Sukta 57
Sukta 4.57
Vāmadeva Gautama (traditional for 4.57)
Kṣetrasya Pati (Lord of the Field); allied with agricultural/cosmic fertility powers
Gāyatrī (probable for several verses in 4.57; requires full scan)
ఈ సూక్తం క్షేత్రాధిపతి ‘క్షేత్రస్య పతి’ని ఉద్దేశించి, వ్యవసాయ విజయము మరియు విశ్వవ్యాప్త సారవంతత (ఉర్వరత) కోసం చేసే ప్రార్థన. ఇందులో సాగులో జయం, పశువులు మరియు అశ్వాల వృద్ధి, అలాగే పోషణ నిరంతరం పెరుగుతూ ఉండాలని కోరుతుంది. తరువాత ఇది శునా-సీరా (శుభసమృద్ధి మరియు దున్నే శక్తి)ను ఆహ్వానించి, పర్జన్యుని వర్షాలను పిలుస్తుంది—భూమి మధురంగా, ఫలప్రదంగా, మానవ శ్రమకూ అంతర్గత వికాసానికీ ఆధారంగా నిలవాలని.
Mantras
Mantra 1
क्षेत्रस्य पतिना वयं हितेनेव जयामसि । गामश्वं पोषयित्न्वा स नो मृळातीदृशे ॥
క్షేత్రాధిపతిచే మేము జయాన్ని పొందుతాము—నిశ్చితమైన హితంవలె. మనలో గోమును, అశ్వమును—ప్రకాశకిరణాలు మరియు బలము—పోషించువాడు, ఇలాగా యాచించు మాపై కృప చూపుగాక.
Mantra 2
क्षेत्रस्य पते मधुमन्तमूर्मिं धेनुरिव पयो अस्मासु धुक्ष्व । मधुश्चुतं घृतमिव सुपूतमृतस्य नः पतयो मृळयन्तु ॥
హే క్షేత్రపతే, ధేనువు పాలను దోహినట్లు, మధుమయమైన ఊర్మి (తరంగం)ను మా లోనికి దోహించుము. అది మధు-స్రవిస్తూ ప్రవహించుగాక; సుపూతమైన ఘృతంలా మధురంగా. ఋతస్య రక్షకులు—మన అధిపతులు—మాపై కృప చూపుగాక.
Mantra 3
मधुमतीरोषधीर्द्याव आपो मधुमन्नो भवत्वन्तरिक्षम् । क्षेत्रस्य पतिर्मधुमान्नो अस्त्वरिष्यन्तो अन्वेनं चरेम ॥
మధుమయమై ఉండుగాక ఔషధులు; మధుమయమై ఉండుగాక ద్యౌ మరియు ఆపః; మనకు అంతరిక్షమూ మధుమయమై ఉండుగాక. క్షేత్రాధిపతి మనకు మధుమానుడై ఉండుగాక; హానిలేక, ఆయనను అనుసరిస్తూ, ఆయన సువ్యవస్థిత క్షేత్రంలో మేము సంచరించుదుము.
Mantra 4
शुनं वाहाः शुनं नरः शुनं कृषतु लाङ्गलम् । शुनं वरत्रा बध्यन्तां शुनमष्ट्रामुदिङ्गय ॥
శుభంగా వాహకులు సాగనివ్వండి, శుభంగా కర్మకారులు; శుభంగా లాంగలము (నాగలి) నేలను చీల్చుగాక. శుభంగా వరత్రాలు (తాళ్లు/లగ్గాలు) బంధింపబడుగాక; శుభంగా అష్ట్రా (అంకుశం) ఎత్తి కదిలింపబడుగాక—అలా కార్యం సుయతితో సిద్ధించుగాక.
Mantra 5
शुनासीराविमां वाचं जुषेथां यद्दिवि चक्रथुः पयः । तेनेमामुप सिञ्चतम् ॥
ఓ శునాసీరౌ, మా ఈ వాణిని అనుగ్రహించి స్వీకరించండి; ఎందుకంటే మీరు దివిలో పయః—పోషక రసం—సృష్టించారు. ఆ సమృద్ధితోనే దీనిపై (క్షేత్రం/మాపై) సింఛనం చేసి పరిపూర్ణం చేయండి.
Mantra 6
अर्वाची सुभगे भव सीते वन्दामहे त्वा । यथा नः सुभगाससि यथा नः सुफलाससि ॥
ఓ సుభగే సీతే, మా వైపు తిరుగుము; మేము నిన్ను వందిస్తున్నాము. నీవు మాకు సుభగా కావాలి; నీవు మాకు సుఫలా—మంచి ఫలమిచ్చేదానిగా—కావాలి.
Mantra 7
इन्द्रः सीतां नि गृह्णातु तां पूषानु यच्छतु । सा नः पयस्वती दुहामुत्तरामुत्तरां समाम् ॥
ఇంద్రుడు సీతను (దున్ను గీత/పొలపు పాళెం) పట్టుకొని దృఢంగా నిలిపుగాక; పూషన్ ఆమెను ఆమె సమ్యక్ మార్గంలో ముందుకు నడిపుగాక. ఆమె, పోషకరసంతో సమృద్ధిగా, మా కొరకు సంవత్సరానికిసంవత్సరం ఉత్తరోత్తరంగా అధిక వృద్ధిని పాలవలె దోహించి ప్రసాదించుగాక.
Mantra 8
शुनं नः फाला वि कृषन्तु भूमिं शुनं कीनाशा अभि यन्तु वाहैः । शुनं पर्जन्यो मधुना पयोभिः शुनासीरा शुनमस्मासु धत्तम् ॥
మా ఫాలాలు (దున్ను ఫాలాలు) మంగళంగా భూమిని చీల్చుగాక; కీనాశులు (కర్షకులు) యోక్తమైన వాహన/శక్తులతో పనివైపు వచ్చుగాక. పర్జన్యుడు పోషక ధారలతో మధురతను వర్షించుగాక; ఓ శునా మరియు సీరా, ఈ శుభాన్ని మా లోన స్థాపించండి.
Frequently Asked Questions
Kṣetrasya Pati means “Lord of the Field.” In this hymn he is the divine guardian of cultivated land who grants success in work, protects the field, and increases nourishment and prosperity.
Śunā-Sīrā are paired fertility powers connected with auspicious increase and ploughing. The hymn asks them to accept the prayer and to “pour” nourishing essence onto the field so that cultivation and harvest succeed.
It is directly about farming—ploughing, workers, tools, and rain—but it also reads symbolically: the “field” can be one’s inner nature, ploughing is disciplined effort, and rain is grace that brings inner growth and well-being.
Ask anything about Sukta 57 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.