Sukta 25
Sukta 9.25
ఈ చిన్న పావమాన సోమ స్తోత్రం సోముని వడపోత (పవిత్ర) ద్వారా తనను తాను శుద్ధి చేసుకొని దేవతలకు—ప్రత్యేకంగా మరుత్‌లకు మరియు వాయువుకు—ఉల్లాసాన్ని కలిగించే పానీయంగా మారమని ఆహ్వానిస్తుంది. వడకట్టబడుతున్నప్పుడు సోముడు ప్రేరిత వివేచన (దక్ష)ను సఫలీకరించేవాడిగా, “అన్ని రూపాలలో” వ్యాపించేవాడిగా, అమరులు నివసించే లోకానికి దిశగా సాగేవాడిగా స్తుతింపబడతాడు. ఈ స్తోత్రం లక్ష్యం ఆచారపరమైనదీ—నైవేద్యార్థం పిండిన సోముని అభిషేకించి పవిత్రీకరించడమూ—మరియు ఆధ్యాత్మికమైనదీ—పవిత్ర గీత (అర్క) అనే ప్రకాశమయ గర్భంలోకి సోముని आरोహణను వర్ణించడమూ.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
पवस्व दक्षसाधनो देवेभ्यः पीतये हरे । मरुद्भ्यो वायवे मदः ॥
ఓ సోమా! నీవు పవిత్రుడవు కమ్ము; ఓ దక్షసాధనుడా, దేవుల పానార్థం కోసం, ఓ హరి (తామ్రవర్ణుడా)! మరుతులకును వాయువుకును నీవు మదము (ఆనందోన్మాదము) కావు.
Mantra 2
पवमान धिया हितोऽभि योनिं कनिक्रदत् । धर्मणा वायुमा विश ॥
ఓ పవమానా! ధియచే స్థాపింపబడి, యోనిని అభిముఖంగా గర్జిస్తూ—నీ ధర్మముచే (నీ స్వభావ-నియమముచే) వాయువులో ప్రవేశించు.
Mantra 3
सं देवैः शोभते वृषा कविर्योनावधि प्रियः । वृत्रहा देववीतमः ॥
అతడు వృషభుడు (బలవంతుడు) దేవులతో కలిసి ప్రకాశిస్తాడు; ప్రియ కవి, యోనిపై అధిష్ఠితుడు. అతడు వృత్రహా, దేవులలో అత్యంత ప్రియుడు—ప్రకాశవిజయాన్ని స్థిరపరచును.
Mantra 4
विश्वा रूपाण्याविशन्पुनानो याति हर्यतः । यत्रामृतास आसते ॥
పునానుడు (తన్ను తాను శుద్ధి చేసుకుంటూ) అతడు సమస్త రూపాలలో ప్రవేశించి, ప్రియానందంలో సంచరిస్తాడు—అమృత (అమర) శక్తులు ఆసీనమయ్యే ఆ లోకానికి.
Mantra 5
अरुषो जनयन्गिरः सोमः पवत आयुषक् । इन्द्रं गच्छन्कविक्रतुः ॥
అరుష (ఎరుపు-బంగారు వర్ణ) సోముడు పవమానుడై ప్రవహిస్తూ, గిరః (ప్రేరిత వాక్కులు) జనింపజేస్తాడు; ఆయుషక్ (జీవనదాయకుడు) గా, కవిక్రతు (ఋషి-సంకల్పం) గలవాడు ఇంద్రుని చేరుతాడు.
Mantra 6
आ पवस्व मदिन्तम पवित्रं धारया कवे । अर्कस्य योनिमासदम् ॥
ఓ కవే, అత్యంత మదిన్తమా! ఇక్కడికి పవస్వ; పవిత్ర-ధారను ధారించి, అర్క (ప్రేరిత జ్యోతి) యొక్క యోనిలో ఆసీనమవు.
Inside Sukta 25
How it unfolds
- Where it opens
A direct imperative to Soma: “purify yourself” for the gods’ drinking, becoming the blissful force for Maruts and Vāyu.
- Development
Soma’s purification is portrayed as empowered intelligence (dakṣa) and as a dynamic movement—his stream becomes delight and potency for the divine hosts.
- Climax
The vision of Soma entering “all forms” and moving to the seat of the deathless ones, indicating a cosmic ascent beyond the mere ritual act.
- Where it settles
Soma is invited to flow hither as the most intoxicating seer, uphold the purifying stream, and take his seat in the luminous womb of arka (inspired flame/song).
The deity: Soma Pavamāna
- Cosmic functionHe mediates between earth and heaven by turning the earthly pressing into an immortalizing draught, energizing the gods (especially storm-powers and wind) and sustaining ṛta through luminous vitality.
- Inner significanceSoma symbolizes clarified consciousness: the mind’s raw impulses are ‘pressed’ and ‘strained’ into a pure, intoxicating joy that supports insight (dakṣa) and carries awareness toward the deathless (amṛta) state.
The seer
- AnuktaThis hymn is part of the Ninth Maṇḍala’s Soma-Pavamāna corpus, where many verses are transmitted without a single clearly fixed seer-name; the focus is on the ritual-vision of Soma’s purification rather than on a personal rishi signature.
Famous verses
pavasva dakṣasādhano
viśvā rūpāṇy āviśan
arkasya yonim āsadam
Attributes of the deity
- Purifying flow (pavamāna)
- Filter/strainer sanctity (pavitra)
- Intoxicating ecstasy (mada)
- Tawny radiance (hari)
- Seer-like inspiration (kavi)
- All-form pervasion (viśvā rūpāṇi āviśan)
- Affinity with Vāyu and the Maruts
Also by this seer
- General attribution to the Soma-Pavamāna tradition of Maṇḍala 9 (multiple seers across the collection)
- Associated with the Pavamāna hymn-stream used in Soma sacrifices (Soma-yajña)
The rite, step by step
- Press Soma and mix with water according to rite
- Strain the juice through the pavitra (wool/grass filter) so it ‘purifies itself’ (pavasva)
- Collect the clarified stream in vessels for offering
- Offer libations to the Devās, with special invitations to Vāyu and the Maruts as recipients of Soma’s exhilaration
- Recite/chant Pavamāna verses during the flowing and offering to sacralize the stream and its ascent to the “deathless” realm
Offerings
- Purified Soma juice (libations)
- Water used in mixing/clarifying
- Associated oblations customary in Soma rites (as per śrauta procedure)
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is purified through the ritual filter and offered as the divine drink, especially energizing Vāyu and the Maruts.
“Pavamāna” means “the purifying/flowing one,” referring to Soma running clean through the strainer (pavitra) during the Soma sacrifice.
It suggests that the purified Soma pervades every level of existence and then moves toward the immortal realm where the deathless powers (amṛtas) dwell, symbolizing an ascent of purified consciousness.
Ask anything about Sukta 25 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
