Prakarana 1

Verse 1 (श्लोक)

यस्याङ्के च विभाति भूधरसुता देवापगा मस्तके भाले बालविधुर्गले च गरलं यस्योरसि व्यालराट्। सोऽयं भूतिविभूषणः सुरवरः सर्वाधिपः सर्वदा शर्वः सर्वगतः शिवः शशिनिभः श्रीशङ्करः पातु माम्।।1।। प्रसन्नतां या न गताभिषेकतस्तथा न मम्ले वनवासदुःखतः। मुखाम्बुजश्री रघुनन्दनस्य मे सदास्तु सा मञ्जुलमंगलप्रदा।।2।। नीलाम्बुजश्यामलकोमलाङ्गं सीतासमारोपितवामभागम्। पाणौ महासायकचारुचापं नमामि रामं रघुवंशनाथम्।।3।।

សូមព្រះដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមទេវតា ព្រះអម្ចាស់នៃទាំងអស់ ដែលតែងតែត្រូវបានតុបតែងដោយផេះជាគ្រឿងអលង្ការ សូមការពារខ្ញុំ៖ ព្រះអង្គដែលក្នុងក្រអាប់របស់ព្រះអង្គមានព្រះនាងកូនភ្នំ ដែលទ្រង់នាំយកទន្លេសួគ៌លើព្រះសិរសារបស់ព្រះអង្គ ដែលមានព្រះចន្ទថ្មីលើព្រះភ្លេង ពិសក្នុងព្រះកណ្តាស់ និងពស់ធំជាមាលាលើព្រះឱរា ព្រះអង្គដែលជាសរវៈ ជាអ្នកគ្រប់គ្រងគ្រប់ទីកន្លែង ជាអ្នកមេត្តាករុណា ជាអ្នកមានពណ៌ដូចព្រះចន្ទ ជាសង្ករៈដ៏ប្រសើរ។ សូមព្រះភក្ត្រដូចផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គដែលជាទីពេញចិត្តនៃវង្សរឃុ ផ្តល់ឱ្យខ្ញុំនូវពរជ័យដ៏ល្អ និងមង្គលជានិច្ច ព្រះនាងដែលមិនបានត្រេកអរនឹងពិធីរាជាភិសេក ហើយក៏មិនបានធ្លាក់ចុះដោយសារទុក្ខនៃការនិរទេសទៅកាន់ព្រៃដែរ។ ខ្ញុំក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះរាមា ព្រះអម្ចាស់នៃវង្សរឃុ ដែលមានពណ៌ខ្មៅដូចផ្កាឈូកខៀវ មានអវយវៈទន់ភ្លន់ ជាមួយព្រះនាងសីតាអង្គុយលើភាគខាងឆ្វេង កាន់ធ្នូដ៏ស្រស់ស្អាត និងព្រួញដ៏ល្អនៅក្នុងព្រះហស្ថ។

Verse 2 (दोहा/सोरठा)

श्रीगुरु चरन सरोज रज निज मनु मुकुरु सुधारि। बरनउँ रघुबर बिमल जसु जो दायकु फल चारि।।

ដោយធូលីនៃព្រះបាទដូចផ្កាឈូកនៃព្រះគ្រូដែលខ្ញុំគោរព ខ្ញុំបានជាស់កញ្ចក់នៃចិត្តរបស់ខ្ញុំ ឥឡូវនេះខ្ញុំនឹងពណ៌នាអំពីកិត្តិយសដ៏បរិសុទ្ធនៃអ្នកដ៏ប្រសើរបំផុតនៃវង្សរឃុ ដែលផ្តល់នូវផលទាំងបួននៃជីវិតមនុស្ស។

Verse 3 (चौपाई)

जब तें रामु ब्याहि घर आए। नित नव मंगल मोद बधाए।। भुवन चारिदस भूधर भारी। सुकृत मेघ बरषहि सुख बारी।। रिधि सिधि संपति नदीं सुहाई। उमगि अवध अंबुधि कहुँ आई।। मनिगन पुर नर नारि सुजाती। सुचि अमोल सुंदर सब भाँती।। कहि न जाइ कछु नगर बिभूती। जनु एतनिअ बिरंचि करतूती।। सब बिधि सब पुर लोग सुखारी। रामचंद मुख चंदु निहारी।। मुदित मातु सब सखीं सहेली। फलित बिलोकि मनोरथ बेली।। राम रूपु गुनसीलु सुभाऊ। प्रमुदित होइ देखि सुनि राऊ।।

ចាប់តាំងពីពេលព្រះរាមាត្រឡប់មកផ្ទះវិញបន្ទាប់ពីពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ ថ្ងៃនីមួយៗបាននាំយកមកនូវពរជ័យថ្មីៗ និងភាពរីករាយកើនឡើងជានិច្ច។ លោកទាំងមូល ទីកន្លែងទាំងដប់បួន និងទ្វីបធំទាំងឡាយត្រូវបានបង្អុរដោយសេចក្តីសុខពីពពកនៃការងារល្អ។ ទ្រព្យសម្បត្តិ អំណាចអាទិទេព និងគ្រប់ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់បានកើនឡើងដូចទន្លេ ហើយនគរអយុធ្យាបានពោរពេញដូចសមុទ្រ។ ក្នុងទីក្រុងនោះ បុរស និងស្ត្រីដែលកើតក្នុងត្រកូលអភិជនគឺដូចជាត្បូង បរិសុទ្ធ មិនអាចកំណត់តម្លៃបាន និងស្រស់ស្អាតគ្រប់យ៉ាង។ ភាពរុងរឿងនៃទីក្រុងមិនអាចពណ៌នាបានទេ វាហាក់ដូចជាព្រះព្រហ្មបានបង្កើតវាឡើង។ ប្រជាជនទាំងអស់នៃទីក្រុងគឺសុខសាន្តគ្រប់យ៉ាង មើលព្រះចន្ទនៃព្រះភក្ត្រព្រះរាមា។ មាតាទាំងអស់ និងមិត្តស្រីដែលមានចិត្តស្រឡាញ់ទាំងឡាយបានត្រេកអរ បំណងប្រាថ្នាក្នុងចិត្តរបស់ពួកគេបានសម្រេចនៅពេលបានឃើញ។ នៅពេលបានឃើញ និងឮអំពីរូបសម្ផស្សព្រះរាមា គុណធម៌ និងសភាពអំណាកដ៏ឧត្តមរបស់ព្រះអង្គ ព្រះរាជាផ្ទាល់បានពោរពេញទៅដោយភាពរីករាយ។

Verse 4 (दोहा/सोरठा)

सब कें उर अभिलाषु अस कहहिं मनाइ महेसु। आप अछत जुबराज पद रामहि देउ नरेसु।।1।।

ក្នុងចិត្តរបស់គ្រប់គ្នាមានបំណងប្រាថ្នាតែមួយគត់ ហើយពួកគេនិយាយអំពីវាបន្ទាប់ពីទទួលបានជ័យជម្នះលើព្រះសិវៈ៖ ព្រះរាជាផ្ទាល់គួរតែតែងតាំងព្រះរាមាជាព្រះរាជបុត្រច្បង ដ្បិតព្រះអង្គមិនប្រាថ្នាអ្វីសម្រាប់ព្រះអង្គឯងទេ។

Verse 5 (चौपाई)

एक समय सब सहित समाजा। राजसभाँ रघुराजु बिराजा।। सकल सुकृत मूरति नरनाहू। राम सुजसु सुनि अतिहि उछाहू।। नृप सब रहहिं कृपा अभिलाषें। लोकप करहिं प्रीति रुख राखें।। तिभुवन तीनि काल जग माहीं। भूरि भाग दसरथ सम नाहीं।। मंगलमूल रामु सुत जासू। जो कछु कहिज थोर सबु तासू।। रायँ सुभायँ मुकुरु कर लीन्हा। बदनु बिलोकि मुकुट सम कीन्हा।। श्रवन समीप भए सित केसा। मनहुँ जरठपनु अस उपदेसा।। नृप जुबराज राम कहुँ देहू। जीवन जनम लाहु किन लेहू।।

នៅពេលមួយ គ្រប់គ្នាបានប្រជុំគ្នា ហើយព្រះរាជានៃវង្សរឃុបានចូលរួមក្នុងសភារាជវង្ស។ ព្រះអង្គគឺជារូបភាពនៃគុណធម៌ទាំងអស់ ជាព្រះអម្ចាស់នៃមនុស្សទាំងឡាយ នៅពេលបានឮកិត្តិយសល្អរបស់ព្រះរាមា ព្រះអង្គមានភាពរីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ ព្រះរាជាទាំងអស់នៅតែពោរពេញទៅដោយការប្រាថ្នាដោយសប្បុរស ហើយបានបង្ហាញសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះប្រជារាស្ត្រ រក្សាទុកនូវទំនុកចិត្តរបស់ពួកគេ។ ក្នុងលោកទាំងបី ក្នុងកាលទាំងបី មិនមានវាសនាធំដូចនៃទសរថនៅក្នុងលោកទាំងមូលទេ។ ព្រះរាមា ជាឫសគល់នៃពរជ័យទាំងអស់ គឺជាបុត្ររបស់ព្រះអង្គ អ្វីក៏ដោយដែលអាចនិយាយបាន ទាំងអស់គឺតិចតួចបើធៀបនឹងព្រះអង្គ។ ព្រះរាជា ដោយសភាពធម្មជាតិសប្បុរសរបស់ព្រះអង្គ បានយកកញ្ចក់នៅក្នុងព្រះហស្ថរបស់ព្រះអង្គ នៅពេលមើលព្រះភក្ត្ររបស់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គហាក់ដូចជាពាក់មកុដ។ សក់សបានបង្ហាញខ្លួននៅជិតត្រចៀករបស់ព្រះអង្គ ដូចជាឆាប់ចាស់កំពុងផ្តល់ឱ្យព្រះអង្គនូវការណែនាំបែបនេះ។ ម្ចាស់នៃព្រះរាជា សូមតែងតាំងព្រះរាមាជាព្រះរាជបុត្រច្បង តើព្រះអង្គទទួលបានអ្វីជាផលចំណេញពីជីវិត និងកំណើត?

Verse 6 (दोहा/सोरठा)

यह बिचारु उर आनि नृप सुदिनु सुअवसरु पाइ। प्रेम पुलकि तन मुदित मन गुरहि सुनायउ जाइ।।2।।

ការគិតនេះត្រូវបាននាំយកមកក្នុងហឫទ័យរបស់ព្រះរាជា ហើយបានរកឃើញនូវថ្ងៃល្អនិងពេលវេលាសមគួរ។ ព្រះរាជាដែលរាងកាយរន្ធត់ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ និងហឫទ័យពេញដោយភាពរីករាយ បានទៅនិងប្រាប់រឿងនេះដល់គ្រូរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 7 (चौपाई)

कहइ भुआलु सुनिअ मुनिनायक। भए राम सब बिधि सब लायक।। सेवक सचिव सकल पुरबासी। जे हमारे अरि मित्र उदासी।। सबहि रामु प्रिय जेहि बिधि मोही। प्रभु असीस जनु तनु धरि सोही।। बिप्र सहित परिवार गोसाईं। करहिं छोहु सब रौरिहि नाई।। जे गुर चरन रेनु सिर धरहीं। ते जनु सकल बिभव बस करहीं।। मोहि सम यहु अनुभयउ न दूजें। सबु पायउँ रज पावनि पूजें।। अब अभिलाषु एकु मन मोरें। पूजहि नाथ अनुग्रह तोरें।। मुनि प्रसन्न लखि सहज सनेहू। कहेउ नरेस रजायसु देहू।।

អ្នកគ្រប់គ្រងផែនដីបានមានប្រសាសន៍ថា ហៃអ្នកជាធំលើសពួកអ្នកប្រាជ្ញ សូមស្តាប់ខ្ញុំ។ ព្រះរាមបានក្លាយជាអ្នកសក្តិសមគ្រប់យ៉ាង។ ខ្ញុំបម្រើ មន្ត្រី និងអ្នកទាំងអស់ដែលរស់នៅក្នុងទីក្រុង និងអ្នកដែលជាសត្រូវ មិត្ត ឬអ្នកអើពើ សុទ្ធតែស្រឡាញ់ព្រះរាមដូចជាស្រឡាញ់ខ្ញុំដែរ។ ព្រះអង្គប្រព្រឹត្តដូចជាឆន្ទៈរបស់ខ្ញុំដែលបានមកជារាងកាយ។ ពួកព្រាហ្មណ៍ជាមួយគ្រួសាររបស់ពួកគេ សុទ្ធតែមានសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះព្រះអង្គ និងនឹងគោរពតាមព្រះអង្គ។ អ្នកដែលទទួលយកធូលីពីបាទព្រះបាទគ្រូមកដាក់លើក្បាលរបស់ពួកគេ ពួកគេដូចជាកាន់កាប់នូវទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់។ គ្មាននរណាម្នាក់បានមានអារម្មណ៍ស្រឡាញ់ដូចជាខ្ញុំបានមានទេ។ ខ្ញុំបានទទួលយកទាំងអស់ដោយការគោរពធូលីពីបាទព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គ។ ឥឡូវនេះមានបំណងមួយក្នុងហឫទ័យរបស់ខ្ញុំ គឺថាអ្នកជាធំអនុញ្ញាតឲ្យមានពររបស់អ្នក។ កាលបានឃើញថាអ្នកប្រាជ្ញពេញចិត្តនិងមានសេចក្តីស្រឡាញ់ដោយសភាពធម្មជាតិ ព្រះរាជាបានសុំឲ្យព្រះអង្គសួរអ្វីដែលព្រះអង្គចង់បាន។

Verse 8 (दोहा/सोरठा)

राजन राउर नामु जसु सब अभिमत दातार। फल अनुगामी महिप मनि मन अभिलाषु तुम्हार।।3।।

ហៃព្រះរាជា នាមនិងកិត្តិយសរបស់ព្រះអង្គគឺជាអ្នកផ្តល់នូវទាំងអស់ដែលជាចំណង់ចំណូលចិត្ត។ ហៃអ្នកជាថ្លៃថ្លៃក្នុងចំណោមព្រះរាជាទាំងឡាយ សូមឲ្យបំណងនៃហឫទ័យរបស់ព្រះអង្គបានសម្រេច។

Verse 9 (चौपाई)

सब बिधि गुरु प्रसन्न जियँ जानी। बोलेउ राउ रहँसि मृदु बानी।। नाथ रामु करिअहिं जुबराजू। कहिअ कृपा करि करिअ समाजू।। मोहि अछत यहु होइ उछाहू। लहहिं लोग सब लोचन लाहू।। प्रभु प्रसाद सिव सबइ निबाहीं। यह लालसा एक मन माहीं।। पुनि न सोच तनु रहउ कि जाऊ। जेहिं न होइ पाछें पछिताऊ।। सुनि मुनि दसरथ बचन सुहाए। मंगल मोद मूल मन भाए।। सुनु नृप जासु बिमुख पछिताहीं। जासु भजन बिनु जरनि न जाहीं।। भयउ तुम्हार तनय सोइ स्वामी। रामु पुनीत प्रेम अनुगामी।।

ដោយដឹងក្នុងហឫទ័យថាគ្រូពេញចិត្តគ្រប់យ៉ាង ព្រះរាជាបានមានព្រះបន្ទូលដោយពាក្យស្រស់ស្រាយនិងមានការញញឹម។ ហៃព្រះអង្គ សូមឲ្យព្រះរាមក្លាយជាអ្នកស្នងរាជ្យ។ សូមបង្ហាញនូវការអនុគ្រោះរបស់អ្នក និងឲ្យរៀបចំការប្រជុំ។ នេះគឺជាការរីករាយក្នុងហឫទ័យរបស់ខ្ញុំ។ ប្រជារាស្ត្រទាំងអស់នឹងទទួលបាននូវភាពរីករាយនៃភ្នែករបស់ពួកគេ។ ដោយពររបស់ព្រះអង្គ ទាំងអស់នឹងបានសម្រេច។ នេះគឺជាចំណង់ចំណូលចិត្តមួយក្នុងហឫទ័យរបស់ខ្ញុំ។ សូមកុំឲ្យខ្ញុំមានការសោកស្តាយនៅពេលក្រោយ ដោយគិតថា ហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំមិនបានធ្វើរឿងនេះ? ដ្បិតមានការសោកស្តាយចំពោះអ្វីដែលមិនបានធ្វើ។ កាលបានឮព្រះបន្ទូលដ៏ល្អរបស់ទសរថ ហឫទ័យរបស់អ្នកប្រាជ្ញបានពេញដោយភាពរីករាយនិងសេចក្តីសុខ ដែលជាឫសគល់នៃពរទាំងឡាយ។ ហៃព្រះរាជា សូមស្តាប់ចុះ អ្នកដែលបែរចេញពីព្រះអង្គនឹងសោកស្តាយ អ្នកដែលការគោរពរបស់ពួកគេមិនអាចបោះបង់ចោលបានទោះបីជាមានទុក្ខលំបាកក៏ដោយ។ ព្រះអង្គបានក្លាយជាបុត្ររបស់ព្រះអង្គ ជាព្រះអម្ចាស់នោះឯង គឺព្រះរាមដ៏បរិសុទ្ធ ដែលតាមដាននូវសេចក្តីស្រឡាញ់។

Verse 10 (दोहा/सोरठा)

बेगि बिलंबु न करिअ नृप साजिअ सबुइ समाजु। सुदिन सुमंगलु तबहिं जब रामु होहिं जुबराजु।।4।।

កុំពន្យាពេល ហៃព្រះរាជា សូមរៀបចំការប្រជុំទាំងមូល។ ថ្ងៃនោះហើយដែលជាថ្ងៃល្អនិងមង្គល នៅពេលដែលព្រះរាមក្លាយជាអ្នកស្នងរាជ្យ។

Verse 11 (चौपाई)

मुदित महिपति मंदिर आए। सेवक सचिव सुमंत्रु बोलाए।। कहि जयजीव सीस तिन्ह नाए। भूप सुमंगल बचन सुनाए।। जौं पाँचहि मत लागै नीका। करहु हरषि हियँ रामहि टीका।। मंत्री मुदित सुनत प्रिय बानी। अभिमत बिरवँ परेउ जनु पानी।। बिनती सचिव करहि कर जोरी। जिअहु जगतपति बरिस करोरी।। जग मंगल भल काजु बिचारा। बेगिअ नाथ न लाइअ बारा।। नृपहि मोदु सुनि सचिव सुभाषा। बढ़त बौंड़ जनु लही सुसाखा।।

ព្រះរាជាដែលមានភាពរីករាយបានមកដល់ព្រះបរមរាជវាំង ហើយបានហៅខ្ញុំបម្រើ មន្ត្រី និងសុមន្ត្រ។ ព្រះអង្គបានជំរាបសួរឲ្យមានជ័យជម្នះនិងអាយុយឺនយូរ ហើយពួកគេបានថ្វាយបង្គំក្បាល។ ព្រះរាជាបានមានព្រះបន្ទូលនូវពាក្យមង្គល។ បើគំនិតរបស់អ្នកទាំងប្រាំនេះល្អ សូមដាក់តិកាលើថ្ងាស់របស់ព្រះរាមដោយភាពរីករាយ។ មន្ត្រីទាំងនោះមានភាពរីករាយពេលបានឮព្រះបន្ទូលដ៏គាប់ប្រយោជន៍។ បំណងកំបាំងរបស់ពួកគេបានសម្រេចដូចជាទឹកលើដីស្ងួត។ មន្ត្រីទាំងនោះបានធ្វើការអារាធនាំដោយដៃប្រណម៖ សូមព្រះអង្គមានព្រះជន្មាយុយឺនយូរ ហៃព្រះអង្គជាធំលើលោក ជាច្រើនកោដិឆ្នាំ។ ដើម្បីសុខមង្គលរបស់លោកីយ៍និងគោលបំណងល្អ រឿងនេះត្រូវបានពិចារណា។ កុំពន្យាពេល ហៃព្រះអង្គ កុំឲ្យមានការពន្យាពេល។ កាលបានឮពាក្យដ៏ល្អរបស់មន្ត្រី ភាពរីករាយរបស់ព្រះរាជាបានកើនឡើងដូចជាដើមឈើដែលបានទទួលនូវផ្កាថ្មីៗ។

Verse 12 (दोहा/सोरठा)

कहेउ भूप मुनिराज कर जोइ जोइ आयसु होइ। राम राज अभिषेक हित बेगि करहु सोइ सोइ।।5।।

ព្រះរាជាបានមានព្រះបន្ទូលថា ហៃអ្នកប្រាជ្ញ សូមធ្វើទាំងអស់នូវអ្វីដែលជាបញ្ជាឲ្យបានឆាប់ ដើម្បីធ្វើពិធីរាជាភិសេករបស់ព្រះរាម។

Verse 13 (चौपाई)

हरषि मुनीस कहेउ मृदु बानी। आनहु सकल सुतीरथ पानी।। औषध मूल फूल फल पाना। कहे नाम गनि मंगल नाना।। चामर चरम बसन बहु भाँती। रोम पाट पट अगनित जाती।। मनिगन मंगल बस्तु अनेका। जो जग जोगु भूप अभिषेका।। बेद बिदित कहि सकल बिधाना। कहेउ रचहु पुर बिबिध बिताना।। सफल रसाल पूगफल केरा। रोपहु बीथिन्ह पुर चहुँ फेरा।। रचहु मंजु मनि चौकें चारू। कहहु बनावन बेगि बजारू।। पूजहु गनपति गुर कुलदेवा। सब बिधि करहु भूमिसुर सेवा।।

អ្នកប្រាជ្ញបានមានប្រសាសន៍ដោយពាក្យស្រស់ស្រាយដោយភាពរីករាយថា សូមនាំយកមកនូវទាំងអស់ដែលពិបាកទទួលបាន។ ឱសថ ឫស ផ្កា ផ្លែឈើ និងសំពត់។ សូមរាប់និងហៅនូវវត្ថុមង្គលជាច្រើន។ ក្រដាសបក់ សំពត់ជាច្រើនប្រភេទ សូត្រនិងក្រណាត់ល្អនៃប្រភេទគ្មានទីបញ្ចប់។ ត្បូងនិងវត្ថុមង្គលជាច្រើន ទាំងអស់ដែលសមរម្យសម្រាប់ពិធីរាជាភិសេក។ ព្រះអង្គបានប្រាប់ពួកគេនូវការប្រព្រឹត្តទាំងអស់ដែលស្គាល់ពីវេទ ហើយបានឲ្យរៀបចំខ្ទមផ្សេងៗក្នុងទីក្រុង។ សូមដាំដើមស្វាយដែលមានផ្លែ ដើមត្នោត និងដើមចេកតាមដងផ្លូវនៅគ្រប់ទិសទាំងបួនក្នុងទីក្រុង។ សូមរៀបចំកន្លែងដ៏ស្រស់ស្អាតដែលមានត្បូង និងទីធ្លាដ៏គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍។ សូមឲ្យទីផ្សារត្រូវបានរៀបចំដោយមិនពន្យាពេល។ សូមគោរពព្រះគណេស គ្រូ និងទេវតានៃគ្រួសារ។ សូមធ្វើនូវសេវាទាំងអស់សម្រាប់ព្រះរាជានៃទឹកដី។

Verse 14 (दोहा/सोरठा)

ध्वज पताक तोरन कलस सजहु तुरग रथ नाग। सिर धरि मुनिबर बचन सबु निज निज काजहिं लाग।।6।।

សូមតំឡើងទង់ជ័យ ប៉ាណង់ ធ្នារ និងកំពូល។ សូមតុបតែងសេះ រថ និងដំរី។ ដោយចងចាំនូវពាក្យរបស់អ្នកប្រាជ្ញដ៏ធំ នីមួយៗបានចាប់ផ្តើមធ្វើកិច្ចការរបស់ខ្លួន។

Verse 15 (चौपाई)

जो मुनीस जेहि आयसु दीन्हा। सो तेहिं काजु प्रथम जनु कीन्हा।। बिप्र साधु सुर पूजत राजा। करत राम हित मंगल काजा।। सुनत राम अभिषेक सुहावा। बाज गहागह अवध बधावा।। राम सीय तन सगुन जनाए। फरकहिं मंगल अंग सुहाए।। पुलकि सप्रेम परसपर कहहीं। भरत आगमनु सूचक अहहीं।। भए बहुत दिन अति अवसेरी। सगुन प्रतीति भेंट प्रिय केरी।। भरत सरिस प्रिय को जग माहीं। इहइ सगुन फलु दूसर नाहीं।। रामहि बंधु सोच दिन राती। अंडन्हि कमठ ह्रदउ जेहि भाँती।।

អ្វីដែលអ្នកប្រាជ្ញបានបញ្ជាទៅនរណាម្នាក់ កិច្ចការនោះត្រូវបានធ្វើជាមុនដោយអ្នកនោះ។ ព្រះរាជាគោរពពួកព្រាហ្មណ៍ អ្នកបរិសុទ្ធ និងទេវតា ហើយធ្វើនូវកិច្ចការដែលនាំមកនូវសុខមង្គលនិងផលប្រយោជន៍ដល់ព្រះរាម។ កាលបានឮពីពិធីរាជាភិសេកដ៏មង្គលរបស់ព្រះរាម ទីក្រុងអយុធ្យាបានពេញដោយសំឡេងនៃឧបករណ៍និងការរីករាយយ៉ាងធំ។ រាងកាយរបស់ព្រះរាមនិងនាងសីតាបានបង្ហាញនូវសញ្ញាមង្គល។ អវយវៈដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ព្រះអង្គទាំងពីរបានញាប់ញ័រដោយនិមិត្តល្អ។ ដោយមានភាពរន្ធត់នៃសេចក្តីស្រឡាញ់ ព្រះអង្គទាំងពីរបាននិយាយគ្នា។ ទាំងនេះគឺជាសញ្ញានៃការមកដល់របស់ភរត។ ថ្ងៃជាច្រើនបានកន្លងទៅដោយការរង់ចាំយ៉ាងធំ។ សញ្ញាទាំងនេះបានផ្តល់នូវការប្រាកដក្នុងការជួបជាមួយអ្នកជាទីស្រឡាញ់។ គ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងលោកដែលជាទីស្រឡាញ់ដូចជាភរតទេ។ នេះគឺជាផលនៃសញ្ញា ហើយគ្មានផលផ្សេងទៀតទេ។ ព្រះរាមគិតដល់ប្អូនប្រុសរបស់ព្រះអង្គទាំងថ្ងៃទាំងយប់ ដូចជាអណ្តើកដែលថែរក្សាពងរបស់វាក្នុងហឫទ័យរបស់វាដែរ។

Verse 16 (दोहा/सोरठा)

एहि अवसर मंगलु परम सुनि रहँसेउ रनिवासु। सोभत लखि बिधु बढ़त जनु बारिधि बीचि बिलासु।।7।।

នៅគ្រាអភិលក្សណ៍នេះ លឺដំណឹងសុភាពមង្គលប្រសើរបំផុត ព្រះរាជវាំងត្រេកអររីករាយ។ វាភ្លឺស្រស់ស្អាត ដូចព្រះចន្ទកើនពន្លឺ ដូចមហាសមុទ្រកំពុងលេងក្នុងចំណោមរលកទាំងឡាយ។

Verse 17 (चौपाई)

प्रथम जाइ जिन्ह बचन सुनाए। भूषन बसन भूरि तिन्ह पाए।। प्रेम पुलकि तन मन अनुरागीं। मंगल कलस सजन सब लागीं।। चौकें चारु सुमित्राँ पुरी। मनिमय बिबिध भाँति अति रुरी।। आनँद मगन राम महतारी। दिए दान बहु बिप्र हँकारी।। पूजीं ग्रामदेबि सुर नागा। कहेउ बहोरि देन बलिभागा।। जेहि बिधि होइ राम कल्यानू। देहु दया करि सो बरदानू।। गावहिं मंगल कोकिलबयनीं। बिधुबदनीं मृगसावकनयनीं।।

អ្នកដែលទៅជាមុន និងប្រកាសដំណឹងនោះ បានទទួលគ្រឿងអលង្ការ និងសំលៀកបំពាក់ដោយច្រើន។ រីករាយដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ រាងកាយ និងចិត្តរបស់ពួកគេពេញដោយសេចក្តីអនុរាគ ពួកគេក្លាយជាឆ្នាំងនៃសេចក្តីមង្គលទាំងអស់។ ខ្ទមរបស់សុមិត្រាត្រូវបានតុបតែងយ៉ាងស្រស់ស្អាត រៀបចំដោយគ្រឿងតុបតែងជាច្រើនប្រភេទ ដ៏ស្រស់ស្អាតបំផុត។ មាតារបស់ព្រះរាម បំពេញដោយសេចក្តីរីករាយ បានប្រគេននូវវត្ថុជាច្រើនដល់ពួកព្រាហ្មណ៍ ធ្វើឲ្យពួកគេរីករាយ។ នាងបានថ្វាយបង្គំដល់ទេវតារបស់ភូមិ ទេវតា និងនាគ ហើយនិយាយទៀតថា សូមប្រទានបុត្រដែលមានវាសនាល្អដល់ខ្ញុំ។ ដោយវិធីណាដែលសុខុមាលភាពរបស់ព្រះរាមនឹងសម្រេច សូមប្រោសប្រទានពរនោះ។ បក្សីកុក និងបក្សីផ្សេងទៀតច្រៀងចម្រៀងមង្គល។ ស្ត្រីដែលមុខដូចព្រះចន្ទ និងក្រមុំដែលមានភ្នែកដូចសត្វហរិណី ត្រេកអររីករាយ។

Verse 18 (दोहा/सोरठा)

राम राज अभिषेकु सुनि हियँ हरषे नर नारि। लगे सुमंगल सजन सब बिधि अनुकूल बिचारि।।8।।

លឺដំណឹងអំពីពិធីរាជាភិសេករបស់ព្រះរាម បុរស និងស្ត្រីត្រេកអរក្នុងចិត្ត។ អ្នកដែលល្អទាំងអស់ចាប់ផ្តើមពិធីមង្គល ដោយពិចារណាអ្វីដែលសមស្របក្នុងគ្រប់វិធី។

Verse 19 (चौपाई)

तब नरनाहँ बसिष्ठु बोलाए। रामधाम सिख देन पठाए।। गुर आगमनु सुनत रघुनाथा। द्वार आइ पद नायउ माथा।। सादर अरघ देइ घर आने। सोरह भाँति पूजि सनमाने।। गहे चरन सिय सहित बहोरी। बोले रामु कमल कर जोरी।। सेवक सदन स्वामि आगमनू। मंगल मूल अमंगल दमनू।। तदपि उचित जनु बोलि सप्रीती। पठइअ काज नाथ असि नीती।। प्रभुता तजि प्रभु कीन्ह सनेहू। भयउ पुनीत आजु यहु गेहू।। आयसु होइ सो करौं गोसाई। सेवक लहइ स्वामि सेवकाई।।

នៅពេលនោះ ព្រះរាជាហៅព្រះវសិษ្ឋ និងបញ្ជូនទៅកាន់លំនៅរបស់ព្រះរាម ដើម្បីផ្តល់ការណែនាំ។ លឺដំណឹងអំពីការមកដល់របស់គ្រូ ព្រះអង្គនៃរាជវង្សរឃុ ទៅកាន់ទ្វារ និងថ្វាយបង្គំក្បាលនៅចំពោះព្រះបាទ។ ដោយគោរព ព្រះអង្គថ្វាយអាឃ្យៈ និងនាំយកទៅកាន់ផ្ទះ ធ្វើគារវកិច្ច និងថ្វាយបង្គំដោយវិធីដប់ប្រាំមួយប្រភេទ។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គកាន់ព្រះបាទរបស់គ្រូ រួមជាមួយព្រះនាងសីតា ហើយព្រះរាមទ្រង់មានបន្ទូល ដោយផ្គុំព្រះហស្ថដូចផ្កាឈូក។ ការមកដល់នៃម្ចាស់ក្នុងផ្ទះរបស់ខ្ញុំ ជាឫសគល់នៃមង្គលទាំងពួង និងជាអ្នកកម្ចាត់អមង្គលទាំងអស់។ ទោះបីយ៉ាងណា វាសមស្របដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ ក្នុងការសួរថា តើខ្ញុំគួរធ្វើកិច្ចការអ្វី? នេះជាវិធីរបស់ម្ចាស់។ ព្រះអង្គបានលះបង់អំណាច និងបង្ហាញសេចក្តីស្រឡាញ់ជាម្ចាស់។ ថ្ងៃនេះ ផ្ទះនេះបានក្លាយជាទីបរិសុទ្ធ។ ដោយមានព្រះរាជបញ្ជាណាមួយ ខ្ញុំនឹងធ្វើ ម្ចាស់អើយ។ ខ្ញុំរកឃើញសេវាកម្មរបស់ម្ចាស់។

Verse 20 (दोहा/सोरठा)

सुनि सनेह साने बचन मुनि रघुबरहि प्रसंस। राम कस न तुम्ह कहहु अस हंस बंस अवतंस।।9।।

លឺពាក្យរបស់សាធុជន ពេញដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ និងដំបូន្មានដ៏ល្អិតល្អន់ ដែលសរសើរព្រះអង្គនៃរាជវង្សរឃុ ព្រះនាងសីតាបានសួរថា ហេតុអ្វីអ្នកមិននិយាយអំពីព្រះរាមតាមវិធីនេះ? ព្រះអង្គជាគ្រឿងតុបតែងនៃវង្សរឃុដែលប្រៀបដូចហង្ស។