Sukta 49
Sukta 9.49
Soma (Pavamāna)
अयं लघुः पवमानसोमसूक्तः सोमस्य स्वशुद्धिं विश्वस्य यज्ञस्य च शौचत्वेन आह्वयति, या वृष्टिसदृशं पोषणं बलवन्ति च आरोग्यकराणि प्रेरणाः उपासकेभ्यः जनयति। सोमः याच्यते यत् सः स्फुटं घृतसदृशं धारां यज्ञे प्रवाहयेत्, शत्रून् अपहन्तु, च सत्यस्य ऋतस्य च प्राचीनान् दीप्तीन् पुनः प्रज्वालयेत्।
Mantras
Mantra 1
पवस्व वृष्टिमा सु नोऽपामूर्मिं दिवस्परि । अयक्ष्मा बृहतीरिषः ॥
हे सोम, पवस्व; अस्मान् प्रति वृष्टिम् आ सिञ्च—दिवः परि अपाम् ऊर्मिमिव। अयक्ष्माः बृहतीर् इषः अस्मभ्यं आ वह।
Mantra 2
तया पवस्व धारया यया गाव इहागमन् । जन्यास उप नो गृहम् ॥
तया धारया पवस्व, यया गावः (रश्मयः) इह आगमन्; जन्यासः च नः गृहम् उप आगच्छन्तु।
Mantra 3
घृतं पवस्व धारया यज्ञेषु देववीतमः । अस्मभ्यं वृष्टिमा पव ॥
घृतं इव धारया पवस्व, यज्ञेषु हे देववीतमः; अस्मभ्यं वृष्टिम् आ पव—पोषकस्य पूर्णस्य अवतरणम्।
Mantra 4
स न ऊर्जे व्यव्ययं पवित्रं धाव धारया । देवासः शृणवन्हि कम् ॥
स न ऊर्जे व्यव्ययम् अव्ययः पवित्रं धारया धावति। देवासः खलु अस्माकम् अन्तःस्थितं तं काम् आह्वानं शृण्वन्ति।
Mantra 5
पवमानो असिष्यदद्रक्षांस्यपजङ्घनत् । प्रत्नवद्रोचयन्रुचः ॥
पवमानः सः असिष्यद् अद्रक्षांसि अपजङ्घनत्। प्रत्नवत् रुचः रोचयन् पुनर् दीप्तयति।
Frequently Asked Questions
It asks Soma to purify himself in the ritual flow and to bring nourishing rain-like abundance, strong uplifting energy, and protection for the worshippers.
It poetically links Soma’s purified stream with cosmic waters and rainfall, suggesting that ritual purification supports fertility and nourishment in the world.
Rakṣas represent harmful, obstructing forces; Soma’s purification symbolizes clearing those obstacles so clarity, truth, and inner illumination can shine again.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.