Sukta 29
Sukta 6.29
Bharadvāja Bārhaspatya (Mandala 6 default attribution)
Indra
Triṣṭubh
આ સંક્ષિપ્ત ત્રિષ્ટુભ સ્તોત્ર ઉપાસકોને ઇન્દ્ર તરફ વિશ્વસનીય મિત્ર (સખા) અને મહાન ઉપકારક તરીકે વાળે છે; રક્ષણ માટે અને વિસ્તૃત સહાય માટે તેને આહ્વાન કરે છે. તે ઇન્દ્રની સ્તુતિને સોમયજ્ઞના પરિપ્રેક્ષ્યમાં—પિછોડેલો સોમ, તૈયાર અન્ન, અને ગવાયેલા ઉક્થો—સ્થાપે છે; જેથી વિધિ જ ઇન્દ્રની અજેય શક્તિનું માધ્યમ બની અવરોધો (વૃત્રો) તોડી નાખે અને શત્રુત્વપૂર્ણ બળોને (દસ્યુઓ) વશ કરે છે.
Mantras
Mantra 1
इन्द्रं वो नरः सख्याय सेपुर्महो यन्तः सुमतये चकानाः । महो हि दाता वज्रहस्तो अस्ति महामु रण्वमवसे यजध्वम् ॥
હે નરો, સખ્ય માટે તમે ઇન્દ્ર તરફ વળ્યા છો; મહત્ત્વ તરફ ગતિ કરતાં, સુમતિમાં આનંદિત. વજ્રહસ્ત ઇન્દ્ર તો ખરેખર મહાન દાતા છે. સહાય માટે મહાન, રમ્ય દેવને યજ્ઞ કરો—જેથી વિશાળ આશ્રય-બળ તમામાં ઉતરે.
Mantra 2
आ यस्मिन्हस्ते नर्या मिमिक्षुरा रथे हिरण्यये रथेष्ठाः । आ रश्मयो गभस्त्योः स्थूरयोराध्वन्नश्वासो वृषणो युजानाः ॥
જેના હાથે નર્ય (પુરુષાર્થભરી) શક્તિઓ એકત્રિત થાય છે, જે પોતાના સુવર્ણ રથ પર રથસ્થ બની ઊભો રહે છે—તેના બે દૃઢ હાથોમાં લગામો ગોઠવાય છે; માર્ગ પર બળવાન, વીર્યવાન અશ્વો જોડાયેલા દોડે છે—એવી શક્તિ આવે છે, જે અમને અવરોધ પાર કરાવે છે.
Mantra 3
श्रिये ते पादा दुव आ मिमिक्षुर्धृष्णुर्वज्री शवसा दक्षिणावान् । वसानो अत्कं सुरभिं दृशे कं स्वर्ण नृतविषिरो बभूथ ॥
શ્રીએ (યશ-મહિમા માટે) તારા પગ દાનકર્મમાં આગળ વધ્યા છે; તું ધૃષ્ણુ, વજ્રી, શવસામાં મહાન, દક્ષિણાવાન્ (દાનશક્તિથી સમૃદ્ધ) છે. દૃષ્ટિ માટે સુગંધિત અત્ક (વસ્ત્ર/આવરણ) ધારણ કરીને તું સૂર્ય સમાન થયો છે—યુદ્ધના નૃત્યમાં અપ્રતિહત, ગતિમાં તીવ્ર.
Mantra 4
स सोम आमिश्लतमः सुतो भूद्यस्मिन्पक्तिः पच्यते सन्ति धानाः । इन्द्रं नरः स्तुवन्तो ब्रह्मकारा उक्था शंसन्तो देववाततमाः ॥
એ સોમ, અતિશય મિશ્રિત, સુત (પિષિત) થયો છે—જ્યાં પક્તિ (પાકક્રિયા) પકાય છે અને ધાન્યો હાજર છે. ઇન્દ્રને સ્તવન કરતા નરો, બ્રહ્મકાર (પવિત્ર વાણીના રચયિતા), ઉકથા શંસતા, દેવવાતતમાઃ (દૈવી શ્વાસથી અતિપ્રેરિત) બને છે—એ રીતે હવિ જીવંત શક્તિપ્રવાહ બની જાય છે.
Mantra 5
न ते अन्तः शवसो धाय्यस्य वि तु बाबधे रोदसी महित्वा । आ ता सूरिः पृणति तूतुजानो यूथेवाप्सु समीजमान ऊती ॥
તારા શૌર્યબળની અંદર કોઈ અંતર-સીમા નથી; તારા મહાત્મ્યથી તું દ્યાવા-પૃથિવીને વિસ્તારીને અલગ કરી છે. તારી રક્ષક સહાયથી પ્રેરિત અને ઉત્સાહિત સૂરિ (દાનવીર) તેમને ભરતો આવે છે—જેમ જળોમાં એક ઝુંડ સાથે મળીને ગતિ કરે તેમ—તારી ઊતિથી.
Mantra 6
एवेदिन्द्रः सुहव ऋष्वो अस्तूती अनूती हिरिशिप्रः सत्वा । एवा हि जातो असमात्योजाः पुरू च वृत्रा हनति नि दस्यून् ॥
એવાં જ ઇન્દ્ર—સુહવ (સહેલાઈથી આહ્વાનનીય), ઊંચા—અમારી સહાય અને પુનઃપુનઃ સહાય બને; હરિશિપ્ર (તામ્ર દાઢીવાળા), સત્વા (બળવાન સત્તાવાન). કેમ કે એવો જ, જન્મથી અજેય તેજોબળ ધરાવતો, તે અનેક વૃત્રોને હણે છે અને દસ્યુઓને નીચે દબાવે છે.
Frequently Asked Questions
It calls the community to approach Indra as a trusted friend and mighty giver, and to worship him through Soma and hymns so his protection and strength remove obstacles.
Because the hymn is set inside a sacrificial scene: Soma is pressed and offerings are prepared, while the priests’ hymns (ukthas) are sung to invite Indra’s presence and power.
They are images of obstruction and hostility—outer enemies and inner darkness alike. Indra’s role here is to break what blocks progress and to restore strength, order, and well-being.
Ask anything about Sukta 29 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
