Sukta 49
Sukta 9.49
Soma (Pavamāna)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପବମାନ ସୋମ ସୂକ୍ତରେ ସୋମଙ୍କ ସ୍ୱୟଂ-ଶୋଧନକୁ ବିଶ୍ୱଜନୀନ ଓ ଯଜ୍ଞୀୟ ପରିଶୋଧନ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ବର୍ଷା-ସଦୃଶ ପୋଷଣ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଦାୟକ ପ୍ରେରଣା ଉପାସକମାନଙ୍କୁ ଦିଏ। ସୋମଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ ଯେ ସେ ଯଜ୍ଞ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ପଷ୍ଟ, ଘୃତ-ସଦୃଶ ଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉନ୍ତୁ, ଶତୃତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିହତ କରୁନ୍ତୁ, ଏବଂ ସତ୍ୟ ଓ ଋତର ପ୍ରାଚୀନ ଆଲୋକକୁ ପୁନଃ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରୁନ୍ତୁ।
Mantras
Mantra 1
पवस्व वृष्टिमा सु नोऽपामूर्मिं दिवस्परि । अयक्ष्मा बृहतीरिषः ॥
ହେ ସୋମ! ତୁମେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କର; ଆମ ଉପରେ ବୃଷ୍ଟି ବର୍ଷାଅ—ଦିବସ୍ପରିରୁ ଆସୁଥିବା ଆପଃର ଊର୍ମି (ତରଙ୍ଗ) ପରି; ଅୟକ୍ଷ୍ମା, ବୃହତୀ ଇଷଃ (ପ୍ରେରଣାଶକ୍ତି) ଆଣୁଥିବା ହେଉ।
Mantra 2
तया पवस्व धारया यया गाव इहागमन् । जन्यास उप नो गृहम् ॥
ସେଇ ଧାରାରେ ତୁମେ ପବିତ୍ର ହେଉ—ଯେ ଧାରାରେ ଗାବଃ (କିରଣ/ପ୍ରକାଶ-ରଶ୍ମି) ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି; ଏବଂ ଜନ୍ୟାସଃ (ସ୍ୱଜନ-ସ୍ୱରୂପ ଦେବଶକ୍ତି) ଆମ ଗୃହ (ଦେହ-ନିବାସ) ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି।
Mantra 3
घृतं पवस्व धारया यज्ञेषु देववीतमः । अस्मभ्यं वृष्टिमा पव ॥
ଘୃତ ସମ ପ୍ରକାଶମୟ ରସରୂପେ ତୁମେ ଧାରାରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ବହ; ଯଜ୍ଞମାନେ, ହେ ଦେବବୀତମ (ଦେବମାନଙ୍କୁ ଅତିପ୍ରିୟ)! ଆମ ପାଇଁ ବୃଷ୍ଟିରୂପେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୋଇ ବହ—ପୋଷକ ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ଅବତରଣ ଅବତାରଣ କର।
Mantra 4
स न ऊर्जे व्यव्ययं पवित्रं धाव धारया । देवासः शृणवन्हि कम् ॥
ସେ ଆମ ଊର୍ଜା-ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ—ଅବ୍ୟୟ—ପବିତ୍ର (ଛାଣି) ମାଧ୍ୟମରେ ଧାରାରୂପେ ବେଗେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଦେବମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଆମ ଭିତରେ ଉଠୁଥିବା ସେଇ ଡାକକୁ ଶୁଣନ୍ତି।
Mantra 5
पवमानो असिष्यदद्रक्षांस्यपजङ्घनत् । प्रत्नवद्रोचयन्रुचः ॥
ପବମାନ (ସୋମ) ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ ଆଗକୁ ଧାଉଁଥାଏ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରର ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ହଟାଇଦିଏ; ପ୍ରାଚୀନଙ୍କ ପରି ସେ ଆଲୋକମାନଙ୍କୁ ପୁନଃ ଜ୍ୱଳନ୍ତ କରେ।
Frequently Asked Questions
It asks Soma to purify himself in the ritual flow and to bring nourishing rain-like abundance, strong uplifting energy, and protection for the worshippers.
It poetically links Soma’s purified stream with cosmic waters and rainfall, suggesting that ritual purification supports fertility and nourishment in the world.
Rakṣas represent harmful, obstructing forces; Soma’s purification symbolizes clearing those obstacles so clarity, truth, and inner illumination can shine again.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.