Rig Veda Sukta 69
Mandala 10Sukta 6912 Mantras

Sukta 69

Sukta 10.69

Rishi

Vadhryaśva (as named patron/associated seer in the hymn’s framing)

Devata

Agni

Chandas

Jagatī (probable for RV 10.69; long pādas typical, but needs metrical verification)

ಈ ಸೂಕ್ತವು ಮಂಗಳಕರ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಅವನು ವಧ್ರ್ಯಶ್ವನನ್ನೂ ಅವನ ಜನರನ್ನೂ ಸದುಪಮಿತ್ರತೆ (ಸುಮಿತ್ರಾ) ಮತ್ತು ಯಜ್ಞದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಜ್ವಲನದ ಮೂಲಕ ಮುನ್ನಡೆಸುವವನು. ಮಾನವ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಂಡು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನರ ಮಧ್ಯೆ ಹೊಳೆಯುವ ಅಗ್ನಿಯ ವ್ಯಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಇದು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಪುರಾತನ ವೃತ್ರಹನ್ ಅಗ್ನಿಯು ಶತ್ರುಬಲಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಆರಾಧಕರ ಮೇಲೆ ಕಾವಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕೆಂದು ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

भद्रा अग्नेर्वध्र्यश्वस्य संदृशो वामी प्रणीतिः सुरणा उपेतयः । यदीं सुमित्रा विशो अग्र इन्धते घृतेनाहुतो जरते दविद्युतत् ॥

ವಧ್ರ್ಯಶ್ವನಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯ ದರ್ಶನಗಳು ಭದ್ರ—ಅವನ ವಾಮೀ (ಕೃಪಾಮಯ) ಪ್ರಣೀತಿ, ಅವನ ಸುರಣಾ ಉಪೇತಯಃ (ಉದಾರ, ಶುಭ ಸಮೀಪಗಳು). ಜನರು ಸುಮಿತ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದಾಗ, ಘೃತದಿಂದ ಆಹುತಿಗೊಂಡ ಅವನು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ದವಿದ್ಯುತತ್—ತೀವ್ರ ದೀಪ್ತಿಯಿಂದ—ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 2

घृतमग्नेर्वध्र्यश्वस्य वर्धनं घृतमन्नं घृतम्वस्य मेदनम् । घृतेनाहुत उर्विया वि पप्रथे सूर्य इव रोचते सर्पिरासुतिः ॥

ಘೃತವೇ ಅಗ್ನಿಯ ವೃದ್ಧಿ—ವಧ್ರ್ಯಶ್ವನಿಗೆ ವೃದ್ಧಿಕಾರಕ; ಘೃತವೇ ಅವನ ಅನ್ನ, ಘೃತವೇ ಅವನ ಮೇಧಾ/ಪೋಷಕ ಶಕ್ತಿಯ ಪೋಷಣೆ. ಘೃತದಿಂದ ಆಹುತಿಗೊಂಡು ಅವನು ವಿಶಾಲ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ—ಸರ್ಪಿರಾಸುತಿ, ಘೃತರಸವಾಗಿ ನಿಷ್ಪೀಡಿತ ಪ್ರವಾಹವಾಗಿ.

Mantra 3

यत्ते मनुर्यदनीकं सुमित्रः समीधे अग्ने तदिदं नवीयः । स रेवच्छोच स गिरो जुषस्व स वाजं दर्षि स इह श्रवो धाः ॥

ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಮನು ನಿನಗಾಗಿ ಏನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದನೋ, ಮತ್ತು ಸುಮಿತ್ರನು ಏನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದನೋ—ಅದೇ ಇದು ಇಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನವೀಕರಿತವಾಗಿದೆ. ಸಮೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸು; ನಮ್ಮ ಗಿರಃ (ಸ್ತುತಿ-ವಾಣಿ)ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ವಾಜ—ಬಲದ ಪೂರ್ಣತೆ—ನೀಡು; ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಶ್ರವಃ (ಯಶಸ್ಸು) ಸ್ಥಾಪಿಸು.

Mantra 4

यं त्वा पूर्वमीळितो वध्र्यश्वः समीधे अग्ने स इदं जुषस्व । स नः स्तिपा उत भवा तनूपा दात्रं रक्षस्व यदिदं ते अस्मे ॥

ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ವಧ್ರ್ಯಶ್ವನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದನೋ—ಅದೇ ನೀನು ಇದನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸು. ನಮ್ಮಿಗೆ ದೃಢ ರಕ್ಷಕನಾಗು; ತನುಪಾ—ದೇಹಧಾರಿತ ಜೀವನದ ಪಾಲಕ—ಆಗು; ದಾತ್ರ (ದಾನ/ಭೇಟ್)ವನ್ನು ಕಾಪಾಡು—ಇದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ನಿನಗೇ ಸೇರಿದ ಅರ್ಪಣೆ.

Mantra 5

भवा द्युम्नी वाध्र्यश्वोत गोपा मा त्वा तारीदभिमातिर्जनानाम् । शूर इव धृष्णुश्च्यवनः सुमित्रः प्र नु वोचं वाध्र्यश्वस्य नाम ॥

ಓ ವಾಧ್ರ್ಯಶ್ವನೇ, ದ್ಯುತಿಮಾನ್ ಆಗು; ಕಿರಣಗಳ ಗೋಪಾ (ರಕ್ಷಕ) ಆಗು. ಜನರ ಅಭಿಮಾತಿ—ಶತ್ರುಭಾವದ ದುಷ್ಟ ಇಚ್ಛೆ—ನಿನ್ನನ್ನು ಮೀರಿಸದಿರಲಿ. ಶೂರನಂತೆ ಧೃಷ್ಟನು, ಅಚಲನಾದ ಸುಮಿತ್ರ—ಸದುದ್ದೇಶಿಗಳ ಮಿತ್ರ—ನಾನು ಈಗ ವಾಧ್ರ್ಯಶ್ವನ ನಾಮವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ.

Mantra 6

समज्र्या पर्वत्या वसूनि दासा वृत्राण्यार्या जिगेथ । शूर इव धृष्णुश्च्यवनो जनानां त्वमग्ने पृतनायूँरभि ष्याः ॥

ಸಮಜ್ರ್ಯಾ—ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ, ಪರ್ವತದಂತೆ ದೃಢವಾದ ಬಲದಿಂದ—ನೀನು ವಸೂನಿ (ಧನಸಂಪತ್ತು) ಗಳಿಸಿದ್ದೆ; ಆರ್ಯನು ದಾಸನ ವೃತ್ರಾಣಿ (ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳು) ಮೇಲೆ ಜಯ ಪಡೆದನು. ಶೂರನಂತೆ ಧೃಷ್ಟನು, ಅಚಲನಾಗಿ ಜನರ ನಡುವೆ, ಓ ಅಗ್ನಿ, ನೀನು ಪೃತನಾಯೂನ್—ಯುದ್ಧಸೇನೆಯನ್ನು—ಅಭಿ ಷ್ಯಾಃ, ಅಂದರೆ ಮೀರಿಸಿ ಜಯಿಸುವವನಾಗು.

Mantra 7

दीर्घतन्तुर्बृहदुक्षायमग्निः सहस्रस्तरीः शतनीथ ऋभ्वा । द्युमान्द्युमत्सु नृभिर्मृज्यमानः सुमित्रेषु दीदयो देवयत्सु ॥

ಈ ಅಗ್ನಿ ದೀರ್ಘತಂತು—ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ತಂತುವಿನಂತೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವವನು—ಬೃಹದುಕ್ಷಾ—ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹವನು—ಸಹಸ್ರಸ್ತರೀಃ—ಸಾವಿರ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟುವವನು—ಶತನೀಥ—ನೂರು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವನು—ಋಭ್ವಾ, ಕುಶಲನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ದ್ಯುಮಾನನು, ದ್ಯುಮತ್ಸು—ದ್ಯುತಿಮಂತರ ನಡುವೆ ದ್ಯುತಿಮಾನ್—ನೃಭಿಃ (ವೀರಪುರುಷರಿಂದ) ಮೃಜ್ಯಮಾನ—ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತ—ದೇವಯತ್ಸು, ಸುಮಿತ್ರೇಷು ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 8

त्वे धेनुः सुदुघा जातवेदोऽसश्चतेव समना सबर्धुक् । त्वं नृभिर्दक्षिणावद्भिरग्ने सुमित्रेभिरिध्यसे देवयद्भिः ॥

ಹೇ ಜಾತವೇದಸ್, ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಸುದುಘಾ ಧೇನು ನೆಲೆಸಿದೆ—ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿ, ಒಂದೇ ಸಮನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಿ, ಶಕ್ತಿಯ ಪೂರ್ಣ ಹಾಲನ್ನು ನೀಡುವವಳು. ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ದಕ್ಷಿಣಾವಂತರು (ಯೋಗ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಾ/ಅರ್ಪಣ ಹೊಂದಿರುವವರು) ಎಂಬ ನರರಿಂದಲೂ, ದೇವವನ್ನು ಬಯಸುವ ಸుమಿತ್ರರು (ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತರು)ಗಳಿಂದಲೂ ನೀನು ಪ್ರಜ್ವಲಿತನಾಗುತ್ತೀ.

Mantra 9

देवाश्चित्ते अमृता जातवेदो महिमानं वाध्र्यश्व प्र वोचन् । यत्सम्पृच्छं मानुषीर्विश आयन्त्वं नृभिरजयस्त्वावृधेभिः ॥

ಹೇ ಜಾತವೇದಸ್, ಅಮೃತ ದೇವರೂ ಸಹ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಹೇ ವಾಧ್ರ್ಯಶ್ವ. ಮಾನವ ವಿಶಃ (ಕುಲಗಳು/ಜನಾಂಗಗಳು) ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಬಂದಾಗ, ನಿನ್ನಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ನರರೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಜಯಿಸಿದಿ—ನಿನ್ನ ವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಬಲಿಷ್ಠರಾದವರು.

Mantra 10

पितेव पुत्रमबिभरुपस्थे त्वामग्ने वध्र्यश्वः सपर्यन् । जुषाणो अस्य समिधं यविष्ठोत पूर्वाँ अवनोर्व्राधतश्चित् ॥

ತಂದೆ ಮಗನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಹೊರುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ವಾಧ್ರ್ಯಶ್ವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾ, ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಆಸನದಲ್ಲಿ (ಉಪಸ್ಥದಲ್ಲಿ) ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಯವಿಷ್ಠ (ಅತಿಕಿರಿಯ), ಅವನ ಸಮಿಧ್ (ಇಂಧನ)ವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ನೀನು ಪೂರ್ವವರನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಿದೆ—ಹೌದು, ಸನ್ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಜಾರಿದವರನ್ನೂ.

Mantra 11

शश्वदग्निर्वध्र्यश्वस्य शत्रून्नृभिर्जिगाय सुतसोमवद्भिः । समनं चिददहश्चित्रभानोऽव व्राधन्तमभिनद्वृधश्चित् ॥

ಅಗ್ನಿಯು ಸದಾ ವಾಧ್ರ್ಯಶ್ವನಿಗಾಗಿ, ಸುತಸೋಮದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರಾದ ಪುರುಷರೊಂದಿಗೆ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಚಿತ್ರಭಾನು (ವಿವಿಧ ಕಿರಣಗಳವನೇ), ನೀನು ಸ್ಥಿರವಾದ ದಿಟ್ಟ ಕೋಟೆಯನ್ನೂ ದಹಿಸಿದ್ದೀ; ಮತ್ತು ವಿರೋಧಿಸುವವನನ್ನು—ಅವನು ಬೆಳೆದೂ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದರೂ—ನೀನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದ್ದೀ.

Mantra 12

अयमग्निर्वध्र्यश्वस्य वृत्रहा सनकात्प्रेद्धो नमसोपवाक्यः । स नो अजामीँरुत वा विजामीनभि तिष्ठ शर्धतो वाध्र्यश्व ॥

ಈ ಅಗ್ನಿ ವಾಧ್ರ್ಯಶ್ವನದು—ವೃತ್ರಹಾ, ಆವರಕನ ಸಂಹಾರಕ; ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೇ ಪ್ರಜ್ವಲಿತ, ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದಲೂ ಅಂತರಂಗ ಆವಾಹನದಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವನು. ಹೇ ವಾಧ್ರ್ಯಶ್ವ, ಅವನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಕಾಪಾಡಲಿ—ಹತ್ತಿರದವರೂ ದೂರದವರೂ ಆದ ಶತ್ರುಗಳ ವಿರುದ್ಧ, ಮತ್ತು ಒತ್ತಿಹಾಕುವ ಗುಂಪುಗಳ ವಿರುದ್ಧ.

Frequently Asked Questions

It teaches that Agni becomes a powerful guide and protector when kindled correctly and honored with offerings, bringing brightness, right direction, and safety to the community.

Ghee is the classic oblation that strengthens Agni’s flame, and kindling him ‘in front’ means placing Fire at the forefront of communal and ritual life—so he leads and witnesses the rite.

Vṛtrahan means ‘slayer of Vṛtra,’ the force that blocks and envelops. In this hymn it highlights Agni’s ability to break obstacles and stand guard against threats, both near and far.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App