
Sukta 7.61
Vasiṣṭha
Triṣṭubh
บทสวดของวสิษฐะนี้สรรเสริญมิตรและวรุณะในฐานะผู้พิทักษ์ฤตะ (ระเบียบจักรวาล) โดยมีสุริยะเป็น “ดวงตา” อันเห็นทั่ว ซึ่งขึ้นสู่ฟ้าเพื่อตรวจดูโลกทั้งหลายและหยั่งรู้แรงจูงใจของมนุษย์ บทสวดเชิดชูอานุภาพอันกว้างใหญ่ของท่านทั้งสองที่ค้ำจุนฟ้าและแผ่นดิน เปรียบเทียบความดำเนินไปของกาลเวลาอันเป็นระเบียบกับภัยที่ผู้ไม่ประกอบยัญพิธีต้องเผชิญ และลงท้ายด้วยคำอธิษฐานขอให้ถูกพาข้ามพ้นทางข้ามอันยากลำบากทั้งปวงอย่างปลอดภัย และได้รับการคุ้มครองด้วยความผาสุกยั่งยืน
Mantra 1
उद्वां चक्षुर्वरुण सुप्रतीकं देवयोरेति सूर्यस्ततन्वान् । अभि यो विश्वा भुवनानि चष्टे स मन्युं मर्त्येष्वा चिकेत ॥
โอ้ วรุณะ ดวงตาของท่านผุดขึ้น—สุริยะ (Sūrya) ผู้มีรูปโฉมงาม ผู้เคลื่อนไปเพื่อเทพทั้งสอง แผ่รัศมีของตนออกไป. ผู้ซึ่งมองเห็นโลกทั้งปวงนั้น ย่อมรู้เท่าทันแรงผลักดันและตัณหาอันขุ่นมัว (manyu) ในหมู่มนุษย์ผู้มรรตัย.
Mantra 2
प्र वां स मित्रावरुणावृतावा विप्रो मन्मानि दीर्घश्रुदियर्ति । यस्य ब्रह्माणि सुक्रतू अवाथ आ यत्क्रत्वा न शरदः पृणैथे ॥
ขอให้ถ้อยคำสรรเสริญของกวีผู้มีญาณพุ่งไปยังท่านทั้งสอง—มิตรและวรุณะ ผู้ตั้งมั่นในṛta (ระเบียบแห่งสัจจะ)—เป็นความคิดถ้อยคำที่ก้องไกล; และท่านทั้งสอง ผู้มีkratu (พลังเจตจำนง) อันสมบูรณ์ ย่อมคุ้มครองพรหมัน (brahman: วาจาศักดิ์สิทธิ์/แบบพิธี) เหล่านั้น เมื่อท่านด้วย kratu ของตนเติมเต็มมาตราของฤดูกาลให้ครบถ้วน.
Mantra 3
प्रोरोर्मित्रावरुणा पृथिव्याः प्र दिव ऋष्वाद्बृहतः सुदानू । स्पशो दधाथे ओषधीषु विक्ष्वृधग्यतो अनिमिषं रक्षमाणा ॥
จากแผ่นดินอันกว้างใหญ่ และจากฟ้าอันสูงส่งไพศาล—โอ้มิตรและวรุณะ ผู้ประทานอย่างอุดม—ท่านทั้งสองตั้งผู้เฝ้าดู (spáśa) ไว้ท่ามกลางพืชโอสถและท่ามกลางหมู่ชน แยกกันตามที่ตั้งของตน คุ้มครองด้วยความระวังที่ไม่กะพริบตา.
Mantra 4
शंसा मित्रस्य वरुणस्य धाम शुष्मो रोदसी बद्बधे महित्वा । अयन्मासा अयज्वनामवीराः प्र यज्ञमन्मा वृजनं तिराते ॥
ข้าพเจ้ากล่าวสรรเสริญ dhāman (กฎ/ธรรมแห่งที่สถิต) ของมิตรและวรุณะ; พลังอันยิ่งใหญ่ของท่านทั้งสองโอบรัดฟ้าและดินด้วยความมหึมา. เดือนทั้งหลายเคลื่อนไปข้างหน้า; แต่ผู้ไม่บูชายัญ ผู้ไร้พลังวีรชน ถูกผลักไสให้ไหลไป—ห่างจากเจตนาแห่งยัญ และข้ามผ่านช่องทางอันอันตราย.
Mantra 5
अमूरा विश्वा वृषणाविमा वां न यासु चित्रं ददृशे न यक्षम् । द्रुहः सचन्ते अनृता जनानां न वां निण्यान्यचिते अभूवन् ॥
โอ้เจ้าแห่งอำนาจผู้แข็งแกร่งทั้งสอง กิจทั้งปวงของท่านหาได้ไร้ปัญญาไม่; ในสิ่งเหล่านั้นไม่ปรากฏอัศจรรย์อันลวงหลอก และมิใช่เพียงกลอุบายแห่งฤทธิ์เดช. การทรยศย่อมเกาะติดความเท็จของมนุษย์; แต่กฎบัญญัติอันเร้นลับของท่าน (niṇyāni) มิได้ปรากฏแก่จิตที่ไม่รู้แจ้ง (aciti).
Mantra 6
समु वां यज्ञं महयं नमोभिर्हुवे वां मित्रावरुणा सबाधः । प्र वां मन्मान्यृचसे नवानि कृतानि ब्रह्म जुजुषन्निमानि ॥
ข้าพเจ้าทำให้ยัญญะ (yajña) ของท่านเจริญด้วยการนอบน้อมสักการะ; ข้าพเจ้าขอเชิญท่าน มิตรและวรุณะ ด้วยแรงปรารถนาอันไม่แตกแยก (sabādha). ข้าพเจ้าวางไว้เบื้องหน้าสำหรับบทสรรเสริญของท่านซึ่งถ้อยคำและความคิดรูปใหม่เหล่านี้; ขอท่านจงรับมัน—พรหมวาจา (brahman) ที่เรากระทำสำเร็จ—คือมนตระเหล่านี้.
Mantra 7
इयं देव पुरोहितिर्युवभ्यां यज्ञेषु मित्रावरुणावकारि । विश्वानि दुर्गा पिपृतं तिरो नो यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
โอ้เทพทั้งหลาย พลังแห่งปุโรหิต (purohita) ผู้ถูกตั้งไว้เบื้องหน้า ได้ถูกกระทำขึ้นเพื่อท่านทั้งสองในยัญญาทั้งหลาย โอ้มิตรและวรุณะ. ขอท่านจงพาเราข้ามพ้นทางอันยากลำบากทั้งปวง; และท่านทั้งสองจงคุ้มครองเราทุกเมื่อด้วยความสวัสดี (svasti).
Sūrya rises as the beautiful, all-seeing eye of Mitra and Varuṇa, extending radiance and discerning human passions.
The hymn expands to their dhāman and mighty power that embraces Heaven and Earth, linking cosmic order to the regulated movement of time (months).
A sharp moral contrast: those without sacrifice and heroic resolve are driven away from the yajña-intent and forced across a perilous divide—order protects, disorder endangers.
A priestly offering is set before the two gods, followed by an earnest plea: carry us beyond every difficult passage and protect us always with well-being (svasti).
ud vāṃ cakṣur … sūryaḥ
शंसा मित्रस्य वरुणस्य धाम शुष्मो रोदसी बद्बधे महित्वा । अयन्मासा अयज्वनामवीराः प्र यज्ञमन्मा वृजनं तिराते ॥viśvāni durgā pipṛtaṃ tiro naḥ
Because Sūrya’s daily rising and all-pervading light symbolize their vigilant oversight: he “sees” all worlds, and that vision stands for their ability to detect truth, disorder, and human turbulence.
That cosmic order (ṛta) is actively guarded by Mitra and Varuṇa: time moves in an ordered way, moral law is real, and those aligned with sacrifice and truth receive protection and well-being.
It can be recited at dawn or before a fire/water offering as a prayer for clarity, self-restraint, harmonious relationships, and safe passage through difficulties—ending with the request for svasti (lasting well-being).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.