Sukta 25
Sukta 9.25
Soma Pavamāna (addressed), with recipients Devās, Maruts, Vāyu
આ ટૂંકું પાવમાન સોમ સૂક્ત સોમને પવિત્ર (ગાળણી)માંથી પસાર થઈ પોતાને શુદ્ધ કરવા અને દેવો માટે—ખાસ કરીને મરુતો અને વાયુ માટે—ઉલ્લાસદાયક પેય બનવા આમંત્રિત કરે છે. ગાળાતાં સોમની સ્તુતિ પ્રેરિત વિવેક (દક્ષ) સિદ્ધ કરનાર, “બધા રૂપોમાં” વ્યાપનાર અને જ્યાં અમર વસે છે તે લોક તરફ ગતિ કરનાર તરીકે થાય છે. આ સૂક્તનો હેતુ વિધિપર—અર્પણ માટે પિળાયેલા સોમનું સંસ્કાર કરીને તેને પવિત્ર કરવો—અને ગૂઢપર—પવિત્ર સ્તુતિગીત (અર્ક)ના તેજસ્વી ગર્ભમાં સોમના આરોહણનું વર્ણન કરવો—એ બંને છે.
Mantras
Mantra 1
पवस्व दक्षसाधनो देवेभ्यः पीतये हरे । मरुद्भ्यो वायवे मदः ॥
હે સોમ, તું પવિત્ર થા; દક્ષસાધન—વિચારશક્તિનો સિદ્ધિકારક—હે હરિ (તામ્રવર્ણ), દેવો માટે પાનાર્થે. મરુતો અને વાયુ માટે તું મદ (આનંદ-ઉલ્લાસ) બની રહે.
Mantra 2
पवमान धिया हितोऽभि योनिं कनिक्रदत् । धर्मणा वायुमा विश ॥
હે પવમાન, ધિયા (ચેતન વિચાર) દ્વારા સ્થાપિત, યોનિ તરફ કનિક્રદત્—ઘોષ કરતો—તું તારા ધર્મથી વાયુમાં પ્રવેશ કર; જેથી પ્રાણનો યોગ્ય લય સ્થિર થાય.
Mantra 3
सं देवैः शोभते वृषा कविर्योनावधि प्रियः । वृत्रहा देववीतमः ॥
દેવો સાથે તે વೃಷા (બળવાન વૃષભ) શોભે છે; કવિ, પ્રિય, યોનિ પર અધિ સ્થાપિત. વૃત્રહા, દેવવીતમ—દેવોના આનંદમાં અતિપ્રિય—તે પ્રકાશની વિજયને દૃઢ કરે છે.
Mantra 4
विश्वा रूपाण्याविशन्पुनानो याति हर्यतः । यत्रामृतास आसते ॥
પુનાન (શુદ્ધ થતો) તે સર્વ રૂપોમાં પ્રવેશે છે અને પ્રિય આનંદમાં ગતિ કરે છે—તેવા પ્રદેશ તરફ, જ્યાં અમૃત (અમર) શક્તિઓ પોતાનું આસન ગ્રહણ કરે છે.
Mantra 5
अरुषो जनयन्गिरः सोमः पवत आयुषक् । इन्द्रं गच्छन्कविक्रतुः ॥
અરુષ (રુદ્ધ-સુવર્ણ) સોમ પવિત્ર થઈ વહે છે, પ્રેરિત વાણી (ગિરઃ) જનમાવે છે; આયુષ્યદાયક, કવિ-ક્રતુ (ઋષિ-ઇચ્છાવાળો) ઇન્દ્ર તરફ જાય છે.
Mantra 6
आ पवस्व मदिन्तम पवित्रं धारया कवे । अर्कस्य योनिमासदम् ॥
આ પવસ્વ, હે અતિ-મદકારક, હે કવિ; ધારાથી પવિત્ર પવિત્ર (પવિત્રં) પ્રવાહને ધારણ કર; અને અર્ક (પ્રેરિત તેજ)ની યોનિમાં આસન ગ્રહણ કર.
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is purified through the ritual filter and offered as the divine drink, especially energizing Vāyu and the Maruts.
“Pavamāna” means “the purifying/flowing one,” referring to Soma running clean through the strainer (pavitra) during the Soma sacrifice.
It suggests that the purified Soma pervades every level of existence and then moves toward the immortal realm where the deathless powers (amṛtas) dwell, symbolizing an ascent of purified consciousness.
Ask anything about Sukta 25 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.