Dasharatha in the Ramayana

Nang makita ng hari si Rāma na ganito kapuspos ng mga katangian—ang tapang ay nakaugat sa katotohanan—ang panganay, hitik sa pinakamainam na gawi, at minamahal na anak ni Daśaratha; nakatuon sa kapakanan ng mga mamamayan at masigasig sa…

Si Haring Daśaratha, tapat sa kanyang salita at napipigil ng tali ng dharma, ay ipinatapon sa pagkatapon ang minamahal niyang anak na si Rāma.

Ang bayaning si Rama ay nagtungo sa gubat, tinutupad ang kanyang panata; sa utos ng kanyang ama at upang bigyang-lugod si Kaikeyi.

Si Sītā, ang minamahal na asawa ni Rāma—laging kasinghalaga ng kanyang hininga at laging nakatuon sa kanyang kapakanan—ay isinilang sa angkan ni Haring Janaka, na wari’y hinubog ng banal na sining. Taglay ang lahat ng mapalad na tanda…

Sinundan ng mga mamamayan sa malayong distansiya at ng kanyang amang si Dasaratha, ang matuwid na kaluluwa ni Rama ay nakarating sa Shrngaberapura sa pampang ng Ganga at ipinabalik ang kutchero. Matapos lapitan si Guha, ang minamahal na…

Nang si Rāma ay nagtungo sa Citrakūṭa, ang Haring Daśaratha—lugmok sa dalamhati sa anak—habang tumatangis para sa kanya, ay pumanaw at nagtungo sa langit.

Nang siya (Daśaratha) ay pumanaw, ang makapangyarihang Bharata—bagaman hinihikayat nina Vasiṣṭha at iba pang mga brāhmaṇa na tanggapin ang paghahari—ay hindi nagnasa sa kaharian.

Kaya lumapit ang dakilang ningning, tagapagpuksa ng kaaway—si Rāma, anak ni Daśaratha—kay Śabarī; at siya’y pinarangalan ni Śabarī nang wasto sa mapitagang pagsamba.

Sa kapangyarihang isinilang mula sa kanyang dharma at tapas, malinaw na namasdan ng banal na rishi—gaya ng tunay na nangyari—si Rāma, si Lakṣmaṇa, at si Sītā; si Haring Daśaratha kasama ang kanyang mga reyna at ang buong kaharian; at ang…

Isinalaysay rin niya ang pagtatalo nina Rāma at Paraśurāma, ang mararangal na katangian ng anak ni Daśaratha, ang paghahanda sa pagpapahid at pagluklok kay Rāma, at ang masamang hangarin ni Kaikeyī.

Isinalaysay niya ang paghadlang sa pagpapahid at pagluklok kay Rāma, ang pagpapatapon kay Rāghava sa gubat, ang panaghoy ng hari sa matinding dalamhati, at ang pagpanaw niya tungo sa kabilang daigdig.

Isinalaysay niya ang pagtatayo at paninirahan sa isang tahanang-gubat, ang pagdating ni Bharata, ang pagsamo ni Bharata upang maibalik si Rāma, at ang pagsasagawa ni Rāma ng mga ritwal na alay-tubig para sa kanyang ama.

Sa lunsod na iyon nanahan si Haring Daśaratha, tagapagpalago ng kasaganaan ng dakilang kaharian, na wari’y ang panginoon ng mga diyos na nananahan sa langit.

Ang lungsod ay napuno ng libu-libong mahāratha—mabilis ang kamay at bihasa—na hindi tumatama ng palaso sa nag-iisa at walang pananggalang, at nakapapana pa sa pamamagitan ng pagsunod sa tunog habang hinahabol ang tumatakas na kaaway. Sa…

Sa lungsod na iyon ng Ayodhyā ay nanahan si Haring Daśaratha—dalubhasa sa mga Veda, sagana sa lahat ng yaman, malayong tumanaw at maningning, minamahal ng mga taga-lungsod at taga-nayon. Sa angkan ng Ikṣvāku siya’y pangunahing mandirigmang…

Sa pamamagitan ng haring yaon—matatag sa katotohanan at tapat na nagsasagawa ng tatlong layunin ng buhay—ang pinakamainam na lungsod na iyon ay napangalagaan, na parang Amarāvatī na pinamamahalaan ni Indra.

Sa Ayodhyā, walang lalaki o babae na masusumpungan na walang yaman o walang kagandahan; ni walang makikitang salat sa debosyon at katapatan sa hari.

Ang lungsod na yaon ay lubhang napangalagaan at napamahalaan ng panginoon ng mga Ikṣvāku na iyon; gaya noong unang panahon na ito’y pinamahalaan ni Manu, ang marunong na pinakadakila sa mga tao.

Umaabot pa sa dalawang yojana ang lawak, ang lunsod ay nagningning—tapat sa sariling pangalan—doon nanahan si Haring Daśaratha at namuno, na iniingatan ang daigdig.

Ang dakilang, maningning na Haring Daśaratha—na nagpatahimik sa mga kaaway—ay namuno sa lunsod na yaon gaya ng buwan na namamayani sa mga bituin.