Sukta 69

Mantra 1

भद्रा अग्नेर्वध्र्यश्वस्य संदृशो वामी प्रणीतिः सुरणा उपेतयः । यदीं सुमित्रा विशो अग्र इन्धते घृतेनाहुतो जरते दविद्युतत् ॥

વધ્ર્યશ્વ માટે અગ્નિના દર્શનો ભદ્ર છે—તેની વામી (કૃપાળુ) પ્રણીતિ, તેની સુરણા ઉપેતયઃ (ઉદાર, શુભ આગમનો). જ્યારે સુમિત્ર ભાવથી જનસમૂહો તેને અગ્રમાં પ્રજ્વલિત કરે છે, ત્યારે ઘૃતથી આહુત થયેલો તે વૃદ્ધિ પામે છે અને તેજસ્વી દવિદ્યુતત્—ચમકતી ઝળહળાહટ—થી પ્રકાશે છે.

Mantra 2

घृतमग्नेर्वध्र्यश्वस्य वर्धनं घृतमन्नं घृतम्वस्य मेदनम् । घृतेनाहुत उर्विया वि पप्रथे सूर्य इव रोचते सर्पिरासुतिः ॥

ઘૃત—અગ્નિનું વૃદ્ધિકારક તત્ત્વ—વધ્ર્યશ્વ માટે વૃદ્ધિ છે; ઘૃત જ તેનું અન્ન છે, ઘૃત જ તેની મેધા/પોષક શક્તિનું પોષણ છે. ઘૃતથી આહુતિ પામીને તે વિશાળ ઉર્વીમાં વ્યાપે છે; સૂર્ય સમે તેજે ચમકે—સર્પિરસુતિ, ઘૃતરસરૂપે નિષ્પીડિત પ્રવાહ બની.

Mantra 3

यत्ते मनुर्यदनीकं सुमित्रः समीधे अग्ने तदिदं नवीयः । स रेवच्छोच स गिरो जुषस्व स वाजं दर्षि स इह श्रवो धाः ॥

હે અગ્ને, મનુએ જે તારા માટે પ્રજ્વલિત કર્યું હતું અને સુમિત્રએ જે પ્રજ્વલિત કર્યું—એ જ આ અહીં નવેસરથી નવીન બને છે. તું સમૃદ્ધિ સાથે પ્રકાશ; અમારી ગિરાઓ (સ્તુતિ-વાણી) સ્વીકાર; વાજ—બળની પૂર્ણતા—પ્રદાન કર; અને અહીં સ્થિર, દીર્ઘકાળ ટકતું શ્રવ (યશ) સ્થાપિત કર.

Mantra 4

यं त्वा पूर्वमीळितो वध्र्यश्वः समीधे अग्ने स इदं जुषस्व । स नः स्तिपा उत भवा तनूपा दात्रं रक्षस्व यदिदं ते अस्मे ॥

હે અગ્ને, જેને વધ્ર્યશ્વે પૂર્વે સ્તુતિ કરી અને પ્રજ્વલિત કર્યો હતો—એ તું આને પણ સ્વીકાર. અમારા માટે તું દૃઢ રક્ષક થા, અને તનૂપા—દેહધારી જીવનનો પાલક—બન; દાત્ર (દાન/ભેટ)નું રક્ષણ કર—આ અર્પણ, જે અમામાં તારો જ છે.

Mantra 5

भवा द्युम्नी वाध्र्यश्वोत गोपा मा त्वा तारीदभिमातिर्जनानाम् । शूर इव धृष्णुश्च्यवनः सुमित्रः प्र नु वोचं वाध्र्यश्वस्य नाम ॥

હે વાધ્ર્યશ્વ, દ્યુતિમાન થા; કિરણોનો ગોપા (રક્ષક) બન. મનુષ્યોની અભિમાતિ—શત્રુભાવની દુષ્ટ ઇચ્છા—તને ન વટાવે. શૂરવીર સમ, ધૃષ્ણુ અને અચલ, સુમિત્ર—સુબુદ્ધિજનનો સારો મિત્ર—હું હવે વાધ્ર્યશ્વનું નામ પ્રગટ કરું છું.

Mantra 6

समज्र्या पर्वत्या वसूनि दासा वृत्राण्यार्या जिगेथ । शूर इव धृष्णुश्च्यवनो जनानां त्वमग्ने पृतनायूँरभि ष्याः ॥

સમજ્ર્યા—ઝડપથી ગતિમાન અને પર્વતસમાન બળથી—તું વાસુનિ (ધન-સંપત્તિ) જીત્યો છે; આર્યે દાસના અવરોધક વૃત્રણિ પર વિજય મેળવ્યો. શૂર સમ, ધૃષ્ણુ અને અચલ, મનુષ્યોમાં, હે અગ્નિ, તું યુદ્ધસેનાઓને અભિષ્યાઃ—પરાજિત કરનાર—થા.

Mantra 7

दीर्घतन्तुर्बृहदुक्षायमग्निः सहस्रस्तरीः शतनीथ ऋभ्वा । द्युमान्द्युमत्सु नृभिर्मृज्यमानः सुमित्रेषु दीदयो देवयत्सु ॥

આ અગ્નિ દીર્ઘતંતુ—કર્મમાં લાંબા તંતુવાળો—બૃહદુક્ષા—મહાન પ્રવાહવાળો—સહસ્રસ્તરીઃ—હજારો અવરોધો પાર કરનાર—શતનીથ—સો માર્ગો સ્થાપનાર—ઋભ્વા, કુશળ છે. દ્યુમાન, દ્યુમત્સુ—દ્યુતિમાનોમાં દ્યુતિમાન—નૃભિઃ (વીર પુરુષો દ્વારા) મૃજ્યમાન—શુદ્ધ થતો—દેવયત્સુ, સુમિત્રેષુ સમુદાયોમાં તેજે તેજે દીપે છે.

Mantra 8

त्वे धेनुः सुदुघा जातवेदोऽसश्चतेव समना सबर्धुक् । त्वं नृभिर्दक्षिणावद्भिरग्ने सुमित्रेभिरिध्यसे देवयद्भिः ॥

હે જાતવેદસ્, તારા અંદર સમૃદ્ધિ આપતી, સુદુઘા ધેનુ વસે છે—અવિચ્છિન્ન, એકસમાન તાલમાં ગતિ કરતી, બળનું પૂર્ણ દુગ્ધ આપનારી. હે અગ્નિ, દક્ષિણાવંત (યોગ્ય દક્ષિણા/અર્પણ ધરાવનારા) મનુષ્યો દ્વારા, અને દેવને ઇચ્છનારા સુમિત્રો (સારા મિત્રો) દ્વારા તું પ્રજ્વલિત થાય છે.

Mantra 9

देवाश्चित्ते अमृता जातवेदो महिमानं वाध्र्यश्व प्र वोचन् । यत्सम्पृच्छं मानुषीर्विश आयन्त्वं नृभिरजयस्त्वावृधेभिः ॥

હે જાતવેદસ, અમર દેવોએ પણ તારો મહિમા પ્રગટ કર્યો છે, હે વાધ્ર્યશ્વ. જ્યારે માનવીય વિશો (કુલો/જાતિઓ) પૂછપરછ કરવા અને શોધવા આવી, ત્યારે તારા દ્વારા વૃદ્ધિ પામનારા મનુષ્યો સાથે તું વિજયી થયો—તારી વૃદ્ધિથી બળવાન બનેલા.

Mantra 10

पितेव पुत्रमबिभरुपस्थे त्वामग्ने वध्र्यश्वः सपर्यन् । जुषाणो अस्य समिधं यविष्ठोत पूर्वाँ अवनोर्व्राधतश्चित् ॥

જેમ પિતા પુત્રને પોતાની ગોદમાં ધારણ કરે, તેમ વાધ્ર્યશ્વ તારી સેવા કરતાં, હે અગ્નિ, તને અસ્તિત્વના આસનમાં (ઉપસ્થમાં) ધારણ કરે છે. હે યવિષ્ઠ (સૌથી યુવાન), તેની સમિધ (ઇંધણ) સ્વીકારીને, તું પૂર્વજોને પણ રક્ષ્યા છે—હા, ધર્મપથથી ભટકેલા/પડેલા લોકોને પણ.

Mantra 11

शश्वदग्निर्वध्र्यश्वस्य शत्रून्नृभिर्जिगाय सुतसोमवद्भिः । समनं चिददहश्चित्रभानोऽव व्राधन्तमभिनद्वृधश्चित् ॥

શાશ્વત રીતે અગ્નિ વાધ્ર્યશ્વ માટે, સુત સોમથી સમૃદ્ધ પુરુષો સાથે, શત્રુઓને જીતે છે. હે ચિત્રભાનુ (વિવિધ તેજવાળા), તું સ્થિર દૃઢ દુર્ગને પણ દહન કર્યો; અને વિરોધ કરનારને—ભલે તે વધેલો અને મહાબળવાન હોય—તું નીચે પાડી દીધો.

Mantra 12

अयमग्निर्वध्र्यश्वस्य वृत्रहा सनकात्प्रेद्धो नमसोपवाक्यः । स नो अजामीँरुत वा विजामीनभि तिष्ठ शर्धतो वाध्र्यश्व ॥

આ અગ્નિ વાધ્ર્યશ્વનો છે—વૃત્રહા, આવરણ કરનારનો સંહારક; પ્રાચીન કાળથી પ્રજ્વલિત, નમસ્કાર અને આંતરિક આવાહનથી બોલાવવામાં આવેલ. હે વાધ્ર્યશ્વ, તે અમારે ઉપર ઊભો રહે—નજીકના અને દૂરના શત્રુઓ સામે, અને દબાણ કરતી ટોળીઓ સામે.