
Sukta 9.61
Traditionally attributed within the Pavamāna Soma corpus (RV 9) to Soma-pavamāna seers; specific ṛṣi for 9.61 is transmitted in Anukramaṇī traditions (commonly within the Kaśyapa/others pavamāna attributions), but not recoverable from the provided input alone.
Soma Pavamāna (purifying Soma)
Jagatī (typical for many RV 9 stanzas; exact meter should be verified against pada syllable count)
ఋగ్వేదం 9.61 పావమాన సోమ స్తోత్రం. వడపోత (పవిత్రం) గుండా ప్రవహిస్తూ సోముడు శుద్ధి చెందడాన్ని ఇది కీర్తిస్తుంది; అపార శక్తి ప్రవాహాలతో దిగివచ్చి యజ్ఞకర్తలను ప్రేరిత ఆనందోన్మాదం (మద)తో నింపమని అతనిని ఆహ్వానిస్తుంది. సోముడు స్పష్టమవుతూ వెలుగును విస్తరించే వాడిగా స్తుతింపబడతాడు—ఆకాశ విద్యుత్తుతోను, మహా వైశ్వానర తేజస్సుతోను పోల్చబడతాడు—అలాగే నిందను మరియు శత్రుత్వ నిరాకరణను దూరం చేసే ఉగ్ర రక్షకుడిగా కూడా ప్రార్థించబడతాడు.
Mantra 1
अया वीती परि स्रव यस्त इन्दो मदेष्वा । अवाहन्नवतीर्नव ॥
మా ఈ సమీపణ-మార్గం ద్వారా, ఓ ఇందు (సోమా), మా చుట్టూ అన్ని వైపులా ప్రవహించు—మదములలో (ఆనందోన్మాదాలలో) అవతీಃ అనే అవరోహణ శక్తుల తొంభై తొమ్మిది ధారలను నీవు మనలోకి దింపుతావు.
Mantra 2
पुरः सद्य इत्थाधिये दिवोदासाय शम्बरम् । अध त्यं तुर्वशं यदुम् ॥
తక్షణమే అతడు సుమతి గల దివోదాసుని కొరకు అడ్డుకునే దుర్గాలను ఛేదిస్తాడు—శంబరాన్ని; ఆపై ఆపబడిన తుర్వశ, యదువులను విముక్తం చేసి, సత్త్వంలోని బంధిత గమనాలను విడిపిస్తాడు.
Mantra 3
परि णो अश्वमश्वविद्गोमदिन्दो हिरण्यवत् । क्षरा सहस्रिणीरिषः ॥
హే ఇందు! మా చుట్టూ ప్రవహించు; అశ్వవిద్ (అశ్వవిజయకర) బలాన్ని—వేగశక్తిని—తెచ్చేవాడవై, గోమత్ (దీప్త కిరణసంపన్న) మరియు హిరణ్యవత్ (సువర్ణప్రభతో నిండిన)వాడవై. సహస్రగుణ వృద్ధి-ప్రేరణలను (ఇషః) పొంగిపొర్లించు.
Mantra 4
पवमानस्य ते वयं पवित्रमभ्युन्दतः । सखित्वमा वृणीमहे ॥
హే పవమానా! నీవు పవిత్రం (వడపోత) మీద నీను నీవే పొయ్యగా, మేము నీ సఖిత్వాన్ని వరిస్తాము; నీ శుద్ధికర ఆనందంతో అంతరంగ మైత్రిని కోరుకుంటాము.
Mantra 5
ये ते पवित्रमूर्मयोऽभिक्षरन्ति धारया । तेभिर्नः सोम मृळय ॥
హే సోమా! నీ పవిత్రం (వడపోత) గుండా ధారగా నిరంతరం అభిక్షరంతి అయ్యే నీ ఊర్మయః (తరంగాలు)—వాటిచేత మమ్మల్ని మృళయ; శాంతి, ఆనందమయ విమోచనాన్ని ప్రసాదించి, నీ శుద్ధ ప్రవాహంతో మా సత్త్వాన్ని ఆరోగ్యపరచు.
Mantra 6
स नः पुनान आ भर रयिं वीरवतीमिषम् । ईशानः सोम विश्वतः ॥
ఓ సోమా! నీవు పవమానుడై (శుద్ధమవుతూ) మా కొరకు వీరశక్తితో సమృద్ధమైన ‘రయి’ (సంపద)ను, వీరవతీ ‘ఇష్’ (పోషక వృద్ధి)ను తీసుకొని రా. నీవు సర్వదిక్కుల ఈశానుడు (అధిపతి)గా మా సమస్త సత్త్వాన్ని పాలించి పరిపూర్ణం చేయి.
Mantra 7
एतमु त्यं दश क्षिपो मृजन्ति सिन्धुमातरम् । समादित्येभिरख्यत ॥
ఇతనినే—తల్లి ‘సింధు’ (నది) అయినవాడిని—పది వేగవంతమైన చేతులు శుద్ధి చేస్తాయి. అతడు ఆదిత్యులతో సమస్వరంగా ప్రకాశిస్తాడు—‘ఋత’ (సత్య-వ్యవస్థ) మరియు మహావ్యవస్థ శక్తులతో కలిసి.
Mantra 8
समिन्द्रेणोत वायुना सुत एति पवित्र आ । सं सूर्यस्य रश्मिभिः ॥
పిండివేసి తీసిన సోముడు ఇంద్రుడితోను వాయువుతోను ఏకమై పవిత్రం (వడపోత) వైపు వెళ్తాడు; అలాగే సూర్యుని రశ్ములతోను ఏకమవుతాడు. అలా ఆనందం ఒకేసారి బలం, ప్రాణం, ప్రకాశం గా సమన్వయమవుతుంది.
Mantra 9
स नो भगाय वायवे पूष्णे पवस्व मधुमान् । चारुर्मित्रे वरुणे च ॥
హే సోమా! మా కొరకు మధుమానుడై పవస్వ—భగునికై, వాయువికై, పూషణికై; మిత్ర-వరుణులకై కూడా రమణీయుడవై ఉండు. మా అంతరంలో యథోచిత భోగం, ప్రాణప్రవాహం, సద్గతి-మార్గదర్శనం, మరియు ఋత-ధర్మ సమన్వయాన్ని నిలబెట్టే ఆ మధురరసమై నీవు అవు.
Mantra 10
उच्चा ते जातमन्धसो दिवि षद्भूम्या ददे । उग्रं शर्म महि श्रवः ॥
నీ అంధస్ (రసం) నుండి జనించినది ఉన్నతమైనది; అది దివిలో ఆసీనమై ఉంటుంది, భూమి దానిని స్వీకరిస్తుంది. అదే నీ ఉగ్ర శర్మ, నీ మహత్ శ్రవస్—ఆ ఉన్నత శక్తి మమ్మల్ని మహా రక్షణలో స్థాపించుగాక.
Mantra 11
एना विश्वान्यर्य आ द्युम्नानि मानुषाणाम् । सिषासन्तो वनामहे ॥
ఈ (శుద్ధి ప్రవాహం) ద్వారానే ఆర్యశక్తి మనుష్యుల సమస్త ద్యుమ్నాలను—సమస్త దీప్తిమంతమైన శక్తులను—సమీపానికి ఆకర్షిస్తుంది. మేము ఆకాంక్షతో, సాధించాలనే తపనతో, వాటిని జయించి పొందుతాము.
Mantra 12
स न इन्द्राय यज्यवे वरुणाय मरुद्भ्यः । वरिवोवित्परि स्रव ॥
ఓ సోమా! నీవు మా చుట్టూ ‘వరివోవిత్’—విస్తారమైన అవకాశాల జ్ఞాత—గా ప్రవహించు; తద్వారా మా అంతరంలో ఇంద్రుని శక్తి, వరుణుని ఋత/నియమం, మరుతుల ప్రేరణలు యజ్య—పూజ్య—ముగా నిలవాలి.
Mantra 13
उपो षु जातमप्तुरं गोभिर्भङ्गं परिष्कृतम् । इन्दुं देवा अयासिषुः ॥
జన్మానికి అతి సమీపంలోనే, అప్తుర్—శీఘ్రకర్మ—(సోముడు), గో-రశ్ములతో పరిశుద్ధమై సుసంస్కృతుడై; దేవులు యజ్ఞయాత్రకై ఆ ప్రకాశించే ఇందువును ముందుకు తెచ్చారు.
Mantra 14
तमिद्वर्धन्तु नो गिरो वत्सं संशिश्वरीरिव । य इन्द्रस्य हृदंसनिः ॥
మా గిరః—స్తుతివాక్యాలు—అతనిని వృద్ధి చేయుగాక; తల్లులు దూడను పెంచినట్లుగా; అతనిని, ఇంద్రుని హృదయస్య సని—విజేత/ప్రాప్తికర్త—అయినవానిని.
Mantra 15
अर्षा णः सोम शं गवे धुक्षस्व पिप्युषीमिषम् । वर्धा समुद्रमुक्थ्यम् ॥
హే సోమా! మా కొరకు ప్రవహించు; ‘గవే’ (ప్రకాశం/తేజస్సు)కు శుభం, శాంతి ప్రసాదించు. ‘ఇషం’—ప్రేరణ‑రసపు సమృద్ధి పోషణను దోహించి పొంగిపోసి, ‘ఉక్థ్య’ (స్తుత్యర్హ) సముద్రం—ప్రేరిత వాక్కు మహాసముద్రాన్ని—వృద్ధి చేయి.
Mantra 16
पवमानो अजीजनद्दिवश्चित्रं न तन्यतुम् । ज्योतिर्वैश्वानरं बृहत् ॥
పవమానుడు (శుద్ధమవుతూ) దివి నుండి విచిత్రమైన మెరుపును జన్మింపజేశాడు; అలాగే మహత్తరమైన వైశ్వానర జ్యోతి—సర్వవ్యాపి అగ్ని‑ప్రకాశాన్ని—ప్రకటించాడు.
Mantra 17
पवमानस्य ते रसो मदो राजन्नदुच्छुनः । वि वारमव्यमर्षति ॥
హే రాజా! నీ పవమాన సోమరసం—‘మద’ (ఆనంద‑ఉన్మాదం)—అచ్యుతం, అవ్యర్థం; అది ‘అవ్య’ (ఉల్లితో చేసిన వడపోత) ద్వారాన్ని తెరచి, దానిని చీల్చుకుంటూ, విశాలంగా ప్రవహించి బయలుదేరుతుంది.
Mantra 18
पवमान रसस्तव दक्षो वि राजति द्युमान् । ज्योतिर्विश्वं स्वर्दृशे ॥
ఓ పవమానా! నీ రసం—నీ దక్షం—ద్యుమాన్గా ప్రకాశిస్తుంది; స్వర్లోక-దర్శనార్థం అది విశ్వమంతటికి జ్యోతి అవుతుంది.
Mantra 19
यस्ते मदो वरेण्यस्तेना पवस्वान्धसा । देवावीरघशंसहा ॥
నీ మదం అత్యంత వరేణ్యమైనది; దానితో అంధసా (సోమరసం) సహా నీవు పవిత్రుడవు కావాలి; ఓ దేవావీరా, అఘశంస-హా!
Mantra 20
जघ्निर्वृत्रममित्रियं सस्निर्वाजं दिवेदिवे । गोषा उ अश्वसा असि ॥
నీవు వృత్ర—అమిత్రియ—ను జఘ్ని; దివే-దివే వాజాన్ని సస్ని చేస్తావు. నీవు గోషా, నీవు అశ్వసా.
Mantra 21
सम्मिश्लो अरुषो भव सूपस्थाभिर्न धेनुभिः । सीदञ्छ्येनो न योनिमा ॥
ఓ సోమా! నీవు సమ్యక్గా మిశ్రమమై అరుణ-దీప్తితో ప్రకాశించుము; సుస్థిరంగా కూర్చున్న పోషక శక్తులతో, గోవులు గోశాల ఉపస్థానాన్ని చుట్టుముట్టినట్లు. అలాగే వేగవంతమైన శ్యేనుడు తన గూడు లో కూర్చునినట్లు, నీవు నీ యోని—నీ జన్మస్థానంలో—ఆసీనుడవు.
Mantra 22
स पवस्व य आविथेन्द्रं वृत्राय हन्तवे । वव्रिवांसं महीरपः ॥
ఓ సోమా! నీవు పవిత్రమై ప్రవహించుము—వృత్రుని హంతవే ఇంద్రునికి సహాయపడినవాడవు నీవే; మరియు అతనిని మహీర్ ఆపః—విశాల జలధారలతో—ఆవరించావు. మా అంతరంలో నీవు అడ్డంకి గంతు నుండి మహా ధారలను విడుదల చేసే శక్తిగా అవు.
Mantra 23
सुवीरासो वयं धना जयेम सोम मीढ्वः । पुनानो वर्ध नो गिरः ॥
ఓ మీఢ్వః—ఉదార సోమా! మేము సువీరాసః—సత్యవీర్యముతో యుక్తులమై—ధనములను జయించుదుము. నీవు పవమానుడై మా గిరః—మా మంత్రవాక్యములను—వర్ధింపుము; మా వాణిని సత్యపు వర్ధమాన శక్తిగా చేయుము.
Mantra 24
त्वोतासस्तवावसा स्याम वन्वन्त आमुरः । सोम व्रतेषु जागृहि ॥
ఓ సోమా! నీ ఆశ్రయంతోను నీ సహాయక బలంతోను మేము విజయాన్ని సాధించే సాధకులమై, లక్ష్యాన్వేషకులమై ఉండుగాక. వ్రతాలలో జాగ్రత్తగా మేల్కొని ఉండు—మా వ్రతాలలోను ఋత-కర్మలలోను కాపలా కాయుము; అంతర్యజ్ఞం నశించకుండునట్లు.
Mantra 25
अपघ्नन्पवते मृधोऽप सोमो अराव्णः । गच्छन्निन्द्रस्य निष्कृतम् ॥
సోముడు ప్రవహిస్తూ శత్రుత్వపు ఒత్తిళ్లను కొట్టి తొలగిస్తున్నాడు; నిర్దోషి సోముడు వాటిని తరిమివేసి, ఇంద్రుని నిష్కృతం—విముక్తి యొక్క తెరిచిన ప్రదేశం—వైపు గమిస్తున్నాడు.
Mantra 26
महो नो राय आ भर पवमान जही मृधः । रास्वेन्दो वीरवद्यशः ॥
ఓ పవమానా! మాకు మహత్తర రయి—సమృద్ధి—తెచ్చుము; శత్రు-బాధలను జయించి నశింపజేయుము. ఓ ఇందూ! వీర్యవంతమైన యశస్సును ప్రసాదించుము—ఆత్మకు కార్యశక్తిని ఇచ్చే ప్రకాశమయ కీర్తి-బలాన్ని.
Mantra 27
न त्वा शतं चन ह्रुतो राधो दित्सन्तमा मिनन् । यत्पुनानो मखस्यसे ॥
ఓ సోమా! నీవు దానం ఇవ్వదలచినప్పుడు, వందమంది మోసగాళ్లూ నీ రాధస్ (దాన-సంపద)ను తగ్గించలేరు. ఎందుకంటే నీవు పవమానుడై నిన్ను నీవే శుద్ధి చేసుకున్నప్పుడు, నీవు యజ్ఞాధిపతివవుతావు—దానం చేయు సంకల్పంలో అచలుడు.
Mantra 28
पवस्वेन्दो वृषा सुतः कृधी नो यशसो जने । विश्वा अप द्विषो जहि ॥
ఓ ఇందు! బలవంతుడైన వృషభుడివై, సుతుడై (పిండి తీసినవాడై) పవస్వ—నిన్ను నీవే శుద్ధి చేసుకో. మమ్మల్ని యశస్సుగల జనంగా చేయి. మరియు సమస్త ద్విష్ (ద్వేషించువారిని) దూరం చేయి—సత్యవృద్ధికి విరోధించే శక్తులను తరిమివేయి.
Mantra 29
अस्य ते सख्ये वयं तवेन्दो द्युम्न उत्तमे । सासह्याम पृतन्यतः ॥
ఓ ఇందు! నీ ఈ సఖ్యంలో, నీ ఉత్తమ ద్యుమ్నం (అత్యుత్తమ తేజస్సు)లో, యుద్ధం చేసేవారిపై (పృతన్యతః) మేము జయించుదుము. ప్రకాశించే సోముని మైత్రితో విభజన శక్తులను మేము పరాజయం చేయుదుము.
Mantra 30
या ते भीमान्यायुधा तिग्मानि सन्ति धूर्वणे । रक्षा समस्य नो निदः ॥
ఓ సోమా! నీకు ఉన్న భయంకరమైన ఆయుధాలు, నాశనార్థమైన తీక్ష్ణ శక్తులు—వాటితో మమ్మల్ని నిందకుని నుండి కాపాడు. సత్యాన్ని గాయపరచదలచిన నిరాకరణ వాణి నుండి మమ్మల్ని సంపూర్ణంగా రక్షించు.
It praises Soma as he is purified (pavamāna) through the ritual filter, asking him to bring inspiration and power, reveal great light, and protect worshippers from harm and slander.
It presents Soma’s purification as the arising of a vast universal radiance—connected with the Vaiśvānara (universal fire) principle—symbolizing awakened illumination and ordered energy.
It asks Soma’s sharp protective powers to guard the community and the seeker from hostile speech, false accusation, and inner negation that undermines truth and confidence.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.