Sukta 39
Sukta 9.39
Soma Pavamāna (the purifying Soma)
ਇਹ ਛੋਟਾ ਪਵਮਾਨ ਭਜਨ ਸੋਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼, ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਧਾਰਾ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਛਾਣਨੀ (ਫਿਲਟਰ) ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕ ਵੱਲ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਯਥਾਰਥ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਦੇ ਉਤਰਣ ਅਤੇ ਉਫਾਨ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਨਦੀ-ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ‘ਤ ਦੇ ਗਰਭ’—ਉਸ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਸੱਚ ਵਿੱਚ—ਸਿੰਹਾਸਨਾਰੂੜ੍ਹਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ, ਜੋ ਯਜ੍ਞ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
आशुरर्ष बृहन्मते परि प्रियेण धाम्ना । यत्र देवा इति ब्रवन् ॥
ਹੇ ਆਸ਼ੁ ਵਹਿੰਦੇ ਸੋਮ, ਬ੍ਰਿਹਨਮਤੀ ਸਤ੍ਯ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਵਹਿ ਨਿਕਲ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰਿਯ ਧਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਤੱਕ—ਜਿੱਥੇ ਦੇਵ ‘ਇਤੀ’ ਕਹਿ ਕੇ ‘ਉਹ ਹੈ’ ਇਸ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਨੂੰ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ।
Mantra 2
परिष्कृण्वन्ननिष्कृतं जनाय यातयन्निषः । वृष्टिं दिवः परि स्रव ॥
ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਜੋ ਹਾਲੇ ਅਪੂਰਨ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਿਸ਼ਕ੍ਰਿਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਸਾਡੀ ਖੋਜ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦਿਆਂ, ਹੇ ਸੋਮ! ਅਕਾਸ਼ੀ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਸਾਡੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਵਹਿ—ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਉਡੇਲ੍ਹਾ।
Mantra 3
सुत एति पवित्र आ त्विषिं दधान ओजसा । विचक्षाणो विरोचयन् ॥
ਸੁਤ (ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ) ਸੋਮ ਪਵਿੱਤਰ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਓਜਸ ਨਾਲ ਤੇਜ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ; ਵਿਵੇਕਮਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਅੰਦਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 4
अयं स यो दिवस्परि रघुयामा पवित्र आ । सिन्धोरूर्मा व्यक्षरत् ॥
ਇਹੀ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਗਤਿਮਾਨ ਮਾਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਦੇ ਪਾਰੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਨਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਡੇਲ੍ਹ ਕੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 5
आविवासन्परावतो अथो अर्वावतः सुतः । इन्द्राय सिच्यते मधु ॥
ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਵੀ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਸੁਤ (ਪਿਸ ਕੇ ਕੱਢਿਆ) ਮਿੱਠਾ ਮਧੁ ਇੰਦਰ ਲਈ ਸਿੰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 6
समीचीना अनूषत हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः । योनावृतस्य सीदत ॥
ਸਮੀਚੀਨ (ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਾਲੀਆਂ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੂਸ਼ਤ (ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਗਾਂਦੀਆਂ) ਹਨ; ਅਦ੍ਰਿ (ਪਿਸਣ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰਾਂ) ਨਾਲ ਉਹ ਹਰਿ (ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ) ਨੂੰ ਹਿਨਵੰਤਿ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ—ਤ ਦੇ ਯੋਨਿ ਵਿੱਚ ਬੈਠ, ਸਾਡੇ ਯਜ्ञ ਦੇ ਨਿਯਤ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕ।
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as the juice that is pressed, purified through the filter, and offered to the gods.
It points to Soma reaching the plane of affirmed Reality—truth (sat/ṛta) recognized by the gods—showing that purification leads toward the highest order and certainty.
It is the ordered seat of truth: ritually, the properly established sacrifice; inwardly, a stable, disciplined consciousness where purified energy can dwell.
Ask anything about Sukta 39 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.