Prakarana 21

Verse 408 (चौपाई)

लालन जोगु लखन लघु लोने। भे न भाइ अस अहहिं न होने।। पुरजन प्रिय पितु मातु दुलारे। सिय रघुबरहि प्रानपिआरे।। मृदु मूरति सुकुमार सुभाऊ। तात बाउ तन लाग न काऊ।। ते बन सहहिं बिपति सब भाँती। निदरे कोटि कुलिस एहिं छाती।। राम जनमि जगु कीन्ह उजागर। रूप सील सुख सब गुन सागर।। पुरजन परिजन गुर पितु माता। राम सुभाउ सबहि सुखदाता।। बैरिउ राम बड़ाई करहीं। बोलनि मिलनि बिनय मन हरहीं।। सारद कोटि कोटि सत सेषा। करि न सकहिं प्रभु गुन गन लेखा।।

இலக்குவன் பாசத்திற்குரியவன், இளையவனும் மென்மையானவனுமாக உள்ளான்; அவன் பெயரளவில் மட்டும் சகோதரன் ஆகவில்லை, அவனில் எந்தக் குறைவும் இல்லை. நகர மக்களுக்குப் பிரியமானவன், தந்தை தாயாரால் செல்லப்படுபவன், சீதையும் ரகுவின் இறைவனும் உயிரளவும் அன்பானவர்கள். மென்மையான உருவம், நுணுக்கமான இயல்பு, கருணை மிக்க குணம் கொண்டவர்கள், எந்தக் காற்றும் அவர்கள் உடலைத் தீண்டாது. அவர்கள் காட்டில் எல்லாவிதமான இன்னல்களையும் பொறுத்துக்கொள்கிறார்கள்; ஒரு கோடி மின்னல்கள் அவர்கள் மார்பில் விழுந்தாலும் அஞ்சமாட்டார்கள். இராமர் பிறந்து உலகை ஒளிமயமாக்கினார்; அவர் அழகு, நல்லொழுக்கம், மகிழ்ச்சி மற்றும் எல்லா நற்குணங்களின் கடல். நகர மக்கள், உறவினர்கள், குருக்கள், தந்தை, தாயார் அனைவருக்கும் இராமரின் இயல்பு மகிழ்ச்சியளிக்கிறது. அவருடைய எதிரிகள் கூட அவருடைய பெருமையைப் புகழ்கிறார்கள்; அவருடைய பேச்சு, சந்திப்பு, பணிவு இதயத்தைக் கவரும். சரஸ்வதியும் கோடி கோடி முனிவர்களும் ஆதிசேஷனும் இறைவனின் குணங்களின் கணக்கை முடிக்க இயலாது.

Verse 409 (दोहा/सोरठा)

सुखस्वरुप रघुबंसमनि मंगल मोद निधान। ते सोवत कुस डासि महि बिधि गति अति बलवान।।200।।

ரகு குலத்தின் மணி, பேரின்பத்தின் வடிவம், மங்களம் மற்றும் மோதத்தின் கருவூலம், அவர் குச புல்லின் மீது படுத்துறங்குகிறார்; இதுவே விதியின் வலிமை.

Verse 410 (चौपाई)

राम सुना दुखु कान न काऊ। जीवनतरु जिमि जोगवइ राऊ।। पलक नयन फनि मनि जेहि भाँती। जोगवहिं जननि सकल दिन राती।। ते अब फिरत बिपिन पदचारी। कंद मूल फल फूल अहारी।। धिग कैकेई अमंगल मूला। भइसि प्रान प्रियतम प्रतिकूला।। मैं धिग धिग अघ उदधि अभागी। सबु उतपातु भयउ जेहि लागी।। कुल कलंकु करि सृजेउ बिधाताँ। साइँदोह मोहि कीन्ह कुमाताँ।। सुनि सप्रेम समुझाव निषादू। नाथ करिअ कत बादि बिषादू।। राम तुम्हहि प्रिय तुम्ह प्रिय रामहि। यह निरजोसु दोसु बिधि बामहि।।

இராமர் எந்தக் காதும் கேட்கக்கூடாத துக்கத்தைக் கேட்டார்; அது ஒரு உயிர் மரத்தை வெட்டுவது போன்றிருந்தது. பாம்பின் மணி இமைகளால் பகலும் இரவும் பாதுகாக்கப்படுவது போல, அவருடைய தாய் அவரைப் பேணினாள். இப்போது அவர்கள் காட்டில் நடந்து செல்கிறார்கள், வேர்கள், கனிகள், பூக்களை உண்கிறார்கள். கைகேயிக்குச் சாபம், அனைத்துத் துன்பங்களுக்கும் வேர்! அவள் தன் உயிருக்கும் தன் காதலருக்கும் எதிரியாகிவிட்டாள். எனக்குச் சாபம், சாபம், பாவியான நான், பாவங்களின் கடல், அதிர்ஷ்டமற்றவன்! இந்தச் சோதனை எல்லாம் என்னைச் சூழ்ந்தது. படைத்தவர் என்னைக் குலத்தின் களங்கமாக்கினார்; என் கணவருக்கு என்னைத் தீய தாயாக்கினார். அவனைக் கேட்டு நிஷாதன் அன்புடன் ஆறுதல் கூறினான்: "இறைவா, ஏன் இவ்வளவு துக்கப்படுகிறீர்கள்?" "இராமர் உங்களுக்குப் பிரியமானவர், நீங்கள் இராமருக்குப் பிரியமானவர்; இதில் குற்றமில்லை; குற்றம் விதியில் உள்ளது."

Verse 411 (छंद)

बिधि बाम की करनी कठिन जेंहिं मातु कीन्ही बावरी। तेहि राति पुनि पुनि करहिं प्रभु सादर सरहना रावरी।। तुलसी न तुम्ह सो राम प्रीतमु कहतु हौं सौहें किएँ। परिनाम मंगल जानि अपने आनिए धीरजु हिएँ।।

பிரதிகூலமான விதியின் செயல் கடினமானது; அதனால் தாய் பித்தளானாள். இருப்பினும் இரவு இரவாக இறைவன் அவளை மீண்டும் மீண்டும் பக்தியுடன் புகழ்வார். துளசிதாசர் கூறுகிறார்: நான் உங்களைவிட இராமருக்குப் பிரியமானவர் வேறு யாரும் இல்லை என்கிறேன்; விளைவு நல்லதாக இருக்கும் என்று அறிந்து, உங்கள் இதயத்தில் உறுதியுடன் இருங்கள்.

Verse 412 (दोहा/सोरठा)

अंतरजामी रामु सकुच सप्रेम कृपायतन। चलिअ करिअ बिश्रामु यह बिचारि दृढ़ आनि मन।।201।।

இராமர், இதயங்களை அறிபவர், வெட்கமும் அன்பும் நிறைந்தவர், கருணையின் இருப்பிடம், விஷயத்தைச் சிந்தித்து, தன் மனதை உறுதியாக்கி, "நாம் சென்று ஓய்வெடுப்போம்" என்றார்.

Verse 413 (चौपाई)

सखा बचन सुनि उर धरि धीरा। बास चले सुमिरत रघुबीरा।। यह सुधि पाइ नगर नर नारी। चले बिलोकन आरत भारी।। परदखिना करि करहिं प्रनामा। देहिं कैकइहि खोरि निकामा।। भरी भरि बारि बिलोचन लेंहीं। बाम बिधाताहि दूषन देहीं।। एक सराहहिं भरत सनेहू। कोउ कह नृपति निबाहेउ नेहू।। निंदहिं आपु सराहि निषादहि। को कहि सकइ बिमोह बिषादहि।। एहि बिधि राति लोगु सबु जागा। भा भिनुसार गुदारा लागा।। गुरहि सुनावँ चढ़ाइ सुहाईं। नईं नाव सब मातु चढ़ाईं।। दंड चारि महँ भा सबु पारा। उतरि भरत तब सबहि सँभारा।।

தன் நண்பரின் வார்த்தைகளைக் கேட்டு இதயத்தை நிலைபெறச் செய்து, ரகுவின் இறைவனை நினைந்து தன் இருப்பிடத்திற்குச் சென்றார். இதை அறிந்த நகர மக்கள், ஆணும் பெண்ணும் துயரம் நிறைந்த இதயத்துடன் அவரைக் காண வந்தனர். கைகேயியைக் கட்டுப்பாடின்றி சபித்து, கைகளை நெற்றியில் வைத்து வணங்கினர். அவர்களின் கண்களில் கண்ணீர் நிறைந்தது, படைப்பாளரைக் குறை கூறினர். சிலர் பரதனின் அன்பைப் போற்றினர்; மற்றவர்கள் அரசர் தன் அன்பைக் காத்தார் என்றனர். தங்களைக் குறை கூறி நிஷாதரைப் போற்றினர்; அவர்களின் மயக்கமும் துயரமும் யாரால் விவரிக்க முடியும்? அந்த இரவு மக்கள் அனைவரும் விழித்திருந்தனர்; விடியலில் தங்கள் ஏற்பாடுகளைத் தொடங்கினர். குருவை அழகிய படகில் ஏற்றினர்; அனைத்துத் தாய்மார்களும் புதிய படகில் ஏற்றப்பட்டனர். நான்கு ஜாமங்களில் அனைவரும் கரை கடந்தனர்; பின் பரதன் இறங்கி அனைவரையும் கவனித்துக் கொண்டார்.

Verse 414 (दोहा/सोरठा)

प्रातक्रिया करि मातु पद बंदि गुरहि सिरु नाइ। आगें किए निषाद गन दीन्हेउ कटकु चलाइ।।202।।

காலைக் கடன்களை நிறைவேற்றி, தன் தாயின் பாதங்களில் வணங்கி, குருவிற்குத் தலை வணங்கினார். நிஷாதர்கள் முன்னே அனுப்பப்பட்டனர், படை அசைக்கப்பட்டது.

Verse 415 (चौपाई)

कियउ निषादनाथु अगुआईं। मातु पालकीं सकल चलाईं।। साथ बोलाइ भाइ लघु दीन्हा। बिप्रन्ह सहित गवनु गुर कीन्हा।। आपु सुरसरिहि कीन्ह प्रनामू। सुमिरे लखन सहित सिय रामू।। गवने भरत पयोदेहिं पाए। कोतल संग जाहिं डोरिआए।। कहहिं सुसेवक बारहिं बारा। होइअ नाथ अस्व असवारा।। रामु पयोदेहि पायँ सिधाए। हम कहँ रथ गज बाजि बनाए।। सिर भर जाउँ उचित अस मोरा। सब तें सेवक धरमु कठोरा।। देखि भरत गति सुनि मृदु बानी। सब सेवक गन गरहिं गलानी।।

நிஷாதரின் தலைவர் வழி நடத்த, தாய்மார்கள் அனைவரும் பல்லக்குகளில் பயணிக்கச் செய்யப்பட்டனர். தன் சகோதரர்களை அழைத்து அறிவுறுத்தல்களைக் கொடுத்தார்; பிராமணர்களுடன் பயணத்தைத் தொடங்கினார். தானே கங்கைக்கு வணக்கம் செலுத்தினார், சீதையும் ராமரும் லட்சுமணனுடன் நினைவு கூர்ந்தனர். பயணிக்கையில் பரதன் ஆற்றங்கரையை அடைந்தார்; படகோட்டிகள் தங்கள் படகுகளுடன் அவர்களைக் கடத்தினர். நல்ல பணியாளர்கள் மீண்டும் மீண்டும் கூறினர், 'ஐயா, உங்களுக்குச் சவாரி செய்ய குதிரைகள் ஏற்பாடு செய்யப்படட்டும்.' 'ராமர் அக்கரைக்கு நடந்தே சென்றுள்ளார்; எங்களுக்குத் தேர்கள், யானைகள், குதிரைகள் தயார் செய்யப்படட்டும்.' 'நான் நடந்தே செல்வதே உகந்தது; அனைத்துப் பணியாளர்களிலும் பணியாளரின் கடமை மிகக் கடுமையானது.' பரதனின் உறுதியைக் கண்டு அவரது மென்மையான வார்த்தைகளைக் கேட்டு, அனைத்துப் பணியாளர்களும் இதயத்தில் வெட்கம் கொண்டனர்.

Verse 416 (दोहा/सोरठा)

भरत तीसरे पहर कहँ कीन्ह प्रबेसु प्रयाग। कहत राम सिय राम सिय उमगि उमगि अनुराग।।203।।

பரதன் நாளின் மூன்றாவது ஜாமத்தில் பிரயாகை நுழைந்தார். ராமரையும் சீதையையும், ராமரையும் சீதையையும் பேசினார், அவரது அன்பு மீண்டும் மீண்டும் பொங்கியது.

Verse 417 (चौपाई)

झलका झलकत पायन्ह कैंसें। पंकज कोस ओस कन जैसें।। भरत पयादेहिं आए आजू। भयउ दुखित सुनि सकल समाजू।। खबरि लीन्ह सब लोग नहाए। कीन्ह प्रनामु त्रिबेनिहिं आए।। सबिधि सितासित नीर नहाने। दिए दान महिसुर सनमाने।। देखत स्यामल धवल हलोरे। पुलकि सरीर भरत कर जोरे।। सकल काम प्रद तीरथराऊ। बेद बिदित जग प्रगट प्रभाऊ।। मागउँ भीख त्यागि निज धरमू। आरत काह न करइ कुकरमू।। अस जियँ जानि सुजान सुदानी। सफल करहिं जग जाचक बानी।।

அவரது காலணிகளின் ஒளி தாமரை நார்களின் மின்னல் போலவோ பனித்துளிகள் போலவோ பிரகாசித்தது. பரதன் ஆற்றங்கரைக்கு வந்தார், அனைத்துச் சபையும் துயரத்தால் பீடிக்கப்பட்டது. செய்தி கிடைத்ததும் அனைத்து மக்களும் நீராடி, வணங்கி, திரிவேணிக்கு வந்தனர். சீதையும் ராமரும் முறைப்படி நீரில் நீராடி, பிராமணர்களை மதித்துப் பரிசுகள் கொடுத்தனர். கருமையானவும் வெண்மையானவுமான அலைகளைக் கண்டு பரதனின் உடல் பரவசத்தால் நடுங்கியது. இது யாத்திரை இடங்களின் அரசன், அனைத்து விருப்பங்களையும் நிறைவேற்றுபவன், வேதங்களில் அறியப்பட்டவன், உலகில் அவனது சக்தி வெளிப்படையானது. 'நான் என் சொந்த நேர்மையைத் துறந்து பிச்சை கேட்கிறேன்; துயருற்ற ஆன்மா எது தவறான செயலைச் செய்யாது?' இதை இதயத்தில் அறிந்த ஞானியும் கொடையாளியுமானவர், பிச்சைக்காரரின் வார்த்தைகளை உலகில் பலனளிக்கச் செய்தார்.

Verse 418 (दोहा/सोरठा)

अरथ न धरम न काम रुचि गति न चहउँ निरबान। जनम जनम रति राम पद यह बरदानु न आन।।204।।

நான் செல்வத்தையோ, நீதியையோ, இன்பத்தையோ, முக்தியையோ விரும்பவில்லை. பிறவி தோறும் ராமரின் பாதங்களில் அன்பு கொள்வேன்; வேறு வரம் வேண்டேன்.

Verse 419 (चौपाई)

जानहुँ रामु कुटिल करि मोही। लोग कहउ गुर साहिब द्रोही।। सीता राम चरन रति मोरें। अनुदिन बढ़उ अनुग्रह तोरें।। जलदु जनम भरि सुरति बिसारउ। जाचत जलु पबि पाहन डारउ।। चातकु रटनि घटें घटि जाई। बढ़े प्रेमु सब भाँति भलाई।। कनकहिं बान चढ़इ जिमि दाहें। तिमि प्रियतम पद नेम निबाहें।। भरत बचन सुनि माझ त्रिबेनी। भइ मृदु बानि सुमंगल देनी।। तात भरत तुम्ह सब बिधि साधू। राम चरन अनुराग अगाधू।। बाद गलानि करहु मन माहीं। तुम्ह सम रामहि कोउ प्रिय नाहीं।।

'ராமர் என்னை ஏமாற்றிவிட்டார் என்று அறிந்து கொள்ளுங்கள்; மக்கள் நான் என் தலைவருக்குத் துரோகி என்பார்கள்.' 'சீதையின் மற்றும் ராமரின் பாதங்களில் என் அன்பு நிலைத்துள்ளது; உங்கள் கிருபை நாளுக்கு நாள் அதிகரிக்கட்டும்.' 'நீரில் பிறந்தும் மேகம் தன் இயல்பை மறந்து நீர் கேட்கிறது, தன் மார்பிலிருந்து கற்களை விடுகிறது.' 'சாதகப் பறவை வீடு வீடாகச் சென்று தன் குரலை ஒலிக்கிறது; நல்லவர்களுக்கு அன்பு எல்லா வழிகளிலும் வளர்கிறது.' 'தங்கம் நெருப்பில் சுத்திகரிக்கப்படுவது போல, நான் என் காதலரின் பாதங்களுக்கு என் சபதத்தை நிறைவேற்றுவேன்.' திரிவேணியில் பரதனின் வார்த்தைகளைக் கேட்டு, நதி மென்மையான குரலில் பேசி, ஆசீர்வாதங்களை வழங்கியது. 'அன்பு பரதா, நீ எல்லா வகையிலும் நல்லவன்; ராமரின் பாதங்களின் மீதான உன் அன்பு ஆழமற்றது.' 'உன் இதயத்தில் குற்றச்சாட்டு வைக்காதே; ராமருக்கு உன்னைப் போல அன்பானவன் வேறு யாரும் இல்லை.'

Verse 420 (दोहा/सोरठा)

तनु पुलकेउ हियँ हरषु सुनि बेनि बचन अनुकूल। भरत धन्य कहि धन्य सुर हरषित बरषहिं फूल।।205।।

அவரது உடல் மகிழ்ச்சியால் நடுங்கியது, இதயம் மகிழ்ந்தது, கைகேயியின் தனது நோக்கத்திற்கு சாதகமான வார்த்தைகளைக் கேட்டு. 'பரதன் ஆசிர்வதிக்கப்பட்டவன்!' என்று கூறினார், 'ஆசிர்வதிக்கப்பட்டவன்!' தேவர்கள் மகிழ்ச்சியில் நிரம்பி மலர்களை மழையாகப் பொழிந்தனர்.

Verse 421 (चौपाई)

प्रमुदित तीरथराज निवासी। बैखानस बटु गृही उदासी।। कहहिं परसपर मिलि दस पाँचा। भरत सनेह सीलु सुचि साँचा।। सुनत राम गुन ग्राम सुहाए। भरद्वाज मुनिबर पहिं आए।। दंड प्रनामु करत मुनि देखे। मूरतिमंत भाग्य निज लेखे।। धाइ उठाइ लाइ उर लीन्हे। दीन्हि असीस कृतारथ कीन्हे।। आसनु दीन्ह नाइ सिरु बैठे। चहत सकुच गृहँ जनु भजि पैठे।। मुनि पूँछब कछु यह बड़ सोचू। बोले रिषि लखि सीलु सँकोचू।। सुनहु भरत हम सब सुधि पाई। बिधि करतब पर किछु न बसाई।।

புனித இடங்களின் அரசனில் வாழ்பவர்கள் மகிழ்ச்சி அடைந்தனர்; காட்டு முனிவர்கள், இல்லறத்தார், துறவிகள் அனைவரும் மகிழ்ந்தனர். ஐந்து அல்லது பத்து பேராகக் கூடி, பரதனின் அன்பு, அவரது மென்மையான இயல்பு, அவரது உண்மையான தூய்மை ஆகியவற்றைப் பேசினர். ராமரின் நற்குணங்களின் அழகிய செய்திகளைக் கேட்டு, பெரிய முனிவர் பரத்வாஜரிடம் வந்தனர். முனிவர் அவர்கள் கைகளை நெற்றியில் வைத்து வணங்குவதைக் கண்டு, அவர்களை விதிப்படி அதிர்ஷ்டசாலிகள் எனக் குறித்தார். அவர்களைத் தூக்கி இதயத்தோடு அணைத்து, ஆசீர்வாதம் வழங்கி, அவர்களின் பயணத்தைப் பலனுள்ளதாக்கினார். அவர்களுக்கு இருக்கைகள் வழங்கினார்; அவர்கள் தலை வணங்கி அமர்ந்தனர், அவரது ஆசிரமத்தில் வெட்கத்துடன் நுழைவது போல. முனிவர் ஏதாவது கேட்க நினைத்தார், ஆனால் பெரிதும் தயங்கினார்; அவர்களின் மென்மையான மற்றும் அடக்கமான இயல்பைக் கண்டு, ரிஷி பேசினார். 'கேட்பாயாக பரதா, நான் அனைத்தையும் அறிந்துள்ளேன், விதி ஏற்படுத்தியதை எதுவும் மாற்ற முடியாது.'

Verse 422 (दोहा/सोरठा)

तुम्ह गलानि जियँ जनि करहु समुझी मातु करतूति। तात कैकइहि दोसु नहिं गई गिरा मति धूति।।206।।

உன் இதயத்தில் உன்னைக் குறை கூறாதே அல்லது உன் தாயின் நடத்தையைக் குறை கூறாதே. உன் தந்தையும் கைகேயியும் குற்றமற்றவர்கள்; அது மனத்தை மயக்கிய ஒரு வார்த்தையே.

Verse 423 (चौपाई)

यहउ कहत भल कहिहि न कोऊ। लोकु बेद बुध संमत दोऊ।। तात तुम्हार बिमल जसु गाई। पाइहि लोकउ बेदु बड़ाई।। लोक बेद संमत सबु कहई। जेहि पितु देइ राजु सो लहई।। राउ सत्यब्रत तुम्हहि बोलाई। देत राजु सुखु धरमु बड़ाई।। राम गवनु बन अनरथ मूला। जो सुनि सकल बिस्व भइ सूला।। सो भावी बस रानि अयानी। करि कुचालि अंतहुँ पछितानी।। तहँउँ तुम्हार अलप अपराधू। कहै सो अधम अयान असाधू।। करतेहु राजु त तुम्हहि न दोषू। रामहि होत सुनत संतोषू।।

இதைப் பற்றி யாரும் தீமையாகப் பேசமாட்டார்கள்; உலகமும் வேதங்களும் இதனை ஏற்கின்றன, ஞானிகளும் ஒப்புக்கொள்கின்றனர். உமது தந்தையின் கற்பற்ற புகழ் பாடப்படும், உலகமும் வேதங்களும் அவரைப் பெரிதும் போற்றும். உலகமும் வேதங்களும் அறிவிப்பது என்னவென்றால், தந்தை யாருக்கு அரசைத் தருகிறாரோ அவரே அதனைப் பெறுகிறார். சத்தியத்தில் நிலைத்த அரசர் உம்மை அழைத்து, மகிழ்ச்சியுடன், நீதியுடன், பெரும் மரியாதையுடன் அரசைத் தருகிறார். இராமரின் வனவாசம் எல்லாத் துன்பங்களின் வேரைப் பிடுங்கியது, அதைக் கேட்டு உலகம் முழுவதும் துயரம் கொண்டது. அது விதியின் செயல், அறிவில்லாத ராணியின் மூலம், அவள் தவறாகச் செயல்பட்டு இறுதியில் வருந்துவாள். ஆனால் அங்கும் உமது குற்றம் மிகச் சிறியது; தாழ்ந்தவர்கள், அறிவில்லாதவர்கள், தீயவர்கள் மட்டுமே அவ்வாறு கூறுவார்கள். நீங்கள் அரசை ஏற்றாலும் உமக்குக் குற்றமில்லை; இராமர் அதைக் கேட்டு மகிழ்வார்.

Verse 424 (दोहा/सोरठा)

अब अति कीन्हेहु भरत भल तुम्हहि उचित मत एहु। सकल सुमंगल मूल जग रघुबर चरन सनेहु।।207।।

இப்போது நீங்கள் மிகவும் நன்றாகச் செய்தீர்கள் பரதா, இதுவே உங்களுக்குத் தகுந்தது. ரகுவம்சத்து இறைவனின் திருவடிகளில் அன்பு செலுத்துவதே உலகில் எல்லா நன்மைகளுக்கும் வேராகும்.

Verse 425 (चौपाई)

सो तुम्हार धनु जीवनु प्राना। भूरिभाग को तुम्हहि समाना।। यह तम्हार आचरजु न ताता। दसरथ सुअन राम प्रिय भ्राता।। सुनहु भरत रघुबर मन माहीं। पेम पात्रु तुम्ह सम कोउ नाहीं।। लखन राम सीतहि अति प्रीती। निसि सब तुम्हहि सराहत बीती।। जाना मरमु नहात प्रयागा। मगन होहिं तुम्हरें अनुरागा।। तुम्ह पर अस सनेहु रघुबर कें। सुख जीवन जग जस जड़ नर कें।। यह न अधिक रघुबीर बड़ाई। प्रनत कुटुंब पाल रघुराई।। तुम्ह तौ भरत मोर मत एहू। धरें देह जनु राम सनेहू।।

உமது வில்லே உமது செல்வம், உமது வாழ்க்கை, உமது உயிர்மூச்சு; உம்மைப் போன்றவர் பெற்றவர் மிகவும் அதிர்ஷ்டசாலி. இது வியப்பானது அல்ல அன்பான சகோதரரே, நீங்கள் தசரதரின் மகன், இராமரின் அன்புக்குரிய சகோதரர். கேளுங்கள் பரதா, ரகுவம்சத்து இறைவனின் இதயத்தில் உமக்கு நிகரான அன்பின் பாத்திரம் வேறு யாரும் இல்லை. இலக்குவன், இராமர், சீதை ஆகியோர் உம்மீது ஆழ்ந்த அன்பு கொண்டுள்ளனர்; இரவும் பகலும் உம்மைப் போற்றியே கழிகின்றது. பிரயாகையில் நீராடியபோது நான் இந்த இரகசியத்தை அறிந்தேன்; அவர்கள் உம்மீதான அன்பில் மூழ்கியுள்ளனர். ரகுவம்சத்து இறைவன் உம்மீது கொண்டுள்ள அன்பு அப்படி; அவரது முழு வாழ்க்கையும், உலகப் புகழும் உம்மீதே குவிந்துள்ளது. இது ரகுவம்சத்து இறைவனின் பெருமைக்கு அதிகமல்ல; அவர் அடைக்கலம் புகுபவர்களைக் காப்பவர், ரகுக்களின் ஆட்சியாளர். நீங்கள் பரதா, எனது உயிரே; எனது உடல் என்றும் இராமரின் அன்பைத் தழுவட்டும்.

Verse 426 (दोहा/सोरठा)

तुम्ह कहँ भरत कलंक यह हम सब कहँ उपदेसु। राम भगति रस सिद्धि हित भा यह समउ गनेसु।।208।।

இந்த இழிவு உம்மீது ஒட்டுகிறது பரதா, ஆனால் நம் அனைவருக்கும் இது ஒரு பாடமாக அமைந்தது. இராமரிடம் பக்தி செலுத்துவதில் நிறைவு பெற இது ஒரு பொருத்தமான தருணமாக அமைந்தது.

Verse 427 (चौपाई)

नव बिधु बिमल तात जसु तोरा। रघुबर किंकर कुमुद चकोरा।। उदित सदा अँथइहि कबहूँ ना। घटिहि न जग नभ दिन दिन दूना।। कोक तिलोक प्रीति अति करिही। प्रभु प्रताप रबि छबिहि न हरिही।। निसि दिन सुखद सदा सब काहू। ग्रसिहि न कैकइ करतबु राहू।। पूरन राम सुपेम पियूषा। गुर अवमान दोष नहिं दूषा।। राम भगत अब अमिअँ अघाहूँ। कीन्हेहु सुलभ सुधा बसुधाहूँ।। भूप भगीरथ सुरसरि आनी। सुमिरत सकल सुंमगल खानी।। दसरथ गुन गन बरनि न जाहीं। अधिकु कहा जेहि सम जग नाहीं।।

உமது புகழ் அன்பான தந்தையே, கற்பற்ற புதிய சந்திரன் போன்றது, ரகுவம்சத்து இறைவன் அதற்குப் பணியாளர், சந்திரனின் தாமரையும் கோகிலமும் போன்றவர். அது எப்போதும் உதிக்கிறது, ஒருபோதும் அஸ்தமிப்பதில்லை; உலக வானத்தில் ஒருபோதும் தேய்வதில்லை, மாறாக நாளுக்கு நாள் இரட்டிப்பாகப் பிரகாசிக்கிறது. கோகிலமும் திலகமும் அதன்மீது மிகுந்த அன்பு கொள்ளும்; சூரியனின் பிரகாசம் அதன் ஒளியைக் குறைக்காது. பகலும் இரவும் அனைவருக்கும் மகிழ்ச்சியளிக்கிறது; கைகேயின் செயல்களின் கிரகணம் அதை விழுங்காது. இராமரின் பூரண அன்பு அமிர்தம் போன்றது; குருவை மதிக்காத குற்றம் அதைக் களங்கப்படுத்தாது. இப்போது இராமரின் பக்தர்கள் அழியாத பேரின்பத்தில் நிரம்பியுள்ளனர்; அவர்கள் பூமியிலிருந்து அமிர்தத்தை எளிதாகப் பெறச் செய்துள்ளனர். பகீரதர் என்னும் அரசர் விண்ணிலிருந்து கங்கையைக் கொண்டு வந்தார்; அதை நினைப்பதே எல்லா நன்மைகளின் சுரங்கம். தசரதரின் நற்குணங்களை விவரிக்க இயலாது; அதிகமாகச் சொல்வதென்ன, உலகில் அவருக்கு நிகரானவரே இல்லை.

Verse 428 (दोहा/सोरठा)

जासु सनेह सकोच बस राम प्रगट भए आइ।। जे हर हिय नयननि कबहुँ निरखे नहीं अघाइ।।209।।

அவரது அன்பும் நாணமும் காரணமாக இராமர் அவர் முன் வெளிப்பட்டார், அவரது இதயமும் கண்களும் அவரைப் பார்த்து ஒருபோதும் திருப்தி அடைவதில்லை.