
Sukta 10.69
Vadhryaśva (as named patron/associated seer in the hymn’s framing)
Agni
Jagatī (probable for RV 10.69; long pādas typical, but needs metrical verification)
ఈ సూక్తం శుభప్రదుడైన, ప్రకాశమయమైన అగ్నిని స్తుతిస్తుంది—సుమిత్రా (సద్మైత్రీ) మార్గంలో, యజ్ఞాగ్రభాగంలో సరైన సమిధాభరణం/ప్రజ్వలనంతో వధ్ర్యశ్వుని మరియు అతని ప్రజలను నడిపించే అగ్నిని. మానవ ప్రయత్నంతో శుద్ధి చెంది, కాంతిమంతుల మధ్య ప్రకాశించే అగ్నியின் విస్తార శక్తిని ఇది కీర్తిస్తుంది; చివరికి ప్రాచీన వృత్రహన్ అగ్ని శత్రుత్వ శక్తుల నుండి యజమానులను కాపాడుతూ వారి మీద రక్షకుడిగా నిలవాలని ప్రార్థిస్తుంది.
Mantra 1
भद्रा अग्नेर्वध्र्यश्वस्य संदृशो वामी प्रणीतिः सुरणा उपेतयः । यदीं सुमित्रा विशो अग्र इन्धते घृतेनाहुतो जरते दविद्युतत् ॥
వధ్ర్యశ్వునికి అగ్నిదర్శనాలు మంగళకరమైనవి; ఆయన వామ (అనుగ్రహభరిత) ప్రణీతి, సురణా ఉపేతయః—ఉత్తమ సమీపాగమనాలు—శుభప్రదం. సుమిత్రభావంతో ప్రజలు ఆయనను ముందుభాగంలో ప్రజ్వలింపజేసినప్పుడు, ఘృతాహుతి పొందిన ఆయన వృద్ధి చెంది, తీవ్రమైన కాంతితో ప్రకాశిస్తాడు.
Mantra 2
घृतमग्नेर्वध्र्यश्वस्य वर्धनं घृतमन्नं घृतम्वस्य मेदनम् । घृतेनाहुत उर्विया वि पप्रथे सूर्य इव रोचते सर्पिरासुतिः ॥
ఘృతం (ఆజ్యం) వధ్ర్యశ్వునికి అగ్నియొక్క వృద్ధి; ఘృతమే అతని అన్నం, ఘృతమే అతని మేదస్/తేజస్సుకు పోషణ. ఘృతంతో ఆహుతి పొందినవాడు ఉర్వీయా (విస్తారంగా) విస్తరిస్తాడు; సూర్యునివలె ప్రకాశిస్తాడు—సర్పిస్ (ఘృత-రసం) పిండివచ్చిన ప్రవాహంగా.
Mantra 3
यत्ते मनुर्यदनीकं सुमित्रः समीधे अग्ने तदिदं नवीयः । स रेवच्छोच स गिरो जुषस्व स वाजं दर्षि स इह श्रवो धाः ॥
అగ్నీ! నీకోసం మనువు పూర్వం ప్రజ్వలింపజేసినదీ, సుమిత్రుడు సమిధలతో ప్రజ్వలింపజేసినదీ—అదే ఇది ఇప్పుడు నూతనమైంది. నీవు రేవత్ (సంపదతో) ప్రకాశించు; మా గిరః (స్తుతివాక్యాలు) స్వీకరించు; వాజం (బల-సమృద్ధి) ప్రసాదించు; ఇక్కడ స్థిరమైన శ్రవస్ (యశస్సు) స్థాపించు.
Mantra 4
यं त्वा पूर्वमीळितो वध्र्यश्वः समीधे अग्ने स इदं जुषस्व । स नः स्तिपा उत भवा तनूपा दात्रं रक्षस्व यदिदं ते अस्मे ॥
అగ్నీ! వధ్ర్యశ్వుడు పూర్వం స్తుతించి ప్రజ్వలింపజేసిన నిన్ను—ఇదీ స్వీకరించు. మా కోసం దృఢ రక్షకుడవై ఉండు; తనూపా (దేహ-రక్షకుడు)గానూ ఉండు; మరియు దాత్రం (దానం/అర్పణం)ను కాపాడు—ఇది నీదే, మా మధ్య ఉన్నది.
Mantra 5
भवा द्युम्नी वाध्र्यश्वोत गोपा मा त्वा तारीदभिमातिर्जनानाम् । शूर इव धृष्णुश्च्यवनः सुमित्रः प्र नु वोचं वाध्र्यश्वस्य नाम ॥
ఓ వాధ్ర్యశ్వా, ద్యుతిమంతుడవు కా; కిరణాల (గో) గోపా—రక్షకుడవు కా. జనుల అభిమతి—శత్రు-ఇచ్ఛ—నిన్ను అధిగమించనీయకు. వీరునివలె, ధృష్ణుడవు, అచ్యుతుడవు, సుమిత్రుడు—సజ్జనుల మిత్రుడు—నేను ఇప్పుడు వాధ్ర్యశ్వుని నామాన్ని (మరియు ఆత్మ-చిహ్నాన్ని) ప్రకటిస్తున్నాను.
Mantra 6
समज्र्या पर्वत्या वसूनि दासा वृत्राण्यार्या जिगेथ । शूर इव धृष्णुश्च्यवनो जनानां त्वमग्ने पृतनायूँरभि ष्याः ॥
సమజ్ర్యా—వేగవంతమైన, పర్వతసమ దృఢమైన శక్తితో—నీవు వసువులను (ధనాలను) గెలిచావు; ఆర్యుడు దాసుని వృత్రాలను—అవరోధక శక్తులను—జయించాడు. వీరునివలె, ధృష్ణుడవు, అచ్యుతుడవు, జనుల మధ్య—ఓ అగ్నీ—నీవు పృతనాయూన్ (యుద్ధదళాల) పై అభి-ష్యాః, అనగా వారిపై ఎగసి విజయం సాధించు.
Mantra 7
दीर्घतन्तुर्बृहदुक्षायमग्निः सहस्रस्तरीः शतनीथ ऋभ्वा । द्युमान्द्युमत्सु नृभिर्मृज्यमानः सुमित्रेषु दीदयो देवयत्सु ॥
ఈ అగ్ని దీర్ఘతంతుః—కార్య-తంతువులో దీర్ఘుడు—మరియు బృహదుక్షా—మహా ప్రవాహవంతుడు; సహస్రస్తరీః—వెయ్యి అడ్డంకులను దాటువాడు—శతనీథ—నూరు మార్గాలను స్థాపించువాడు—ఋభ్వా, నిపుణ కారిగాడు. ద్యుమాన్, ద్యుమత్సు—ద్యుతిమంతులలో ద్యుతిమంతుడు—నృభిః, బలవంతులైన నరపుత్రులచే మృజ్యమాన—శుద్ధి చేయబడుచూ—దేవయత్సు, దేవాన్ని కోరే సుమిత్రేషు—సుమిత్ర సమూహాలలో—దీదయో, ప్రకాశిస్తాడు.
Mantra 8
त्वे धेनुः सुदुघा जातवेदोऽसश्चतेव समना सबर्धुक् । त्वं नृभिर्दक्षिणावद्भिरग्ने सुमित्रेभिरिध्यसे देवयद्भिः ॥
ఓ జాతవేదసా! నీలోనే సమృద్ధిని ప్రసాదించే ఆ సుదుఘా ధేనువు (కామధేనువు) నివసిస్తుంది—అవిచ్ఛిన్నంగా, ఒకే సమన్వయంలో సాగుతూ, బలరసపు పూర్ణ పాలను ప్రసాదించేది. ఓ అగ్నీ! దక్షిణా-యుక్తులు (యజ్ఞదానం కలవారు) అయిన నరులచేత, దేవయజనంలో (దేవపూజలో) నిమగ్నమైన సుమిత్రులచేత నీవు ప్రజ్వలింపబడుతావు.
Mantra 9
देवाश्चित्ते अमृता जातवेदो महिमानं वाध्र्यश्व प्र वोचन् । यत्सम्पृच्छं मानुषीर्विश आयन्त्वं नृभिरजयस्त्वावृधेभिः ॥
ఓ జాతవేదసా! అమర దేవతలే కూడా, ఓ వాధ్ర్యశ్వా, నీ మహిమాన్నీ ప్రకటించారు. మానుషీ విశః (మానవ కులాలు) ప్రశ్నించడానికి, అన్వేషించడానికి వచ్చినప్పుడు, నీ వల్ల వృద్ధి పొందే నరులతో నీవు జయించావు—నీ వృద్ధిచేత బలపడిన వారితో.
Mantra 10
पितेव पुत्रमबिभरुपस्थे त्वामग्ने वध्र्यश्वः सपर्यन् । जुषाणो अस्य समिधं यविष्ठोत पूर्वाँ अवनोर्व्राधतश्चित् ॥
తండ్రి తన కుమారుణ్ని ఒడిలో మోసినట్లే, వాధ్ర్యశ్వుడు నిన్ను సేవిస్తూ, ఓ అగ్నీ, నిన్ను ఉపస్థే (అస్తిత్వాసనంలో) ధరించుచున్నాడు. ఓ యవిష్ఠ (అత్యంత యువకుడా)! అతని సమిధను స్వీకరించి, నీవు పూర్వులనూ కాపాడావు—అవును, ఋత (సత్య-ధర్మం) నుండి తొలగిపోయిన వారినీ కూడ.
Mantra 11
शश्वदग्निर्वध्र्यश्वस्य शत्रून्नृभिर्जिगाय सुतसोमवद्भिः । समनं चिददहश्चित्रभानोऽव व्राधन्तमभिनद्वृधश्चित् ॥
ఎల్లప్పుడూ అగ్ని, వాధ్ర్యశ్వుని కోసం, పిండిన సోమంతో సమృద్ధులైన పురుషులతో కలిసి శత్రువులను జయిస్తాడు. హే విచిత్రప్రభావంతుడా, నీవు స్థిరమైన దుర్గాన్నికూడా దహించావు; ఎదిరించినవానిని—అతడు పెరిగి బలవంతుడైనా—కొట్టి పడగొట్టావు.
Mantra 12
अयमग्निर्वध्र्यश्वस्य वृत्रहा सनकात्प्रेद्धो नमसोपवाक्यः । स नो अजामीँरुत वा विजामीनभि तिष्ठ शर्धतो वाध्र्यश्व ॥
ఇది వాధ్ర్యశ్వుని అగ్ని; వృత్రహంత. ప్రాచీన కాలం నుంచే ఆయన ప్రజ్వలితుడు; నమస్కారంతోను అంతఃఆహ్వానంతోను పిలువబడినవాడు. హే వాధ్ర్యశ్వా, ఆయన మా మీద రక్షకుడిగా నిలవుగాక—సమీప, దూర శత్రువులపై, అలాగే ఒత్తిడి చేసే గుంపు సేనలపై.
It teaches that Agni becomes a powerful guide and protector when kindled correctly and honored with offerings, bringing brightness, right direction, and safety to the community.
Ghee is the classic oblation that strengthens Agni’s flame, and kindling him ‘in front’ means placing Fire at the forefront of communal and ritual life—so he leads and witnesses the rite.
Vṛtrahan means ‘slayer of Vṛtra,’ the force that blocks and envelops. In this hymn it highlights Agni’s ability to break obstacles and stand guard against threats, both near and far.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.