីសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ភរត សីលធម៌របស់គាត់ និងភាពបរិសុទ្ធពិតប្រាកដរបស់គាត់។ នៅពេលឮដំណឹងល្អអំពីគុណធម៌របស់រាម ពួកគេបានមករកឥសីធំភរទ្វាជ។ ឥសីបានឃើញពួកគេធ្វើការគោរពដោយដៃទាំងពីរជាត់ ហើយគាត់បានកត់សម្គាល់ពួកគេថាជាអ្នកមានវាសនាតាមព្រហ្មលិខិតរបស់ពួកគេ។ គាត់បានរហ័សលើកពួកគេឡើង ឱបពួកគេទៅក្នុងទ្រូងរបស់គាត់ ហើយប្រគល់ពរឱ្យពួកគេ ធ្វើឱ្យដំណើររបស់ពួកគេមានផល។ គាត់បានផ្តល់អាសនៈឱ្យពួកគេ ពួកគេបានងកក្បាលគោរពហើយអង្គុយ ដូចជាអ្នកខ្មាសអៀនចូលទៅក្នុងអាស្រមរបស់គាត់។ ឥសីបានគិតនឹងសួរអ្វីមួយ ប៉ុន្តែបានស្ទាក់ស្ទើរយ៉ាងខ្លាំង នៅពេលឃើញសីលធម៌និងការខ្មាសអៀនរបស់ពួកគេ ឥសីបាននិយាយថា ស្តាប់ខ្ញុំភរត ខ្ញុំបានរៀនទាំងអស់ហើយ ហើយគ្មានអ្វីអាចផ្លាស់ប្តូរអ្វីដែលព្រហ្មលិខិតបានកំណត់ទេ។

Verse 422 (दोहा/सोरठा)

तुम्ह गलानि जियँ जनि करहु समुझी मातु करतूति। तात कैकइहि दोसु नहिं गई गिरा मति धूति।।206।।

កុំគិតអាក្រក់ចំពោះខ្លួនឯងក្នុងចិត្ត ឬកុំដាក់ទោសលើប្រព្រឹត្តិរបស់ម្តាយរបស់អ្នក។ ឪពុករបស់អ្នកនិងកៃកេយីមិនមានកំហុសទេ វាគឺជាពាក្យដែលបានធ្វើឱ្យចិត្តងងឹត។

Verse 423 (चौपाई)

यहउ कहत भल कहिहि न कोऊ। लोकु बेद बुध संमत दोऊ।। तात तुम्हार बिमल जसु गाई। पाइहि लोकउ बेदु बड़ाई।। लोक बेद संमत सबु कहई। जेहि पितु देइ राजु सो लहई।। राउ सत्यब्रत तुम्हहि बोलाई। देत राजु सुखु धरमु बड़ाई।। राम गवनु बन अनरथ मूला। जो सुनि सकल बिस्व भइ सूला।। सो भावी बस रानि अयानी। करि कुचालि अंतहुँ पछितानी।। तहँउँ तुम्हार अलप अपराधू। कहै सो अधम अयान असाधू।। करतेहु राजु त तुम्हहि न दोषू। रामहि होत सुनत संतोषू।।

គ្មាននរណានឹងនិយាយអាក្រក់អំពីរឿងនេះទេ ទាំងលោកនិងវេទសុខស្រួល ហើយអ្នកមានប្រាជ្ញាក៏យល់ស្របដែរ។ កិត្តិស័ព្ទដ៏បរិសុទ្ធរបស់ឪពុករបស់អ្នកនឹងត្រូវបានច្រៀង ហើយលោកនិងវេទនឹងសរសើរគាត់យ៉ាងខ្លាំង។ ទាំងលោកនិងវេទបានប្រកាសថា អ្នកដែលឪពុកប្រគល់រាជ្យឱ្យនឹងទទួលបានវា។ ស្តេចដែលស្មោះត្រង់ក្នុងការសន្យារបស់គាត់បានហៅអ្នក ហើយប្រគល់រាជ្យឱ្យអ្នក ជាមួយសេចក្តីសុខ ធម៌ និងកិត្តិយសធំ។ ការនិរទេសរបស់រាមទៅកាន់ព្រៃបានដករើសឫសគល់នៃគ្រោះថ្នាក់ទាំងអស់ ដែលការឮវាបានធ្វើឱ្យពិភពលោកទាំងមូលឈឺចាប់។ នោះគឺជាការងាររបស់ព្រហ្មលិខិត តាមរយៈមហាក្សត្រីដែលមិនដឹងអ្វី ដែលបានប្រព្រឹត្តខុសហើយនឹងក្លាយជាអ្នកសោកស្តាយនៅទីបំផុត។ ទោះបីជាយ៉ាងណាកំហុសរបស់អ្នកគឺតិចតួច មានតែអ្នកទាប អ្នកមិនដឹង និងអ្នកអាក្រក់ប៉ុណ្ណោះដែលនិយាយផ្ទុយ។ ទោះបីអ្នកទទួលយករាជ្យក៏ដោយ គ្មានកំហុសលើអ្នកទេ រាមនឹងត្រេកអរនៅពេលឮរឿងនេះ។

Verse 424 (दोहा/सोरठा)

अब अति कीन्हेहु भरत भल तुम्हहि उचित मत एहु। सकल सुमंगल मूल जग रघुबर चरन सनेहु।।207।।

ឥឡូវនេះអ្នកបានធ្វើបានយ៉ាងល្អណាស់ភរត ផ្លូវនេះសមស្របចំពោះអ្នក។ ភាពជ្រះថ្លាចំពោះព្រះបាទនៃព្រះអម្ចាស់នៃរាគវៈគឺជាឫសគល់នៃសេចក្តីល្អទាំងអស់ក្នុងលោក។

Verse 425 (चौपाई)

सो तुम्हार धनु जीवनु प्राना। भूरिभाग को तुम्हहि समाना।। यह तम्हार आचरजु न ताता। दसरथ सुअन राम प्रिय भ्राता।। सुनहु भरत रघुबर मन माहीं। पेम पात्रु तुम्ह सम कोउ नाहीं।। लखन राम सीतहि अति प्रीती। निसि सब तुम्हहि सराहत बीती।। जाना मरमु नहात प्रयागा। मगन होहिं तुम्हरें अनुरागा।। तुम्ह पर अस सनेहु रघुबर कें। सुख जीवन जग जस जड़ नर कें।। यह न अधिक रघुबीर बड़ाई। प्रनत कुटुंब पाल रघुराई।। तुम्ह तौ भरत मोर मत एहू। धरें देह जनु राम सनेहू।।

ធ្នូនោះរបស់អ្នកគឺជាទ្រព្យសម្បត្តិ ជីវិត និងជីវិតដកដង្ហើមរបស់អ្នក អ្នកមានវាសនាខ្លាំងណាស់ដែលដូចជាអ្នក។ នេះមិនមែនជារឿងអស្ចារ្យទេអ្នកជាទីស្រឡាញ់ ដ្បិតអ្នកជាបុត្ររបស់ទសរថ ជាប្អូនប្រុសជាទីស្រឡាញ់របស់រាម។ ស្តាប់ភរត ក្នុងចិត្តរបស់ព្រះអម្ចាស់នៃរាគវៈគ្មានវត្ថុនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ស្មើនឹងអ្នកទេ។ លក្សមណៈ រាម និងសីតាកាន់កាប់អ្នកដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ជ្រៅបំផុត យប់និងថ្ងៃកន្លងទៅដោយការសរសើរអ្នក។ ខ្ញុំបានដឹងការសម្ងាត់នៅពេលខ្ញុំងូតទឹកនៅប្រយាគ ពួកគេបានលិចលង់ក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអ្នក។ នោះគឺជាសេចក្តីស្រឡាញ់ដែលព្រះអម្ចាស់នៃរាគវៈមានចំពោះអ្នក ជីវិតទាំងមូលរបស់គាត់ កិត្តិស័ព្ទលោកីយ៍របស់គាត់ គឺផ្តោតលើអ្នកតែមួយគត់។ នេះមិនមែនជាការហួសហេតុនៃភាពអស្ចារ្យរបស់ព្រះអម្ចាស់នៃរាគវៈទេ គាត់ជាអ្នកការពារអ្នកដែលស្វែងរកទីជ្រកកោន ជាអ្នកគ្រប់គ្រងនៃរាគវៈ។ អ្នកភរត គឺជាខ្លួនឯងរបស់ខ្ញុំ សូមឱ្យរាងកាយរបស់ខ្ញុំកាន់កាប់សេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះរាមជានិច្ច។

Verse 426 (दोहा/सोरठा)

तुम्ह कहँ भरत कलंक यह हम सब कहँ उपदेसु। राम भगति रस सिद्धि हित भा यह समउ गनेसु।।208।।

ការរិះគន់នេះភ្ជាប់ទៅនឹងអ្នក ពារត ខណៈដែលចំពោះយើងទាំងអស់វាជាមេរៀន។ វាបានក្លាយជាពេលវេលាដ៏សមរម្យសម្រាប់ការបរិបូរណ៍នៃភាពស្មោះត្រង់ចំពោះព្រះរាម។

Verse 427 (चौपाई)

नव बिधु बिमल तात जसु तोरा। रघुबर किंकर कुमुद चकोरा।। उदित सदा अँथइहि कबहूँ ना। घटिहि न जग नभ दिन दिन दूना।। कोक तिलोक प्रीति अति करिही। प्रभु प्रताप रबि छबिहि न हरिही।। निसि दिन सुखद सदा सब काहू। ग्रसिहि न कैकइ करतबु राहू।। पूरन राम सुपेम पियूषा। गुर अवमान दोष नहिं दूषा।। राम भगत अब अमिअँ अघाहूँ। कीन्हेहु सुलभ सुधा बसुधाहूँ।। भूप भगीरथ सुरसरि आनी। सुमिरत सकल सुंमगल खानी।। दसरथ गुन गन बरनि न जाहीं। अधिकु कहा जेहि सम जग नाहीं।।

កិត្តិយសរបស់អ្នក ព្រះបិតាទីពេញចិត្ត គឺជាខែថ្មីគ្មានគ្រឿងកិត ហើយព្រះអម្ចាស់នៃរាជវង្សរឃុគឺជាអ្នកបម្រើរបស់វា គឺជាផ្កាឈូករាម និងបក្សីកុកិល។ វាលិចឡើងជានិច្ច ហើយមិនដែលលិចទេ; វាមិនដែលថយចុះនៅលើមេឃនៃលោកីយ៍ទេ ប៉ុន្តែកើនពីរដងក្នុងរាល់ថ្ងៃ។ បក្សីកុកិល និងទីលកនឹងស្រឡាញ់វាយ៉ាងខ្លាំង; រន្ទះនៃព្រះអាទិត្យនឹងមិនបន្ថយភាពរុងរឿងរបស់វាទេ។ ទាំងថ្ងៃ និងយប់វានាំមកនូវភាពរីករាយដល់ទាំងអស់គ្នា; គ្រាប់រាហូនៃការប្រព្រឹត្តរបស់កៃកេយីនឹងមិនដែលលេបបានវាទេ។ ការស្រឡាញ់ដ៏ពេញលេញរបស់ព្រះរាមគឺជាទឹកអម្រឹត; គ្រឿងសម្បត្តិនៃការមិនគោរពគ្រូមិនប៉ះពាល់ដល់វាទេ។ ឥឡូវនេះអ្នកកាន់តែស្មោះត្រង់ចំពោះព្រះរាមត្រូវបានបំពេញដោយសុភមង្គលអមតៈ; ពួកគេបានធ្វើឱ្យផែនដីប្រគល់ទឹកអម្រឹតដោយងាយស្រួល។ ព្រះរាជា ភគីរថបាននាំយកទន្លេសួគ៌ាមក; ការរំលឹកដល់វាគឺជារ៉ែនៃពរជ័យទាំងអស់។ គុណធម៌របស់ទសរថមិនអាចពណ៌នាបានទេ; ហេតុអ្វីត្រូវនិយាយបន្ថែមអំពីព្រះអង្គដែលគ្មាននរណាស្មើនៅក្នុងលោកីយ៍នេះទេ?

Verse 428 (दोहा/सोरठा)

जासु सनेह सकोच बस राम प्रगट भए आइ।। जे हर हिय नयननि कबहुँ निरखे नहीं अघाइ।।209।।

ព្រះអង្គដែលភាពស្រឡាញ់ និងការសង្រ្គោះរបស់ព្រះអង្គបានធ្វើឱ្យព្រះរាមបង្ហាញព្រះកាយចំពោះព្រះអង្គ ដែលចិត្ត និងភ្នែករបស់ព្រះអង្គមិនដែលឆ្អែតនឹងការមើលឃើញព្រះអង្គទេ។