
Sukta 9.39
Soma Pavamāna (the purifying Soma)
આ સંક્ષિપ્ત પવમાન સ્તુતિ સોમને ઝડપી, સ્વયંપ્રકાશી ધારા તરીકે ગાય છે, જે ગાળણીમાંથી શુદ્ધ થઈ દૈવી લોક સુધી વહન થાય છે, જ્યાં દેવો શાશ્વત સત્ય (નિત્ય તત્ત્વ)ની પુષ્ટિ કરે છે. તેમાં સોમનું અવતરણ અને મહાન નદી-તરંગ જેવી તેની ઉછળતી, વહેતી ધારા ચિતરાય છે; અને અંતે યજ્ઞ તથા બ્રહ્માંડને ધારણ કરનાર વ્યવસ્થિત સત્ય—‘ઋતના ગર્ભ’માં—તેના સિંહાસનારોહણ સાથે સ્તુતિ પૂર્ણ થાય છે.
Mantra 1
आशुरर्ष बृहन्मते परि प्रियेण धाम्ना । यत्र देवा इति ब्रवन् ॥
હે આશુ વહેતા સોમ, બૃહન્મતિ સત્યની આસપાસ વહે; તારા પોતાના પ્રિય ધામના પ્રિય નિયમથી, ત્યાં સુધી—જ્યાં દેવો ‘ઇતિ’ કહી ‘એ છે’ એમ શાશ્વતને ઉચ્ચારે છે.
Mantra 2
परिष्कृण्वन्ननिष्कृतं जनाय यातयन्निषः । वृष्टिं दिवः परि स्रव ॥
માનવ માટે જે હજી અપૂર્ણ છે તેને પરિષ્કૃત કરતાં, શોધની પ્રેરણાઓને આગળ ધપાવતા, હે સોમ! દિવ્ય વરસાદ સમે અમારી આસપાસ સર્વત્ર વહે—ઉચ્ચ પ્રકાશનું ઉદ્રેક.
Mantra 3
सुत एति पवित्र आ त्विषिं दधान ओजसा । विचक्षाणो विरोचयन् ॥
સુત (પિષાયેલો) સોમ પવિત્ર પાસે આવે છે, પોતાના ઓજસથી તેજ ધારણ કરીને; વિચક્ષણ દૃષ્ટિથી જોઈને આંતરિક લોકોને પ્રકાશિત કરે છે.
Mantra 4
अयं स यो दिवस्परि रघुयामा पवित्र आ । सिन्धोरूर्मा व्यक्षरत् ॥
આ એ જ છે જે, પોતાના ગતિમય માર્ગોમાં ઝડપી, દિવ્ય લોકની પારથી પવિત્ર પાસે આવે છે; મહાન નદીની તરંગ સમે પોતાને ઉંડેલીને વ્યાપે છે.
Mantra 5
आविवासन्परावतो अथो अर्वावतः सुतः । इन्द्राय सिच्यते मधु ॥
દૂરથી પણ અને નજીકથી પણ તે તેજસ્વી બની પ્રગટ થયો છે; સુત (પીસી કાઢેલો) મધુર મધુ ઇન્દ્ર માટે સિંચાય છે.
Mantra 6
समीचीना अनूषत हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः । योनावृतस्य सीदत ॥
સમ્યક્ દિશિત શક્તિઓ તેને અનુષત્ (સ્તુતિથી ગાય) છે; અદ્રિ (પીસવાના પથ્થરો) વડે તેઓ હરિ (તામ્રવર્ણ) ને હિન્વે છે; ઋતના યોનિમાં બેસ—અમારા યજ્ઞના નિયમિત આસનમાં સ્થિર થા.
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as the juice that is pressed, purified through the filter, and offered to the gods.
It points to Soma reaching the plane of affirmed Reality—truth (sat/ṛta) recognized by the gods—showing that purification leads toward the highest order and certainty.
It is the ordered seat of truth: ritually, the properly established sacrifice; inwardly, a stable, disciplined consciousness where purified energy can dwell.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.