Sukta 62
Sukta 9.62
Traditionally attributed to a Soma-Pavamāna seer-family (often Kāśyapa/Āṅgirasa lineages in Book 9); exact r̥ṣi for 9.62 requires śākhā-anukramaṇī confirmation
Soma Pavamāna (the purifying Soma)
Gāyatrī (3 pādas of ~8 syllables; typical for many Pavamāna verses)
ఈ పవమాన స్తోత్రం సోముడు పీడింపబడి, విడుదలై, పవిత్రం (వడపోత) గుండా ప్రవహిస్తూ శుద్ధి చెంది, కాంతిమంతుడై దేవతలకు యోగ్యుడవడాన్ని స్తుతిస్తుంది. శ్లోకాలు పునఃపునః సోముని శుద్ధీకరణను గాయకులు మరియు యజ్ఞకర్తలకు సౌభాగ్యము (శుభఫలం), వాజము (బలం/సమృద్ధి), మరియు సువీర్యము (ఉన్నత వీరశక్తి) లభించడముతో అనుసంధానిస్తాయి.
Mantras
Mantra 1
एते असृग्रमिन्दवस्तिरः पवित्रमाशवः । विश्वान्यभि सौभगा ॥
ఇవి ఇందు (సోమ) యొక్క వేగవంతమైన బిందువులు విడుదలయ్యాయి; అవి పవిత్రం (శుద్ధికరణం) గుండా ప్రవహించి, సమస్త సౌభాగ్యాల వైపు—సత్త్వంలోని ప్రతి మంగళరూపం వైపు—అభిముఖమవుతున్నాయి.
Mantra 2
विघ्नन्तो दुरिता पुरु सुगा तोकाय वाजिनः । तना कृण्वन्तो अर्वते ॥
దురితాలను ఛేదిస్తూ, కఠిన మార్గాలను విరిచేస్తూ, ఈ వాజిన్ (సమృద్ధి-ప్రదాతలు) ఆత్మ యొక్క శిశువుకు అనేక సుగమ మార్గాలను నిర్మిస్తారు; అలాగే ప్రయాణశక్తి యొక్క అశ్వానికి పురోగతి యొక్క నిరంతర ప్రవాహాన్ని ఏర్పరుస్తారు.
Mantra 3
कृण्वन्तो वरिवो गवेऽभ्यर्षन्ति सुष्टुतिम् । इळामस्मभ्यं संयतम् ॥
కిరణాల (గావః) కొరకు విశాలమైన స్థలాన్ని కల్పిస్తూ వారు సుష్టుతి—సువ్యవస్థిత స్తోత్రం—వైపు ప్రవహిస్తారు; మరియు మా కొరకు ఇళా—పోషణమూ ఋత-ప్రేరణమూ—ఏకత్వంగా సమ్యక్‌గా సంయతమైన సమృద్ధిని తెస్తారు.
Mantra 4
असाव्यंशुर्मदायाप्सु दक्षो गिरिष्ठाः । श्येनो न योनिमासदत् ॥
మదం (పరవశానందం) కొరకు అంశు పిండబడింది; జలాలలో దక్షశక్తి—గిరిష్ఠ, పర్వతజన్య—తన యోని/ఆశ్రయాన్ని చేరి కూర్చుంటుంది; గూడు చేరే శ్యేన (గద్ద) వలె.
Mantra 5
शुभ्रमन्धो देववातमप्सु धूतो नृभिः सुतः । स्वदन्ति गावः पयोभिः ॥
ప్రకాశవంతమైన అంధస్—దేవవాతం, దేవుల శ్వాస-ప్రేరణతో నిండినది—మనుష్యులచే పిండబడి, జలాలలో కడిగి శుద్ధి చేయబడిన (సోమం); గావః (కిరణాలు) తమ పయోధారలతో దాని రుచిని ఆస్వాదిస్తాయి.
Mantra 6
आदीमश्वं न हेतारोऽशूशुभन्नमृताय । मध्वो रसं सधमादे ॥
అప్పుడు వారు అతనిని—సారథి గుర్రాన్ని తొలిపేలా—అమృతత్వం వైపు వేగంగా ప్రేరేపించారు; మధువు యొక్క రసం, మాధుర్యసారం, దేవుల సామూహిక ఆనందార్థం (సధమాదే) ప్రకాశించింది.
Mantra 7
यास्ते धारा मधुश्चुतोऽसृग्रमिन्द ऊतये । ताभिः पवित्रमासदः ॥
ఓ ఇందు! మధువు చిందించే నీ ఆ ధారలు మా రక్షణ (ఊతి) కోసం విడుదలయ్యాయి; వాటి ద్వారానే నీవు పవిత్రం (పవిత్రమ్) పై ఆసీనుడవుతావు.
Mantra 8
सो अर्षेन्द्राय पीतये तिरो रोमाण्यव्यया । सीदन्योना वनेष्वा ॥
ఇంద్రుడు పానంచేయుటకు ప్రవహించు; అవ్యయమైన ఉన్ని రోమాల మధ్యగా దాటి, వనజ యోనులు—కఠ్ఠపాత్రాలలో—ఆసీనుడవు.
Mantra 9
त्वमिन्दो परि स्रव स्वादिष्ठो अङ्गिरोभ्यः । वरिवोविद्घृतं पयः ॥
హే ఇందు (సోమా), నీవు చుట్టుచుట్టూ సర్వత్ర ప్రవహించు—అత్యంత మధురుడవై—అంగిరసుల కొరకు. మా కొరకు వరివస్ (విస్తారమైన అవకాశం/అనుగ్రహం) కనుగొని ప్రసాదించు; ఘృతం (నెయ్యి) మరియు పయః (పాలు)ను కూడా—దీప్త పోషణ యొక్క సమృద్ధ సారాలుగా.
Mantra 10
अयं विचर्षणिर्हितः पवमानः स चेतति । हिन्वान आप्यं बृहत् ॥
ఈ విస్తృతదర్శి (విచర్షణి) ఇక్కడ పవమానుడిగా స్థాపితుడై ఉన్నాడు; అతడు చైతన్యంలో మేల్కొంటాడు, మరియు ఆప్యం బృహత్—సత్త్వంలోని విశాల జలాలు/మహాగంభీరత—వాటిని ప్రేరేపించి ఋత విస్తరణ దిశగా నడిపిస్తాడు.
Mantra 11
एष वृषा वृषव्रतः पवमानो अशस्तिहा । करद्वसूनि दाशुषे ॥
ఇతడు వృషా—వృషవ్రతుడు; పవమాన సోముడు, అశస్తిహా—విరోధ వాక్యము/నిందను సంహరించువాడు. దాశుష్ (దాత) కొరకు అతడు వసూని—సత్య సంపదలు, పరిపూర్ణత శక్తులు—సృష్టించుగాక.
Mantra 12
आ पवस्व सहस्रिणं रयिं गोमन्तमश्विनम् । पुरुश्चन्द्रं पुरुस्पृहम् ॥
ఓ పవమాన సోమా! సహస్రగుణ సమృద్ధిగల రయి—గోసంపన్నమూ అశ్వసంపన్నమూ—మా వైపు ప్రవహించు; అది బహు-చంద్రం (బహు-ప్రకాశమయం) గాను, బహు-స్పృహ్యం (అనేకులచే కోరబడేది) గాను ఉండుగాక.
Mantra 13
एष स्य परि षिच्यते मर्मृज्यमान आयुभिः । उरुगायः कविक्रतुः ॥
ఈ సోముడు చుట్టూరా పోయబడుతున్నాడు; ఆయు-శక్తులచే మర్మృజ్యమానంగా—శుద్ధి పొందుతూ. అతడు ఉరుగాయః (విస్తృత గానముగలవాడు), కవిక్రతుః (ఋషి-క్రతు/కవి-ప్రజ్ఞా-ఇచ్ఛాశక్తి గలవాడు).
Mantra 14
सहस्रोतिः शतामघो विमानो रजसः कविः । इन्द्राय पवते मदः ॥
సహస్రోతి (వెయ్యి సహాయాలు) మరియు శతామఘ (వంద దానాలు/ఉదారతలు) గలవాడు, రజస్సుల విమానః (లోకమండలాల మాపకుడు) అయిన కవి—అతడు పవిత్రమవుతాడు. ఇంద్రునికై సోముని మదః (ఉన్నత మత్తు/ఆనందరసం) ప్రవహిస్తుంది.
Mantra 15
गिरा जात इह स्तुत इन्दुरिन्द्राय धीयते । विर्योना वसताविव ॥
ప్రేరిత వాణి నుండి జన్మించి, ఇక్కడే స్తుతింపబడిన ఈ ఇందు (సోమబిందువు) ఇంద్రునికై అంతరంలో ధారింపబడుతుంది. వీరుడు తన నివాసంలో విశ్రమించునట్లు, అది గర్భస్థానంలో విశ్రాంతి పొందుతుంది—యజ్ఞాసనములోను హృదయములోను దృఢంగా ప్రతిష్ఠితమై.
Mantra 16
पवमानः सुतो नृभिः सोमो वाजमिवासरत् । चमूषु शक्मनासदम् ॥
స్వయంగా పవిత్రమగు, నరశక్తులచే పిండబడిన సోముడు, బలసమృద్ధిలా పరుగెత్తి బయలుదేరాడు. చమూషు (పాత్రముల)లో అతడు తన సమర్థ శక్తిచే ఆసనం గ్రహిస్తాడు—సిద్ధపరచిన పాత్రములలో అంతరంగా నివసిస్తూ.
Mantra 17
तं त्रिपृष्ठे त्रिवन्धुरे रथे युञ्जन्ति यातवे । ऋषीणां सप्त धीतिभिः ॥
అతనిని ప్రయాణార్థం మూడు-పృష్ఠ, మూడు-బంధుర రథమునకు యోకుతారు—ఋషుల ఏడు ధీతులు (చింతన-శక్తులు) ద్వారా. ఈ విధంగా సోముడు క్రమబద్ధమైన చైతన్య-లోకాలలో आरोహణకు వాహనమవుతాడు.
Mantra 18
तं सोतारो धनस्पृतमाशुं वाजाय यातवे । हरिं हिनोत वाजिनम् ॥
ఆ (సోమ)ను రసం పిండువారు (సోతారులు) ప్రేరేపిస్తారు—శీఘ్రగామి, ధనాన్ని గెలుచువాడు—బలసమృద్ధి వైపు యాత్రకై. ఆ హరితవర్ణ, బలవంతమైన ‘వాజిన్’ (అశ్వసమ)ను ముందుకు నడిపించండి.
Mantra 19
आविशन्कलशं सुतो विश्वा अर्षन्नभि श्रियः । शूरो न गोषु तिष्ठति ॥
కలశంలో ప్రవేశించి, పిండిన సోముడు సమస్త శ్రియల వైపు ప్రవహించాడు; కిరణముల మధ్య వీరునివలె అతడు స్థిరంగా నిలుస్తాడు—జ్ఞాన-ప్రకాశపు ‘గో’ సంపదలో ప్రతిష్ఠితుడు.
Mantra 20
आ त इन्दो मदाय कं पयो दुहन्त्यायवः । देवा देवेभ्यो मधु ॥
హే ఇందు, నీ మద (ఆనందోన్మాదం) కొరకు ‘ఆయవః’ (సేవకులు/అనుచరులు) ఆ ‘పయస్’ (పాలసారం)ను దోహుతారు; దేవులకు దేవుడు—‘మధు’ (మధుర అమృతరసం)।
Mantra 21
आ नः सोमं पवित्र आ सृजता मधुमत्तमम् । देवेभ्यो देवश्रुत्तमम् ॥
ఓ సోమా! మా కొరకు పవిత్రం (పవిత్రక) లోనికి ప్రవహించు; అత్యంత మధురరససంపన్నంగా, దేవులకు అత్యధికంగా శ్రుతమైనదిగా (దేవశ్రుత్తమం) దానిని పోయి; అంతర్భూత దేవగణం దానిని స్వీకరించి ప్రతిస్పందించుగాక.
Mantra 22
एते सोमा असृक्षत गृणानाः श्रवसे महे । मदिन्तमस्य धारया ॥
ఈ సోమధారలు విడుదలయ్యాయి; స్తుతితో ప్రశంసింపబడి, అవి మహత్ శ్రవస్ (మహిమ) వైపు సాగుతాయి—ఆనందపు అత్యంత మదింపజేసే ధారలో.
Mantra 23
अभि गव्यानि वीतये नृम्णा पुनानो अर्षसि । सनद्वाजः परि स्रव ॥
గవ్యాని (ప్రకాశకిరణాలు) వైపు, సమ్యక్ భోగార్థం, నీవు శుద్ధుడై నృమ్ణ (వీరబలం) తో ఉప్పొంగి ప్రవహిస్తున్నావు; సనద్వాజ (చిరవిజయం/సమృద్ధి) ను గెలుచుకుంటూ, మా చుట్టూ ప్రవహించు.
Mantra 24
उत नो गोमतीरिषो विश्वा अर्ष परिष्टुभः । गृणानो जमदग्निना ॥
మరియు మా వైపు కాంతి-సంపన్నమైన సమస్త ప్రేరణలు ప్రవహించుగాక; హే సోమా, నీ సర్వతోముఖమైన స్తుతితో మమ్మల్ని చుట్టుముట్టి రక్షించు—జమదగ్ని నిన్ను గానంచేసి స్థిరపరిచినట్లుగా.
Mantra 25
पवस्व वाचो अग्रियः सोम चित्राभिरूतिभिः । अभि विश्वानि काव्या ॥
హే సోమా, వాక్కుకు అగ్రగామిగా నీవు నిన్ను పవిత్రం చేసుకో; నీ చిత్రవర్ణ సహాయశక్తులతో సమస్త కావ్య-రహస్యాలపై అభిముఖమై వాటిని మేల్కొలుపు.
Mantra 26
त्वं समुद्रिया अपोऽग्रियो वाच ईरयन् । पवस्व विश्वमेजय ॥
నీవు, అగ్రగామిగా, సముద్రీయ జలాలను కదిలించి వాక్కును ప్రేరేపిస్తావు; హే విశ్వమేజయ, నిన్ను పవిత్రం చేసుకొని సమస్త సత్తాను కంపింపజేసి మేల్కొలుపు.
Mantra 27
तुभ्येमा भुवना कवे महिम्ने सोम तस्थिरे । तुभ्यमर्षन्ति सिन्धवः ॥
ఓ కవి-సోమా! ఈ సమస్త భువనాలు నీ మహిమలో స్థిరంగా నిలిచాయి; నీకోసమే బలరూప సింధవులు (నదులు) ప్రవహిస్తాయి.
Mantra 28
प्र ते दिवो न वृष्टयो धारा यन्त्यसश्चतः । अभि शुक्रामुपस्तिरम् ॥
నీ ధారలు ముందుకు సాగుతాయి—దివ్యలోక వర్షాల వలె—అవిచ్ఛిన్నంగా; ప్రకాశమయ ఉపస్తిరం, ఆ దీప్త ఆసనాన్ని అభిముఖంగా.
Mantra 29
इन्द्रायेन्दुं पुनीतनोग्रं दक्षाय साधनम् । ईशानं वीतिराधसम् ॥
ఇంద్రునికోసం ఈ ఇందు (సోమబిందువు) ను పవిత్రం చేయండి—ఉగ్రమైనది, దక్షతకు సాధనం; ఈశానుడు, యథోచిత భోగప్రాప్తి మరియు సమృద్ధి-పూర్ణతను ప్రసాదించువాడు.
Mantra 30
पवमान ऋतः कविः सोमः पवित्रमासदत् । दधत्स्तोत्रे सुवीर्यम् ॥
స్వయంపవమానుడు, ఋతస్య కవిః—సోముడు—పవిత్రంలో ఆసీనుడయ్యాడు; మా స్తోత్రంలో సువీర్యం, శ్రేష్ఠ వీరశక్తిని, స్థాపిస్తున్నాడు.
Frequently Asked Questions
Soma Pavamāna is Soma in the act of purification—flowing as bright drops through the strainer (pavitra) so the offering becomes fit for the gods and fruitful for the worshippers.
Because the hymn is closely tied to the Soma-pressing ritual: Soma is pressed, filtered through wool, and collected in bowls (camū) before being offered. The poetry follows these steps.
It asks for saubhaga (good fortune), vāja (strength and abundance), and suvīrya (noble heroic power), understood both as outer success and as inner clarity and inspired speech.
Ask anything about Sukta 62 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.