
Sukta 9.39
Soma Pavamāna (the purifying Soma)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପବମାନ ସୂକ୍ତରେ ସୋମଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତଗାମୀ, ସ୍ୱୟଂ-ଦୀପ୍ତିମାନ ଧାରା ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ଯିଏ ଛାଣନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ବହିଯାନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବମାନେ ଶାଶ୍ୱତ ସତ୍ୟକୁ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ସୋମଙ୍କ ଅବତରଣ ଓ ଉଦ୍ଗାରକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନଦୀ-ତରଙ୍ଗ ପରି ଚିତ୍ରିତ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ଶେଷରେ ତାଙ୍କୁ ‘ଋତର ଗର୍ଭ’—ଯଜ୍ଞ ଓ ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ନିୟତ ସତ୍ୟ—ରେ ସିଂହାସନାରୂଢ଼ କରାଯାଏ।
Mantra 1
आशुरर्ष बृहन्मते परि प्रियेण धाम्ना । यत्र देवा इति ब्रवन् ॥
ହେ ଆଶୁ ପ୍ରବାହୀ ସୋମ, ବୃହନ୍ମତି ସତ୍ୟର ଚାରିପାଖେ ପ୍ରବାହିତ ହେ; ନିଜ ପ୍ରିୟ ଧାମର ପ୍ରିୟ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା, ସେଠାକୁ—ଯେଉଁଠାରେ ଦେବମାନେ ‘ଇତି’ କହି ‘ଏହା ଅଛି’ ବୋଲି ଶାଶ୍ୱତକୁ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି।
Mantra 2
परिष्कृण्वन्ननिष्कृतं जनाय यातयन्निषः । वृष्टिं दिवः परि स्रव ॥
ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଯାହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପରିଷ୍କୃତ, ତାହାକୁ ପରିଷ୍କୃତ କରୁଥିବା, ଆମ ଅନ୍ୱେଷଣର ପ୍ରେରଣାମାନଙ୍କୁ ଆଗେଇ ନେଉଥିବା, ହେ ସୋମ! ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷା ପରି ଆମ ଚାରିପାଖେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ଭାବେ ସ୍ରବ—ଉଚ୍ଚ ପ୍ରକାଶର ଉଦ୍ଗାର ଭାବେ।
Mantra 3
सुत एति पवित्र आ त्विषिं दधान ओजसा । विचक्षाणो विरोचयन् ॥
ସୁତ (ନିଷ୍ପୀଡିତ) ସୋମ ପବିତ୍ର ପାଖକୁ ଆସେ, ନିଜ ଓଜସାରେ ତେଜ ଧାରଣ କରି; ବିଚକ୍ଷଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି ଅନ୍ତର୍ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦୀପ୍ତ କରେ।
Mantra 4
अयं स यो दिवस्परि रघुयामा पवित्र आ । सिन्धोरूर्मा व्यक्षरत् ॥
ଏହି ସେଇ—ନିଜ ଦ୍ରୁତ ଗତିପଥରେ ଚଞ୍ଚଳ, ଦିବ୍ୟର ପାରରୁ ପବିତ୍ର ପାଖକୁ ଆସେ; ମହାନଦୀର ତରଙ୍ଗ ପରି ନିଜକୁ ଢାଳି ଦେଇ ବ୍ୟାପିଯାଏ।
Mantra 5
आविवासन्परावतो अथो अर्वावतः सुतः । इन्द्राय सिच्यते मधु ॥
ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଓ ନିକଟରୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି; ସୁତ (ପିଷି ନିଷ୍କାଷିତ) ମଧୁର ମଧୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସିଞ୍ଚିତ ହୁଏ।
Mantra 6
समीचीना अनूषत हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः । योनावृतस्य सीदत ॥
ସମୀଚୀନ (ଯଥାଦିଶିତ) ଶକ୍ତିମାନେ ତାହାକୁ ଅନୂଷତ୍ (ସ୍ତୁତିରେ ଗାୟନ କରନ୍ତି); ଅଦ୍ରି (ପିଷଣ-ଶିଳା)ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ହରି (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ)କୁ ହିନ୍ୱନ୍ତି—ଋତର ଯୋନିରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କର; ଆମ ଯଜ୍ଞର କ୍ରମବଦ୍ଧ ଆସନରେ ସ୍ଥିର ହେ।
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as the juice that is pressed, purified through the filter, and offered to the gods.
It points to Soma reaching the plane of affirmed Reality—truth (sat/ṛta) recognized by the gods—showing that purification leads toward the highest order and certainty.
It is the ordered seat of truth: ritually, the properly established sacrifice; inwardly, a stable, disciplined consciousness where purified energy can dwell.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.