Katha

Verse 1

अशन् ह वै वाजश्रवसः सर्ववेदसं ददौ। तस्य ह नचिकेता नाम पुत्र आस॥१॥

วาชศรวส์ ด้วยความปรารถนาจะได้รับบุญกุศลในสวรรค์ จึงได้บริจาคทรัพย์สมบัติทั้งหมดของตน ท่านมีบุตรชื่อนจิเกตา

Verse 2

तं ह कुमारं सन्तं दक्षिणासु नीयमानासु श्रद्धा आविवेश सोऽमन्यत ॥२॥

ในขณะที่เขายังเป็นเด็กหนุ่ม และสัตว์พลีกรรมกำลังถูกนำไป ความศรัทธาได้เข้าสถิตในตัวเขา และเขาได้คิดดังนี้

Verse 3

पीतोदका जग्धतृणा दुग्धदोहा निरिन्द्रिया:। अनन्दा नाम ते लोकास्तान् स गच्छति ता ददन् ॥३॥

โคเหล่านี้ได้ดื่มน้ำแล้ว กินหญ้าแล้ว ให้นมแล้ว และไร้กำลังวังชา โลกเหล่านั้นเรียกว่าอนันทะ คือไร้ความสุข ผู้ใดบริจาคโคเช่นนี้ ผู้นั้นย่อมไปสู่โลกเหล่านั้น

Verse 4

स होवाच पितरं तत् कस्मै मां दास्यतीति। द्वितीयं तृतीयं तं होवाच मृत्यवे त्वा ददामीति॥४॥

นจิเกตาได้กล่าวแก่บิดาว่า ท่านจะมอบข้าพเจ้าให้แก่ผู้ใด ครั้งที่สอง ครั้งที่สาม ท่านได้กล่าวแก่เขาว่า เรามอบเจ้าให้แก่มฤตยุเทวะ

Verse 5

बहूनामेमि प्रथमो बहूनामेमि मध्यमः। किं स्विद्यमस्य कर्तव्यं यन्मयाद्य करिष्यति॥५॥

ในหมู่มหาชนเป็นอันมาก ข้าพเจ้าไปในลำดับแรก ในหมู่มหาชนเป็นอันมาก ข้าพเจ้าไปในลำดับกลาง สิ่งใดที่ควรกระทำต่อพระยมในวันนี้ ข้าพเจ้าจักทำให้สำเร็จ

Verse 6

अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथापरे। सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिवाजायते पुनः॥६॥

จงมองย้อนไปยังผู้ที่ล่วงไปแล้ว จงมองไปข้างหน้ายังผู้ที่จะมาภายหลัง ดังธัญพืชที่สุกแล้ว มนุษย์ผู้มีความตายย่อมเป็นไป ดังธัญพืช ย่อมเกิดขึ้นอีก

Verse 7

वैश्वानरः प्रविशत्यतिथिर्ब्राह्मणो गृहान्। तस्यैतां शान्तिं कुर्वन्ति हर वैवस्वतोदकम्॥

พระวิศวนรเทวะ เทพแห่งไฟ เสด็จเข้าสู่เรือนในฐานะแขกพราหมณ์ เพื่อท่าน เขาทั้งหลายกระทำการบูชาสันติวิธีนี้ว่า จงนำน้ำของพระไววัสวัตมา

Verse 8

आशा प्रतीक्षे संगतं सूनृतां च इष्टापूर्ते पुत्रपशूंश्च सर्वान्। एतद्वृड्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो यस्यानश्नन्वसति ब्राह्मणो गृहे॥८॥

ความหวังและความคาดหมาย การคบหากับผู้ซื่อสัตย์ และกิจการบูชายัญทั้งปวง บุตรและโค สิ่งเหล่านี้เป็นของบุคคลผู้มีปัญญาน้อย ในเรือนของผู้ใดที่แขกพราหมณ์พักอยู่โดยไม่ได้รับอาหาร

Verse 9

तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मेऽनश्नन्ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः। नमस्तेऽस्तु ब्रह्मन्स्वस्ति मेऽस्तु तस्मात्प्रतित्रीन्वरान्वृणीष्व॥९॥

ดูก่อนพราหมณ์ ท่านเป็นแขกผู้ควรแก่การบูชา ได้พักอยู่ในเรือนของข้าพเจ้าเป็นเวลาสามคืน โดยไม่ได้รับอาหาร ขอนมัสการแด่ท่านพราหมณ์ ขอความสวัสดีจงมีแก่ข้าพเจ้า เพราะเหตุนั้น จงเลือกพรแห่งบุญสามประการตอบแทน

Verse 10

शान्तसकल्पः सुमना यथा स्याद्वीतमन्युर्गौरवं माभि मृत्यो। त्वत्प्रसृष्टं माभिवदेत्प्रतीत एतत्त्रयाणां प्रथमं वरं वृणे ॥१०॥

ขอข้าพเจ้าจงเป็นผู้สงบ มีจิตใจสำรวม มีใจบริสุทธิ์ ปราศจากความโกรธ ดูก่อนมฤตยุเทวะ และขออย่าให้ข้าพเจ้ามีความหวาดกลัวใหญ่หลวง ในฐานะผู้ได้รับคำมั่นจากท่าน ข้าพเจ้าขอเลือกพรแห่งบุญประการแรกในบรรดาสามประการนี้

Verse 11

यथा पुरस्ताद् भविता प्रतीत औद्दालकिरारुणिर्मत्प्रसृष्टः। सुखं रात्रीः शयिता वीतमन्युस्त्वां ददृशिवान्मृत्युमुखात्प्रमुक्तम् ॥११॥

ดังที่ได้รับคำมั่นแล้ว อุทาลกิ อรุณิจักได้รับการคืนดีกับข้าพเจ้า ท่านจะนอนหลับอย่างสงบตลอดราตรี ปราศจากความโกรธ เมื่อได้เห็นท่านพ้นจากโอษฐ์แห่งมรณะ

Verse 12

स्वर्गे लोके न भयं किञ्चनास्ति न तत्र त्वां न जरया बिभेति। उभे तीर्त्वाशनायापिपासे शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥१२॥

ในโลกสวรรค์ไม่มีความกลัวใดๆ เลย ที่นั่นไม่มีผู้ใดกลัวความแก่ชรา ข้ามพ้นทั้งความหิวและความกระหายแล้ว ข้ามพ้นความโศก ผู้นั้นยินดีในโลกสวรรค์

Verse 13

स त्वमग्नि स्वर्ग्यमध्येषि मृत्यों प्रब्रूहि त्वं श्रद्दधानाय मह्यम्। स्वर्गलोका अमृतत्वं भजन्त एतद् द्वितीयेन वृणे वरेण ॥१३॥

ท่านมรณะ ทราบไฟศักดิ์สิทธิ์ที่นำไปสู่สวรรค์ โปรดสอนแก่ข้าพเจ้าผู้เต็มเปี่ยมด้วยศรัทธา ผู้ถึงโลกสวรรค์ย่อมได้รับอมตภาพ นี่คือพรที่สองที่ข้าพเจ้าขอ

Verse 14

प्र ते ब्रवीमि तदु मे निवोध स्वर्ग्यमग्निं नचिकेतः प्रजानन्। अनन्तलोकाप्तिमथो प्रतिष्ठां विद्धि त्वमेतं निहितं गुहायाम् ॥१४॥

ข้าพเจ้าจะบอกแก่ท่าน จงเรียนรู้จากข้าพเจ้า นจิเกตา ผู้รู้ไฟศักดิ์สิทธิ์ที่นำไปสวรรค์ จงรู้ไฟนั้นว่าเป็นการบรรลุโลกอนันต์และรากฐาน ซ่อนอยู่ในถ้ำลับแห่งหัวใจ

Verse 15

लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा। स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तमथास्य मृत्युः पुनरेवाह तुष्टः ॥१५॥

ท่านได้บอกไฟที่เป็นจุดเริ่มต้นแห่งโลกทั้งหลาย ว่ามีอิฐกี่แผ่น กี่ชิ้น และเรียงอย่างไร นจิเกตาท่องซ้ำตามที่ได้รับแจ้งทุกประการ มรณะทรงพอพระทัยจึงตรัสกับท่านอีกครั้ง

Verse 16

तमब्रवीत्प्रीयमाणो महात्मा वरं तवेहाद्य ददामि भूयः। तवैव नामा भवितायमग्निः सृक्ङां चेमामनेकरूपां गृहाण ॥१६॥

ทรงพอพระทัย ผู้ทรงมหาตมะตรัสว่า วันนี้ข้าพเจ้าประทานพรเพิ่มแก่ท่าน ไฟศักดิ์สิทธิ์นี้จะมีนามของท่าน จงรับสร้อยลูกปัดหลายรูปแบบนี้ไป

Verse 17

त्रिणाचिकेतस्त्रिभिरेत्य सन्धिं त्रिकर्मकृत्तरति जन्ममृत्यू। ब्रह्मजज्ञ देवमीड्यं विदित्वा निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति ॥१७॥

บรรลุการรวมสามเท่าด้วยไฟนจิเกตาสามประการ ผู้ปฏิบัติกรรมสามประการข้ามพ้นการเกิดและการตาย รู้พรหมันเทพเจ้าผู้น่าบูชา และยึดมั่นในสันติสุขนี้ ย่อมบรรลุสภาวะอันยิ่งใหญ่

Verse 18

त्रिणाचिकेतस्त्रयमेतद्विदित्वा य एवं विद्वांश्चिनुते नाचिकेतम्। स मृत्युपाशानृ पुरतः प्रणोद्य शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥१८॥

รู้ความรู้นจิเกตาสามประการนี้แล้ว และเลือกนจิเกตาด้วยประการฉะนี้ ผู้รู้ปัญญาได้ผลักพันธนาการแห่งมรณะออกไปจากเบื้องหน้า ข้ามพ้นความโศกและยินดีในโลกสวรรค์

Verse 19

एष तेऽग्निर्नचिकेतः स्वर्ग्यो यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण। एतमग्निं तवैव प्रवक्ष्यन्ति जनासस्तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व ॥१९॥

นี่คือไฟศักดิ์สิทธิ์นจิเกตาที่นำไปสวรรค์ ซึ่งท่านได้ขอด้วยพรที่สอง มนุษย์ทั้งหลายจะกล่าวไฟนี้ว่าเป็นของท่าน นจิเกตาจงขอพรที่สาม

Verse 20

येयं प्रेते विचिकित्सा मनुष्येऽस्तीत्येके नायमस्तीति चैके। एतद्विद्यामनुशिष्टस्त्वयाहं वराणामेष वरस्तृतीयः॥२०॥

มีข้อสงสัยนี้เกี่ยวกับมนุษย์เมื่อตายแล้ว บางคนกล่าวว่าท่านยังมีอยู่ บางคนกล่าวว่าท่านไม่มีอยู่ ข้าพเจ้าประสงค์จะรู้สิ่งนี้ โปรดสั่งสอนแก่ข้าพเจ้า นี่คือพรที่สาม

Verse 21

देवैरत्रापि विचिकित्सितं पुरा न हि सुविज्ञेयमणुरेष धर्मः। अन्यं वरं नचिकेतो वृणीष्व मा मोपरोत्सीरति मा सृजैनम् ॥२१॥

แม้เทพทั้งหลายยังเคยสงสัยในเรื่องนี้แต่โบราณกาล เพราะธรรมะนี้ละเอียดอ่อน ไม่อาจรู้ได้ง่าย โอ้นจิเกตัส จงเลือกพรที่อื่นเถิด อย่าทวงถามข้าอีก อย่าขอสิ่งนี้จากข้าเลย

Verse 22

देवैरत्रापि विचिकित्सितं किल त्वं च मृत्यो यत्र सुविज्ञेममात्थ। वक्ता चास्य त्वादृगन्यो न लभ्यो नान्यो वरस्तुल्य एतस्य कश्चित् ॥२२॥

แม้เทพทั้งหลายยังเคยสงสัยในเรื่องนี้ โอ้มฤตยู และท่านได้อธิบายได้ดีในสิ่งที่เข้าใจยาก ไม่อาจหาผู้กล่าวเช่นท่านได้อีก และไม่มีพรใดเสมอเหมือนพรนี้

Verse 23

शतायुषः पुत्रपौत्रान् वृणीष्व बहून् पशून् हस्तिहिरण्यमश्वान्। भूमेर्महदायतनं वृणीष्व स्वयं च जीव शरदो यावदिच्छसि ॥२३॥

จงเลือกบุตรและหลานที่มีอายุร้อยปี โคมากมาย ช้างและทองคำและม้า จงเลือกที่ดินกว้างใหญ่ และท่านเองจงมีชีวิตอยู่ตราบเท่าที่ปรารถนา

Verse 24

एतत्तुल्यं यदि मन्यसे वरं वृणीष्व वित्तं चिरजीविकां च। महाभूभौ नचिकेतस्त्वमेधि कामानां त्वा कामभाजं करोमि ॥२४॥

หากท่านเห็นว่าพรใดเสมอเหมือนพรนี้ จงเลือกทรัพย์และชีวิตยืนยาว โอ้นจิเกตัส จงเป็นผู้ปกครองแผ่นดินอันยิ่งใหญ่ ข้าจะให้ท่านเป็นผู้เพลิดเพลินในกามทั้งปวง

Verse 25

ये ये कामा दुर्लभा मर्त्यलोके सर्वान् कामांश्छन्दतः प्रार्थयस्व। इमा रामाः सरथाः सतूर्या न हीदृशा लम्भनीया मनुष्यैः। आभिर्मत्प्रत्ताभिः परिचारयस्व नचिकेतो मरणं मानुप्राक्षीः॥

กามใดๆ ที่หาได้ยากในโลกมนุษย์ จงขอกามทั้งหมดตามใจปรารถนา หญิงงามเหล่านี้พร้อมรถและบริวาร มนุษย์ไม่อาจหาได้ จงเพลิดเพลินด้วยสิ่งเหล่านี้ที่ข้าประทานให้ โอ้นจิเกตัส อย่าถามเรื่องความตายอีก

Verse 26

श्वो भावा मर्त्यस्य यदन्तकैतत् सर्वेन्द्रियाणां जरयन्ति तेजः। अपि सर्वम् जीवितमल्पमेव तवैव वाहास्तव नृत्यगीते॥

สิ่งเหล่านี้ที่เป็นของวันพรุ่งนี้ โอ้มนุษย์ผู้มีความตาย ย่อมทำให้เรี่ยวแรงของอินทรีย์ทั้งปวงเสื่อมสลาย แม้ชีวิตทั้งหมดก็สั้นนัก รถเป็นของท่าน การร่ายรำและขับร้องก็เป็นของท่าน

Verse 27

न वित्तेन तर्पणीयो मनुष्यो लप्स्यामहे वित्तमद्राक्ष्म चेत्त्वा। जीविष्यामो यावदीशिष्यसि त्वं वरस्तु मे वरणीयः स एव॥

มนุษย์ไม่อาจสมหวังด้วยทรัพย์ หากพบท่านเราจะได้ทรัพย์ เราจะมีชีวิตอยู่ตราบเท่าที่ท่านจะปกครอง พรนั้นแหละที่ข้าพึงเลือก

Verse 28

अजीर्यताममृतानामुपेत्य जीर्यन्मर्त्यः क्वधःस्थः प्रजानन्। अभिध्यायन्वर्णरतिप्रमोदानतिदीर्घे जीविते को रमेत ॥२८॥

เมื่อได้เข้าถึงสภาพอมตะอันไม่เสื่อมสลาย มนุษย์ผู้เสื่อมสลายจะยืนอยู่ ณ ที่ใดเบื้องล่าง ผู้รู้ย่อมใครจะเพลิดเพลินในชีวิตยืนยาว ในขณะที่ปรารถนาความสุขจากรูปและราคะ

Verse 29

यस्मिन्निदं विचिकित्सन्ति मृत्यो यत्साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत्। योऽयं वरो गूढमनुप्रविष्टो नान्यं तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥२९॥

สิ่งที่เป็นที่สงสัยในเรื่องความตาย และสิ่งที่มีในภพหน้าอันยิ่งใหญ่ จงบอกสิ่งนั้นแก่เรา พรนี้ได้เข้าสู่ที่ลับ ดังนั้นนจิเกตัสจึงไม่เลือกพรอื่น

Verse 1

अन्यच्छेयोऽन्यदुतैव प्रेयस्ते उभे नानार्भे पुरुषं सिनीतः। तयोः श्रेय आददानस्य साधु भवति हीयतेऽर्थाद्य उ प्रेयो वृणीते ॥१॥

สิ่งที่ดีเป็นอย่างหนึ่ง สิ่งที่น่าพอใจเป็นอีกอย่างหนึ่ง ทั้งสองผูกมัดบุคคลไว้ด้วยจุดหมายต่างกัน ผู้เลือกสิ่งที่ดีย่อมถึงความเจริญ แต่ผู้เลือกสิ่งที่น่าพอใจย่อมพลัดพรากจากจุดหมาย

Verse 2

श्रेयश्च प्रेयश्च मनुष्यमेतस्तौ सम्परीत्य विविनक्ति धीरः। श्रेयो हि धीरोऽभिप्रेयसो वृणीते प्रेयो मन्दो योगक्षेमाद् वृणीते॥

ทั้งความดีงามและความน่าพึงพอใจย่อมเข้ามาหามนุษย์ ผู้มีปัญญาย่อมพิจารณาแล้วแยกแยะทั้งสองประการนั้น ผู้มีปัญญาย่อมเลือกความดีงามมิใช่ความน่าพึงพอใจ ส่วนผู้โง่เขลาย่อมเลือกความน่าพึงพอใจเพื่อความมั่นคงและความเจริญในโลก

Verse 3

स त्वं प्रियान् प्रियरूपांश्च कामानभिध्यायन्नचिकेतोऽत्यस्त्राक्षीः। नैतां सृष्टिं वित्तमयीमवाप्तो यस्यां मज्जन्ति बहवो मनुष्याः॥

ดูก่อนนจิเกตา เจ้าได้พิจารณาซึ่งวัตถุอันพึงปรารถนาและกามตัณหาในรูปลักษณ์อันน่าพึงพอใจ แล้วปฏิเสธทิ้งเสีย เจ้ามิได้ยอมรับซึ่งการสร้างสรรค์อันเต็มไปด้วยทรัพย์สมบัตินี้ อันมีมนุษย์มากมายจมอยู่ในนั้น

Verse 4

दूरमेते विपरीत विषूची अविद्या या च विद्येति ज्ञाता। विद्याभीप्सितं नचिकेतसं मन्ये न त्वा कामा बहवोऽलोलुपन्त॥

ทั้งสองประการนี้อยู่ห่างไกลและตรงกันข้ามกัน คืออวิทยาและสิ่งที่เรียกว่าวิทยา เราถือว่านจิเกตาเป็นผู้ปรารถนาความรู้ กามตัณหามากมายมิได้ล่อลวงเจ้าได้

Verse 5

अविद्यायामन्तरे वर्तमानः स्वयं धीराः पण्डितम्मन्यमानाः। दन्द्रम्यमाणाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः॥५॥

ผู้ที่อยู่ในความมืดบอดแห่งอวิทยา ถือตนว่าเป็นผู้มีปัญญาและผู้รู้ ย่อมหลงทางไปเรื่อยๆ เหมือนคนตาบอดถูกนำไปโดยคนตาบอด แล้วก็หมุนวนไปเรื่อยๆ

Verse 6

न साम्परायः प्रतिभाति बालं प्रमाद्यन्तं वित्तमोहेन मूढम्। अयं लोको नास्ति पर इति मानी पुनः पुनर्वशमापद्यते मे॥६॥

โลกหน้าไม่ส่องสว่างแก่คนโง่เขลา ผู้หลงใหลในทรัพย์สมบัติและประมาท คิดว่ามีแต่โลกนี้ ไม่มีโลกอื่น เขาย่อมตกอยู่ในอำนาจของเราซ้ำแล้วซ้ำเล่า

Verse 7

श्रवणायापि बहुरभिर्यो न लक्ष्यः श्रृण्वन्तोपि बहवो यं न विद्युः। आश्चर्यो वक्ता कुशलोस्य लब्धाश्चर्यो ज्ञाता कुशलानुशिष्टः॥७॥

สิ่งที่มิอาจรับรู้ได้แม้ด้วยการฟังของคนมากมาย และที่คนมากมายฟังแล้วก็ไม่รู้ ผู้กล่าวย่อมน่าอัศจรรย์ ผู้ค้นพบย่อมเชี่ยวชาญ ผู้รู้ย่อมน่าอัศจรรย์ และได้รับการสั่งสอนอย่างดีจากผู้เชี่ยวชาญ

Verse 8

न नरेणावरेण प्रोक्त एष सुविज्ञेयो बहुधा चिन्त्यमानः। अनन्यप्रोक्ते गतिरत्र नास्ति अणीयान् ह्यतर्क्यमणुप्रमाणात् ॥८॥

อาตมันนี้มิอาจบรรลุได้ด้วยคำสอนจากผู้ที่ด้อยกว่า และมิอาจรู้ได้ง่ายแม้จะพิจารณาในทางมากมาย เมื่อได้รับการสอนจากผู้ที่ไม่มีอะไรอื่นนอกจากอาตมันแล้ว ย่อมไม่มีทางอื่นใดที่นี่ เพราะสิ่งนี้ละเอียดกว่าสิ่งละเอียด เหนือการใช้เหตุผล เหนือการวัดประมาณ

Verse 9

नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्तान्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ। यां त्वमापः सत्यधृतिर्बतासि त्वादृङ्नो भूयान्नचिकेतः प्रष्टा ॥९॥

ความเข้าใจนี้มิอาจบรรลุได้ด้วยการใช้เหตุผล แต่ได้รับการบอกกล่าวโดยผู้อื่นผู้เดียวเพื่อความรู้อันชัดเจน ดูก่อนท่านผู้เป็นที่รัก สิ่งที่ท่านได้บรรลุแล้ว ท่านยึดมั่นในความจริงโดยแท้ ขอให้เราได้ผู้ถามเช่นนจิเกตา

Verse 10

जानाम्यहं शेवधिरित्यनित्यं न ह्यध्रुवैः प्राप्यते हि ध्रुवं तत्। ततो मया नाचिकेतश्चितोऽग्निः अनित्यैर्द्रव्यैः प्राप्तवानस्मि नित्यम् ॥१०॥

เรารู้ว่าสมบัติเป็นของไม่เที่ยงแท้ เพราะสิ่งที่เที่ยงแท้ไม่อาจบรรลุได้ด้วยสิ่งที่ไม่เที่ยงแท้ ดังนั้นเราจึงจุดไฟนจิเกตา ด้วยสิ่งที่ไม่เที่ยงแท้ เราได้บรรลุซึ่งสิ่งที่เที่ยงแท้

Verse 11

कामस्याप्तिं जगतः प्रतिष्ठां क्रतोरानन्त्यमभयस्य पारम्। स्तोममहदुरुगायं प्रतिष्ठां दृष्ट्वा धृत्या धीरो नचिकेतोऽत्यस्राक्षीः ॥११॥

เมื่อได้เห็นการบรรลุซึ่งกามตัณหา ซึ่งรากฐานของโลก ซึ่งความไม่สิ้นสุดแห่งยัญพิธี ซึ่งฝั่งอันไกลแห่งความไม่มีภัย ซึ่งสโตตรอันยิ่งใหญ่ ซึ่งรากฐานอันกว้างใหญ่ นจิเกตาผู้มีปัญญา ด้วยความมั่นคงแห่งใจ ได้ปล่อยวางซึ่งกามตัณหาทั้งปวง

Verse 12

तं दुर्दर्शं गूढमनुप्रविष्टं गुहाहितं गह्वरेष्ठं पुराणम्। अध्यात्मयोगाधिगमेन देवं मत्वा धीरो हर्षशोकौ जहाति ॥१२॥

ผู้ที่ยากจะมองเห็น ซ่อนเร้นอยู่ภายใน ประทับในถ้ำหัวใจ สถิตในที่ลึกลับ โบราณนิรันดร์ เมื่อรู้จักเทพเจ้านั้นด้วยโยคะแห่งอาตมัน ผู้มีปัญญาย่อมก้าวพ้นจากความยินดีและความโศกเศร้า

Verse 13

एतच्छ्रुत्वा सम्परिगृह्य मर्त्यः प्रवृह्य धर्म्यमणुमेतमाप्य। स मोदते मोदनीयँ हि लब्ध्वा विवृतँ सद्म नचिकेतसं मन्ये ॥१३॥

เมื่อได้ยินและเข้าใจความนี้โดยสมบูรณ์ มนุษย์ผู้มีความตายได้บรรลุธรรมะอันละเอียดนี้ เขาย่อมชื่นบานเมื่อได้รับสิ่งที่ควรยินดี ข้าพเจ้าเห็นว่านจิเกตาได้บรรลุสถานอันเปิดเผยแล้ว

Verse 14

अन्यत्र धर्मादन्यत्राधर्मादन्यत्रास्मात्कृताकृतात् । अन्यत्र भूताच्च भव्याच्च यत्तत्पश्यसि तद्वद ॥१४॥

นอกเหนือจากธรรมะ นอกเหนือจากอธรรมะ นอกเหนือจากโลกแห่งการกระทำและการไม่กระทำ นอกเหนือจากอดีตและนอกเหนือจากอนาคต สิ่งใดที่ท่านเห็นเป็นสิ่งนั้น จงบอกสิ่งนั้นแก่ข้า

Verse 15

सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद्वदन्ति । यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं संग्रहेण ब्रवीम्योमित्येतत् ॥१५॥

จุดหมายปลายทางซึ่งพระเวททั้งปวงประกาศ และซึ่งการบำเพ็ญตบะทั้งสิ้นกล่าวถึง ผู้ใดปรารถนาสิ่งนั้นจึงปฏิบัติพรหมจรรย์ จุดหมายนั้นข้าจะบอกแก่ท่านโดยย่อว่า โอม สิ่งนี้คือสิ่งนั้น

Verse 16

एतद्ध्येवाक्षरं ब्रह्म एतद्ध्येवाक्षरं परम् । एतद्ध्येवाक्षरं ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत् ॥१६॥

สิ่งนี้แน่นอนคือพรหมอันไม่ตาย สิ่งนี้แน่นอนคือสิ่งสูงสุดอันไม่ตาย ผู้ใดรู้จักสิ่งไม่ตายนี้แล้ว สิ่งใดที่ผู้นั้นปรารถนา สิ่งนั้นย่อมเป็นของผู้นั้น

Verse 17

एतदालम्बनं श्रेष्ठमेतदालम्बनं परम्। एतदालम्बनं ज्ञात्वा ब्रह्मलोके महीयते॥१७॥

ที่พึ่งพิงนี้เป็นอันประเสริฐ ที่พึ่งพิงนี้เป็นอันสูงสุด เมื่อรู้จักที่พึ่งพิงนี้แล้ว ย่อมได้รับความรุ่งเรืองในโลกแห่งพรหม

Verse 18

न जायते म्रियते वा विपश्चिन्नायं कुतश्चिन्न बभूव कश्चित्। अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे॥१८॥

ผู้มีปัญญาย่อมไม่เกิดและไม่ตาย ผู้นี้มิได้มาจากที่ไหน และมิได้กลายเป็นผู้ใด ผู้ไม่เกิด นิรันดร์ ถาวร โบราณ ย่อมไม่ถูกปลงพระชนม์เมื่อร่างกายถูกทำลาย

Verse 19

हन्ता चेन्मन्यते हन्तुं हतश्चेन्मन्यते हतम्। उभौ तौ न विजानीतो नायमन्ति न हन्यते॥१९॥

หากผู้ฆ่าคิดว่าเราฆ่า หากผู้ถูกฆ่าคิดว่าเราถูกฆ่า ทั้งสองย่อมไม่รู้ความจริง ผู้นี้ไม่ฆ่าและไม่ถูกฆ่า

Verse 20

अणोरणीयान्महतो महीयानात्माऽस्य जन्तोर्निहितो गुहायाम्। तमक्रतुः पश्यति वीतशोको धातुप्रसादान्महिमानमात्मनः ॥२०॥

เล็กกว่าเล็ก ใหญ่กว่าใหญ่ อาตมันสถิตในหัวใจของสัตว์ผู้นี้ ผู้ปราศจากความปรารถนาย่อมเห็นพระองค์ ปลอดจากความโศก ด้วยพระคุณของพระผู้สร้าง เห็นความรุ่งเรืองแห่งอาตมัน

Verse 21

आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः। कस्तं मदामदं देवं मदन्यो ज्ञातुमर्हति ॥२१॥

ประทับนั่งแล้วย่อมเดินทางไกล นอนแล้วย่อมไปทั่วทุกทิศ ใครเล่านอกจากข้าพเจ้าจะสามารถรู้จักเทพเจ้าผู้ทรงบันเทิงในพระองค์เองและเหนือกว่าความบันเทิง