
Sukta 9.25
Soma Pavamāna (addressed), with recipients Devās, Maruts, Vāyu
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପବମାନ ସୋମ ସୂକ୍ତରେ ସୋମଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ ଯେ ସେ ପବିତ୍ର (ଛାଣନୀ) ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁନ୍ତୁ ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ—ବିଶେଷତଃ ମରୁତ ଓ ବାୟୁଙ୍କ ପାଇଁ—ଉତ୍ସାହଦାୟକ ପାନୀୟ ହେଉନ୍ତୁ। ଛାଣାଯାଉଥିବାବେଳେ ସୋମଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ ବିବେକ (ଦକ୍ଷ) ସାଧକ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଏ; ସେ ‘ସମସ୍ତ ରୂପ’ରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ଅମରମାନେ ଯେଉଁ ଲୋକରେ ବାସ କରନ୍ତି ସେଇ ଧାମକୁ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ସୂକ୍ତର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଦୁଇଟି—ଯଜ୍ଞୀୟ: ନିଚୋଡ଼ା ସୋମକୁ ଆହୁତି ପାଇଁ ଦୀକ୍ଷିତ/ପବିତ୍ର କରିବା; ଏବଂ ଅଧ୍ୟାତ୍ମିକ: ପବିତ୍ର ଗୀତ (ଅର୍କ)ର ଦୀପ୍ତିମାନ ଗର୍ଭକୁ ସୋମଙ୍କ ଆରୋହଣକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା।
Mantra 1
पवस्व दक्षसाधनो देवेभ्यः पीतये हरे । मरुद्भ्यो वायवे मदः ॥
ହେ ସୋମ, ତୁମେ ପବିତ୍ର ହେଉ; ଦକ୍ଷସାଧନ—ବିବେକଶକ୍ତିର ସାଧକ—ହେ ହରି (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ), ଦେବମାନଙ୍କ ପାନାର୍ଥେ। ମରୁତମାନେ ଓ ବାୟୁ ପାଇଁ ତୁମେ ମଦ (ଆନନ୍ଦ-ଉଲ୍ଲାସ) ହେଉ।
Mantra 2
पवमान धिया हितोऽभि योनिं कनिक्रदत् । धर्मणा वायुमा विश ॥
ହେ ପବମାନ, ଧିଆ (ଚେତନ ଚିନ୍ତା) ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ, ଯୋନିକୁ ଅଭିମୁଖୀ କନିକ୍ରଦତ୍—ଘୋଷ କରି—ତୁମ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ବାୟୁରେ ପ୍ରବେଶ କର; ଯେପରି ପ୍ରାଣର ଯଥାଯଥ ଲୟ ସ୍ଥିର ହେଉ।
Mantra 3
सं देवैः शोभते वृषा कविर्योनावधि प्रियः । वृत्रहा देववीतमः ॥
ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ବୃଷା (ବଳବାନ ବୃଷଭ) ଭଳି ଶୋଭିତ ହୁଏ; କବି, ପ୍ରିୟ, ଯୋନିରେ ଅଧି ସ୍ଥାପିତ। ବୃତ୍ରହା, ଦେବବୀତମ—ଦେବାନନ୍ଦରେ ଅତିପ୍ରିୟ—ସେ ଆଲୋକର ବିଜୟକୁ ଦୃଢ଼ କରେ।
Mantra 4
विश्वा रूपाण्याविशन्पुनानो याति हर्यतः । यत्रामृतास आसते ॥
ପୁନାନ (ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଥିବା) ସେ ସମସ୍ତ ରୂପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ପ୍ରିୟ ଆନନ୍ଦରେ ଗତି କରେ—ସେହି ଲୋକକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଅମୃତ (ଅମର) ଶକ୍ତିମାନେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
Mantra 5
अरुषो जनयन्गिरः सोमः पवत आयुषक् । इन्द्रं गच्छन्कविक्रतुः ॥
ଅରୁଷ (ରୁଦ୍ଧ-ସୁବର୍ଣ୍ଣ) ସୋମ ପବିତ୍ର ହୋଇ ବହେ; ପ୍ରେରିତ ଉଚ୍ଚାରଣ (ଗିରଃ) ଜନ୍ମାଏ; ଆୟୁଷ୍ୟଦାୟକ ହୋଇ, କବି-କ୍ରତୁ (ଋଷି-ସଂକଳ୍ପବାନ) ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ।
Mantra 6
आ पवस्व मदिन्तम पवित्रं धारया कवे । अर्कस्य योनिमासदम् ॥
ଆ ପବସ୍ୱ, ହେ ଅତି-ମଦକାରକ, ହେ କବି; ଧାରାଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରଂ (ଶୋଧକ ଛାଣି-ପ୍ରବାହ)କୁ ଧାରଣ କର; ଏବଂ ଅର୍କ (ପ୍ରେରିତ ତେଜ)ର ଯୋନିରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କର।
It praises Soma as he is purified through the ritual filter and offered as the divine drink, especially energizing Vāyu and the Maruts.
“Pavamāna” means “the purifying/flowing one,” referring to Soma running clean through the strainer (pavitra) during the Soma sacrifice.
It suggests that the purified Soma pervades every level of existence and then moves toward the immortal realm where the deathless powers (amṛtas) dwell, symbolizing an ascent of purified consciousness.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.