Sukta 57
Sukta 4.57
Vāmadeva Gautama (traditional for 4.57)
Kṣetrasya Pati (Lord of the Field); allied with agricultural/cosmic fertility powers
Gāyatrī (probable for several verses in 4.57; requires full scan)
இந்த ஸூக்தம் வயலின் அதிபதி ‘க்ஷேத்ரஸ்ய பதி’யை நோக்கி, வேளாண்மை மற்றும் பிரபஞ்ச உற்பத்தித் திறன் (உர்வரம்) பெருக வேண்டி செய்யப்படும் பிரார்த்தனை. இதில் உழவுப் பணியில் வெற்றி, மாடுகள் மற்றும் குதிரைகள் செழிப்பு, மேலும் ஊட்டச்சத்து இடையறாது அதிகரிக்க வேண்டும் என வேண்டப்படுகிறது. தொடர்ந்து இது ஶுனா-ஸீரா (மங்களமான செழிப்பு மற்றும் உழவு/கலப்பை சக்தி)யை அழைத்து, பர்ஜன்யனின் மழை பெய்ய வேண்டி வேண்டுகிறது—பூமி இனிமையாய், கனிவாய், மனித உழைப்புக்கும் உள்ளார்ந்த வளர்ச்சிக்கும் துணை நிற்குமாறு.
Mantras
Mantra 1
क्षेत्रस्य पतिना वयं हितेनेव जयामसि । गामश्वं पोषयित्न्वा स नो मृळातीदृशे ॥
வயலின் அதிபதியால் நாம் வெற்றி பெறுகிறோம்; அது உறுதியான நன்மை போல. நம்முள் பசுவையும் குதிரையையும்—ஒளிக்கதிர்களும் வலிமையும்—போஷிப்பவர், இவ்வாறு நாடும் எங்கள்மேல் அருள் புரிவாராக.
Mantra 2
क्षेत्रस्य पते मधुमन्तमूर्मिं धेनुरिव पयो अस्मासु धुक्ष्व । मधुश्चुतं घृतमिव सुपूतमृतस्य नः पतयो मृळयन्तु ॥
ஓ க்ஷேத்ரபதே, பசு தன் பாலைக் கறப்பதுபோல், தேன் நிறைந்த ஊர்மி (அலை)யை எங்களுள் கறந்து அருள்வாயாக. அது தேன் சொட்டிச் சுரந்து, நன்கு சுத்திகரிக்கப்பட்ட நெய் போல இனிதாய் பாயட்டும். ṛta-வின் காவலர்கள், எங்கள் அதிபதிகள், எங்கள்மேல் அருள் புரிவாராக.
Mantra 3
मधुमतीरोषधीर्द्याव आपो मधुमन्नो भवत्वन्तरिक्षम् । क्षेत्रस्य पतिर्मधुमान्नो अस्त्वरिष्यन्तो अन्वेनं चरेम ॥
மருந்துச் செடிகள் தேன் நிறைந்தவையாகட்டும்; வானமும் நீர்களும் தேன் நிறைந்தவையாகட்டும்; எங்களுக்காக அந்தரிக்ஷமும் தேன் நிறைந்ததாகட்டும். வயலின் அதிபதி எங்களுக்குத் தேன் நிறைந்தவராக இருப்பாராக; சேதமின்றி, அவரைத் தொடர்ந்து, அவரது ஒழுங்கமைந்த வெளியில் நாம் நடமாடுவோமாக.
Mantra 4
शुनं वाहाः शुनं नरः शुनं कृषतु लाङ्गलम् । शुनं वरत्रा बध्यन्तां शुनमष्ट्रामुदिङ्गय ॥
நல்வழியில் வாகனத்தை இழுப்போர் நகரட்டும், நல்வழியில் உழைப்போர்; நல்வழியில் லாங்கல (உழவு) நிலத்தைப் பிளக்கட்டும். நல்வழியில் வரத்ரா (கயிறு/கட்டுகள்) கட்டப்படுக; நல்வழியில் அஷ்ட்ரா (அங்குசம்) உயர்த்தி இயக்கப்படுக—அவ்வாறு செயல் ஒழுங்கான தாளத்தில் வெற்றி பெறுக.
Mantra 5
शुनासीराविमां वाचं जुषेथां यद्दिवि चक्रथुः पयः । तेनेमामुप सिञ्चतम् ॥
ஓ ஷுனாசீரௌ, எங்கள் இவ்வாணியை ஏற்றருளுங்கள்; ஏனெனில் நீங்கள் திவியில் பயः—போஷகச் சாறு—உருவாக்கினீர்கள். அதே வளத்தால் இதன் (வயல்/எங்கள்) மீது சிந்தி, நிறைவு செய்யுங்கள்.
Mantra 6
अर्वाची सुभगे भव सीते वन्दामहे त्वा । यथा नः सुभगाससि यथा नः सुफलाससि ॥
ஓ சுபகே சீதே, எங்கள் பக்கம் திரும்பு; உன்னை வணங்குகிறோம். எங்களுக்கு சுபகையாக இரு; எங்களுக்கு சுபலையாக—நல்ல கனியை அளிப்பவளாக—இரு.
Mantra 7
इन्द्रः सीतां नि गृह्णातु तां पूषानु यच्छतु । सा नः पयस्वती दुहामुत्तरामुत्तरां समाम् ॥
இந்திரன் சீதை (உழவின் பள்ளம்/வரை) யைப் பற்றித் திடப்படுத்துவானாக; பூஷன் அவளை அவளுடைய நல்வழியில் முன்னே நடத்துவானாக. மேலும் அவள், போஷண-ரஸம் நிறைந்தவளாய், எங்களுக்கு ஆண்டுதோறும் மேலும் மேலும் பெருகும் செழிப்பை பால் போலக் கறந்து அளிப்பாளாக.
Mantra 8
शुनं नः फाला वि कृषन्तु भूमिं शुनं कीनाशा अभि यन्तु वाहैः । शुनं पर्जन्यो मधुना पयोभिः शुनासीरा शुनमस्मासु धत्तम् ॥
எங்கள் உழவுக் கத்திகள் (பாலா) மங்களமாக நிலத்தைப் பிளக்கட்டும்; கீநாசர் (உழவர்கள்) யோக்கப்பட்ட வாகன/ஆற்றல்களுடன் பணிக்குத் திரளட்டும். பர்ஜன்யன் போஷகத் தாரைகளால் மதுரத்தைப் பொழியட்டும்; ஓ சுனா மற்றும் சீரா, இந்தச் சுபத்தை எங்களுள் நிலைநிறுத்துங்கள்.
Inside Sukta 57
How it unfolds
- Where it opens
Invocation of Kṣetrasya Pati as the power by whom success is won and nourishment is secured.
- Development
The hymn expands from protection and victory to the concrete means of fertility—speech offered to Śunā-Sīrā, the heavenly ‘payaḥ,’ and the blessing of tools, workers, and yoked forces.
- Climax
A vivid, comprehensive blessing: ploughshares cleave the earth auspiciously, workers advance with teams, and Parjanya rains sweetness—outer agriculture and cosmic water-power converge.
- Where it settles
The prayer returns the boon inward: may auspiciousness and increase be established not only in the field but also within the worshippers themselves.
The deity: Kṣetrasya Pati, with Śunā-Sīrā and Parjanya as allied fertility powers
- In the VedaKṣetrasya Pati is invoked as the guardian and benefactor of the cultivated field who enables winning (success), nurtures cattle and horses, and grants graciousness to the worshipper. Śunā-Sīrā are called to accept the hymn and to pour the heavenly ‘payaḥ’ (nourishing essence) upon the field; Parjanya is invoked to rain sweetness and milk-like abundance.
- Cosmic functionTo secure fertility and right yield by harmonizing earth (kṣetra), human labor (ploughing/sowing), and the celestial waters (rain and nourishing essence), ensuring the continuity of food, wealth, and life-force.
- Inner significanceThe ‘field’ becomes the inner ground of consciousness and character: disciplined effort (ploughing) opens the soil of the being, rain-like grace descends as nourishment, and the powers of order and increase establish auspiciousness (śunaṃ) within the practitioner.
The seer
- Vāmadeva GautamaGautama gotra (Vāmadeva of the Gautamas) · A prominent seer of Maṇḍala 4, celebrated for hymns that combine luminous mysticism with practical life-powers (strength, wealth, right action), and for voicing a strong inner/visionary tone in praise of the gods.
Famous verses
kṣetrasya patinā vayaṃ
शुनासीराविमां वाचं जुषेथां यद्दिवि चक्रथुः पयः । तेनेमामुप सिञ्चतम् ॥śunaṃ naḥ phālā vi kṛṣantu bhūmim
Attributes of the deity
- Guardian of cultivated space and its prosperity
- Bestower of nourishment (payaḥ), increase, and success
- Linked to cattle/horse symbolism (sustenance and energy)
- Works through cooperative powers: ploughing force (Sīrā), auspicious increase (Śunā), and rain (Parjanya)
- Favors right human effort aligned with cosmic rhythms
Also by this seer
- Primary seer associated with much of Rig Veda Maṇḍala 4 (a large cluster of hymns attributed to Vāmadeva)
- Noted for hymns to Indra, Agni, and the Aśvins within Mandala 4 that emphasize illumination, heroic power, and right ordering of life
- Connected in later tradition with the Vāmadeva name in Vedic and post-Vedic reflections on inspired speech and realization
The rite, step by step
- Prepare a clean place at the edge of the field; establish a small fire (or offer at an existing āhavanīya) and set water and grain nearby.
- Recite the opening verses to Kṣetrasya Pati, requesting protection, success in work, and the nurturing of ‘cow and horse’ (sustenance and strength).
- Invoke Śunā-Sīrā as the paired agrarian powers; offer speech (stuti) and ask them to ‘pour’ the heavenly nourishment upon the field.
- Symbolically begin ploughing (or touch ploughshare/seed-basket), reciting the verse(s) that bless ploughshares, workers, and yoked teams.
- Invoke Parjanya for sweet, nourishing rains and for the ripening of the crop.
- Conclude with a final request that auspiciousness and increase be placed ‘in us’—linking outer yield with inner well-being.
- Distribute a small portion of offered food to participants; sprinkle water in the four directions or along furrows as a seal of blessing.
Offerings
- Ghee in fire (ājya)
- Grains/seeds (barley, rice, or local seed) offered or touched as consecrated
- Milk/curds or a milk-libation (payaḥ symbolism)
- Water libation/sprinkling (for Parjanya and fertility)
Frequently Asked Questions
Kṣetrasya Pati means “Lord of the Field.” In this hymn he is the divine guardian of cultivated land who grants success in work, protects the field, and increases nourishment and prosperity.
Śunā-Sīrā are paired fertility powers connected with auspicious increase and ploughing. The hymn asks them to accept the prayer and to “pour” nourishing essence onto the field so that cultivation and harvest succeed.
It is directly about farming—ploughing, workers, tools, and rain—but it also reads symbolically: the “field” can be one’s inner nature, ploughing is disciplined effort, and rain is grace that brings inner growth and well-being.
Ask anything about Sukta 57 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
