
Sukta 9.39
Soma Pavamāna (the purifying Soma)
हे लघु पवमान स्तोत्र, गाळणीतून शुद्ध होत वेगाने वाहणाऱ्या, स्वयंज्योती सोमधारेचे स्तवन करते; ती देवपदाकडे नेली जाते, जिथे देव नित्य सत्याची (शाश्वत तत्त्वाची) पुष्टी करतात. यात सोमाचे अवतरण आणि महा नदी-लाटेसारखा त्याचा उफाळून वाहणारा प्रवाह चित्रित होतो; आणि यज्ञ व विश्वाला धारण करणाऱ्या सुव्यवस्थित सत्याच्या—‘ऋताच्या गर्भा’त—त्याच्या सिंहासनारोहणाने हे स्तोत्र परिपूर्ण होते.
Mantra 1
आशुरर्ष बृहन्मते परि प्रियेण धाम्ना । यत्र देवा इति ब्रवन् ॥
हे शीघ्र-प्रवाही सोम, बृहन्मतीच्या परिघाभोवती वाह—तुझ्या प्रिय धामाच्या प्रकाशमय नियमाने; तिथपर्यंत, जिथे देव ‘इति’—‘असेच आहे’ असे म्हणतात.
Mantra 2
परिष्कृण्वन्ननिष्कृतं जनाय यातयन्निषः । वृष्टिं दिवः परि स्रव ॥
जे अजून अपरिष्कृत आहे ते मनुष्याकरिता परिष्कृत करीत, आमच्या शोधाच्या प्रेरणा पुढे ढकलत—हे सोम, दिव्य वर्षेसारखा आमच्या भोवती प्रवाहित हो; उच्च प्रकाशाचा हा प्रस्रवणधारा होवो.
Mantra 3
सुत एति पवित्र आ त्विषिं दधान ओजसा । विचक्षाणो विरोचयन् ॥
पिळून काढलेला तो पवित्राकडे येतो; आपल्या ओजाने तेज धारण करीत; विवेकदृष्टीने पाहून तो अंतर्लोकांना प्रकाशमान करतो.
Mantra 4
अयं स यो दिवस्परि रघुयामा पवित्र आ । सिन्धोरूर्मा व्यक्षरत् ॥
हाच तो—वेगवान मार्गांनी, दिवाच्या पलीकडून पवित्राकडे येतो; महासिंधूच्या ऊर्मीप्रमाणे तो स्वतःला ओतून पसरतो.
Mantra 5
आविवासन्परावतो अथो अर्वावतः सुतः । इन्द्राय सिच्यते मधु ॥
दूरूनही आणि जवळूनही तो प्रकाशमान केला जातो; पिळलेला मधुरस इंद्रासाठी ओतला जातो.
Mantra 6
समीचीना अनूषत हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः । योनावृतस्य सीदत ॥
सम्यक्-दिशेने जाणाऱ्या शक्ती त्याचे स्तवन करतात; दाबण्याचे दगड (अद्रि) यांनी हरि (ताम्रवर्ण) याला प्रेरित करतात. ऋत (सत्य-व्यवस्था)च्या योनीत, यज्ञाच्या सुव्यवस्थित आसनी, आसनस्थ हो.
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as the juice that is pressed, purified through the filter, and offered to the gods.
It points to Soma reaching the plane of affirmed Reality—truth (sat/ṛta) recognized by the gods—showing that purification leads toward the highest order and certainty.
It is the ordered seat of truth: ritually, the properly established sacrifice; inwardly, a stable, disciplined consciousness where purified energy can dwell.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.