Rig Veda Sukta 30
Mandala 6Sukta 305 Mantras

Sukta 30

Sukta 6.30

Rishi

Bharadvāja Bārhaspatya (RV 6.30 Indra hymn)

Devata

Indra

Chandas

Triṣṭubh (probable)

આ સંક્ષિપ્ત ઇન્દ્રસૂક્ત દેવની સતત વધતી જતી વીરશક્તિ અને ધન તથા સમૃદ્ધિ વહેંચવામાં કદી ન ખૂટતી ઉદારતાનું સ્તવન કરે છે. પર્વત ભેદવો, અવરોધિત જળોને મુક્ત કરવું અને લોકોની સ્થાપના કરવી—ઇન્દ્રના આવા વિશ્વકર્મોનું સ્મરણ કરાવી, ઉપાસકને સ્થિરતા, વિજય અને પ્રચુરતા માં ભાગ મળે એવી કામના કરે છે.

Mantras

Mantra 1

भूय इद्वावृधे वीर्यायँ एको अजुर्यो दयते वसूनि । प्र रिरिचे दिव इन्द्रः पृथिव्या अर्धमिदस्य प्रति रोदसी उभे ॥

વીરશક્તિ માટે તે વધુ ને વધુ વધ્યો છે; એકલો, અજર્ય (અનથક), વસુઓ—સમૃદ્ધિઓ—વિતરે છે. દ્યૌ અને પૃથિવીમાંથી ઇન્દ્રે ધારા વહાવી છે; તેની સત્તાનો અર્ધ ભાગ બંને રોદસી—બન્ને લોકોને—પ્રતિ ઉત્તર આપે છે.

Mantra 2

अधा मन्ये बृहदसुर्यमस्य यानि दाधार नकिरा मिनाति । दिवेदिवे सूर्यो दर्शतो भूद्वि सद्मान्युर्विया सुक्रतुर्धात् ॥

ત્યારે હું તેમાં તેની વિશાળ, અધિપત્યભરી શક્તિ અનુભવું છું: તેણે જે ધારણ કર્યું છે તેને કોઈ ઘટાડી શકતું નથી. દિવસે દિવસે સૂર્ય દર્શનીય બને છે; સુક્રતુ (સુવિચારશીલ રચનાશક્તિ) એ અસ્તિત્વનાં નિવાસસ્થાનોને વિશાળપણે વિસ્તારી દીધાં છે.

Mantra 3

अद्या चिन्नू चित्तदपो नदीनां यदाभ्यो अरदो गातुमिन्द्र । नि पर्वता अद्मसदो न सेदुस्त्वया दृळ्हानि सुक्रतो रजांसि ॥

આજ પણ, હમણાં પણ, એ કર્મ અચળ છે: હે ઇન્દ્ર, તું જળો માટે—નદીઓ માટે—માર્ગ કોતરી આપ્યો. પર્વતો, શિલામાં વસનારા, અટકીને ન બેઠા; હે સુક્રતુ, તારા દ્વારા દૃઢ લોકધામો સ્થિર કરવામાં આવ્યા.

Mantra 4

सत्यमित्तन्न त्वावाँ अन्यो अस्तीन्द्र देवो न मर्त्यो ज्यायान् । अहन्नहिं परिशयानमर्णोऽवासृजो अपो अच्छा समुद्रम् ॥

આ જ સત્ય છે: તારા સિવાય બીજો કોઈ નથી—ન દેવ, ન મર્ત્ય—હે ઇન્દ્ર, તારા કરતાં મહાન. તું પૂર પર વળાંક મારી પડેલા અહિ (સર્પ) ને હણ્યો, અને જળોને મુક્ત કરી વિશાળ સમુદ્ર તરફ વહેવા દીધાં.

Mantra 5

त्वमपो वि दुरो विषूचीरिन्द्र दृळ्हमरुजः पर्वतस्य । राजाभवो जगतश्चर्षणीनां साकं सूर्यं जनयन्द्यामुषासम् ॥

હે ઇન્દ્ર, તું બંધ થયેલાં અને વિખેરાઈ ગયેલાં જળોના દ્વારોને વિશાળપણે ખોલ્યા; તું દૃઢ પર્વતને ભેદી નાખ્યો. તું ચલિત જગતનો અને મનુષ્ય-જાતિઓનો રાજા બન્યો; અને એકસાથે સૂર્ય, દ્યૌ (આકાશ) અને ઉષા (પ્રભાત)ને જન્મ આપ્યો.

Frequently Asked Questions

It praises Indra as the ever-strong hero who gives wealth and performs cosmic deeds like breaking the mountain and releasing the waters, bringing stability and light to the worlds.

These images describe obstruction and release: Indra breaks what blocks the life-giving waters, symbolizing rain, fertility, and also the freeing of inner energy and inspiration.

It can be recited as a prayer for courage, removal of obstacles, prosperity, and steadiness—especially in a morning fire offering or a devotional recitation focused on strength and clarity.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App