
Sukta 4.32
Triṣṭubh (likely for RV 4.32; verse fits 11-syllable cadence)
ఈ సూక్తం వృత్రహన్ ఇంద్రునికి అత్యవసరమైన, సన్నిహితమైన ఆహ్వానం—యజమాని ‘భాగం’ వద్దకు వచ్చి, హవిస్సును స్వీకరించి, తన మహత్తర సహాయంతో రక్షించమని ప్రార్థిస్తుంది. ఇంద్రుడు సమస్త జీవులకు పంచబడిన సార్వత్రిక శక్తి అయినప్పటికీ, కవి ఈ యజ్ఞక్రియకు ఆయనను వ్యక్తిగతంగా పిలుస్తాడు; విజయం, బలం, మరియు ఋజు-గామి (సన్మార్గానుసార) గమనాన్ని కోరుతూ.
Mantra 1
आ तू न इन्द्र वृत्रहन्नस्माकमर्धमा गहि । महान्महीभिरूतिभिः ॥
రా, హే వృత్రహన్ ఇంద్రా, మా వద్దకు; మా భాగంలో, మా అర్ధంలో వచ్చి నిలువు. నీవు మహానవు—నీ మహతీ ఊతులు (రక్షలు) తో వచ్చి మమ్మల్ని ధారించు.
Mantra 2
भृमिश्चिद्घासि तूतुजिरा चित्र चित्रिणीष्वा । चित्रं कृणोष्यूतये ॥
భ్రమణంలోనూ నీవే వేగవంతమైన ప్రేరకుడు; హే చిత్ర (అద్భుత) దేవా, చిత్రిణీ (బహువిధ) క్రియల మధ్య మా ఊతి (సహాయం) కొరకు ఒక అద్భుతాన్ని నీవు సృష్టిస్తావు.
Mantra 3
दभ्रेभिश्चिच्छशीयांसं हंसि व्राधन्तमोजसा । सखिभिर्ये त्वे सचा ॥
కొద్దిమంది (సహచరులు) ఉన్నా నీవు, నీ ఓజస్సుతో, ప్రతిఘటనలో ఉబ్బిపొంగే బలవంతుణ్ని సంహరిస్తావు—నీతో (సచా) కలిసి ఉండే సఖులతో కలిసి.
Mantra 4
वयमिन्द्र त्वे सचा वयं त्वाभि नोनुमः । अस्माँअस्माँ इदुदव ॥
హే ఇంద్రా! మేము నీతోనే ఉన్నాము; నిన్నే పిలిచి, నీ వైపే మేము ప్రేరేపిస్తున్నాము. మమ్మల్ని—అవును, మమ్మల్నే—మళ్లీ మళ్లీ పైకి ఎత్తి రక్షించు.
Mantra 5
स नश्चित्राभिरद्रिवोऽनवद्याभिरूतिभिः । अनाधृष्टाभिरा गहि ॥
హే అద్రివో (పిండికట్టు రాయి/వజ్రధారి) ఇంద్రా! నీ విభిన్నవర్ణ, నిర్దోష సహాయక శక్తులతో—కదిలించలేని, జయించలేని సహాయాలతో—మా వద్దకు రా; మా అంతరంలోకి రా.
Mantra 6
भूयामो षु त्वावतः सखाय इन्द्र गोमतः । युजो वाजाय घृष्वये ॥
హే గోమత్ (కిరణసంపన్న) ఇంద్రా! మేము నిశ్చయంగా నీ సఖులమగుదుము—నీతో యుక్తులై—వాజ (సమృద్ధి/విజయం) కోసం, అలాగే ‘ఘృష్వ’ (దీప్త, ఉగ్ర తేజస్సు) కోసం.
Mantra 7
त्वं ह्येक ईशिष इन्द्र वाजस्य गोमतः । स नो यन्धि महीमिषम् ॥
ఓ ఇంద్రా! కిరణసంపన్నమైన, గో-సంపదతో కూడిన ‘వాజ’ (సమృద్ధి/బలం) పై ఏకైక అధిపతి నీవే. కాబట్టి మాకు మహత్తరమైన ‘ఇష్’—పూర్తి చేయించే ప్రేరణాశక్తిని—ప్రదానం చేయుము.
Mantra 8
न त्वा वरन्ते अन्यथा यद्दित्ससि स्तुतो मघम् । स्तोतृभ्य इन्द्र गिर्वणः ॥
గీతాలలో ఆనందించే ఓ గిర్వణ ఇంద్రా! నిన్ను మరే విధంగా ఎవ్వరూ మళ్లించలేరు. స్తుతింపబడినప్పుడు నీవు ఇవ్వదలచినదే—స్తోతృులకు నీ దానంలోని నిజమైన ‘మఘ’ (ఉదారత) అవుతుంది.
Mantra 9
अभि त्वा गोतमा गिरानूषत प्र दावने । इन्द्र वाजाय घृष्वये ॥
ఓ ఇంద్రా! గోతములు తమ గీతస్తోత్రాలతో నిన్ను అభిముఖంగా పిలిచారు—దానకర్మకు నిన్ను ముందుకు నడిపించుటకు; ‘వాజ’ (సమృద్ధి) సాధనకూ ‘ఘృష్వ’ (ప్రజ్వలిత) తేజస్సుకూ.
Mantra 10
प्र ते वोचाम वीर्या या मन्दसान आरुजः । पुरो दासीरभीत्य ॥
ఇప్పుడు నీ వీర్యకార్యాలను మేము ప్రకటిస్తున్నాం—ఉల్లాసంతో నీవు దుర్గాలను పగులగొట్టి, దాస్యానికి నెట్టే శక్తులపై ముందుకు దూసుకెళ్లావు.
Mantra 11
ता ते गृणन्ति वेधसो यानि चकर्थ पौंस्या । सुतेष्विन्द्र गिर्वणः ॥
హే గిర్వణ ఇంద్రా, సోమపిష్టుల వేళ నీవు చేసిన పౌరుషకార్యాలను వేదస్ (జ్ఞాన ఋషులు) నీకు గానంచేస్తారు.
Mantra 12
अवीवृधन्त गोतमा इन्द्र त्वे स्तोमवाहसः । ऐषु धा वीरवद्यशः ॥
హే ఇంద్రా, స్తోమవాహులు (స్తుతి మోసుకొనివచ్చేవారు) అయిన గోతములు నిన్ను వృద్ధిచేశారు; ఈ (మా ఆహుతులలో) నీవు వీరవలసంపన్నమైన యశస్సును స్థాపించు.
Mantra 13
यच्चिद्धि शश्वतामसीन्द्र साधारणस्त्वम् । तं त्वा वयं हवामहे ॥
ఓ ఇంద్రా! నీవు శాశ్వతులకైనా సాధారణ (సర్వసామాన్య) శక్తిగా ఉన్నప్పటికీ, ఆ నిన్నే మేము ఇక్కడికి ఆహ్వానిస్తున్నాము.
Mantra 14
अर्वाचीनो वसो भवास्मे सु मत्स्वान्धसः । सोमानामिन्द्र सोमपाः ॥
ఓ వసో (ధనదాతా)! మా వైపు తిరుగు; మాతో ఉండుము; ఓ సోమపా ఇంద్రా! సోమముల పిండిన ఆనందరసాన్ని సమృద్ధిగా పానము చేయుము.
Mantra 15
अस्माकं त्वा मतीनामा स्तोम इन्द्र यच्छतु । अर्वागा वर्तया हरी ॥
ఓ ఇంద్రా! మా జాగృత మతుల స్తోత్రము నిన్ను ఇక్కడికి ఆకర్షించుగాక; నీ రెండు హరి (బలవంతమైన అశ్వాలు) మా వైపు తిప్పి, లోనికి—మా క్షేత్రంలోకి—రా.
Mantra 16
पुरोळाशं च नो घसो जोषयासे गिरश्च नः । वधूयुरिव योषणाम् ॥
నీవు మా పురోళాశం (యజ్ఞ-పిండం) మరియు మా ఘస (పోషణం/ఆహారం) లో ఆనందిస్తావు; మా ఉచ్చరిత గిరః (స్తుతివాక్యాలు) లోనూ ఆనందిస్తావు. వధూయురివ—వధువును కోరుకునే వాడు యోషణల వైపు ఆకర్షితుడయ్యేలా, అలాగే మా అంతరంలో ప్రసవాన్ని కలిగించే శక్తుల వైపు నీవు ఆకర్షితుడవుతావు.
Mantra 17
सहस्रं व्यतीनां युक्तानामिन्द्रमीमहे । शतं सोमस्य खार्यः ॥
మేము సహస్రం వ్యతీనాం—వెయ్యి యుక్త (సంయోజిత) వివేక-శక్తులతో—ఇంద్రుని మీమహే (ఆహ్వానించి అన్వేషిస్తాము); అలాగే సోమస్య శతం ఖార్యః—సోమానందం యొక్క వంద కొలతలవలె ఉద్ధృతమైన హర్షంతో—శక్తి మా అంతరంలో సిద్ధమగునట్లు.
Mantra 18
सहस्रा ते शता वयं गवामा च्यावयामसि । अस्मत्रा राध एतु ते ॥
నీ కొరకు మేము గవామ్—గోవులవలె ప్రకాశ-కిరణాలైన—వెయ్యి మరియు వందను చలింపజేస్తాము. నీ రాధః—దానం/సమృద్ధి యొక్క పరిపూర్ణత—ఇక్కడే, మా వద్దకు, రానివ్వు.
Mantra 19
दश ते कलशानां हिरण्यानामधीमहि । भूरिदा असि वृत्रहन् ॥
నీ సమృద్ధి యొక్క స్వర్ణమయమైన పది కలశాలను మేము మనస్సులో నిలిపి ధ్యానంతో సమర్పిస్తున్నాము. హే వృత్రహన్, నీవు బహుదాతవు.
Mantra 20
भूरिदा भूरि देहि नो मा दभ्रं भूर्या भर । भूरि घेदिन्द्र दित्ससि ॥
హే భూరిదా, మాకు సమృద్ధిగా దయచేయి; స్వల్పంగా ఇవ్వకు—ఇంకా మహత్తరమైన పూర్ణతను తెచ్చి నింపు. ఎందుకంటే హే ఇంద్రా, నీవు నిజంగా సమృద్ధిగా ఇవ్వదలచుకున్నవాడవు.
Mantra 21
भूरिदा ह्यसि श्रुतः पुरुत्रा शूर वृत्रहन् । आ नो भजस्व राधसि ॥
ఎందుకంటే నీవు అనేక చోట్ల ‘భూరిదా’గా ప్రసిద్ధివహించినవాడవు, హే శూరా, హే వృత్రహన్. నీ ‘రాధస్’లో మాకూ భాగం దయచేయి—వచ్చి నీ సిద్ధ సమృద్ధిని మాకు పంచు.
Mantra 22
प्र ते बभ्रू विचक्षण शंसामि गोषणो नपात् । माभ्यां गा अनु शिश्रथः ॥
హే విచక్షణ, గోషణో నపాత్! నీ రెండు బభ్రూ (తామ్రవర్ణ) యుగలాలను నేను స్తుతిస్తున్నాను. ఆ రెండు కిరణాలు మమ్మల్ని విడిచి దూరంగా పోనివ్వకు—మాకోసం ఇక్కడే వాటిని బంధించి ఉంచు.
Mantra 23
कनीनकेव विद्रधे नवे द्रुपदे अर्भके । बभ्रू यामेषु शोभेते ॥
కొత్త ఆసనంలో, కొత్త ఆధారంలో—ప్రకాశించే కళ్లున్న ఇద్దరు పిల్లల వలె—ఆ బభ్రూ యుగలం తమ యాత్రల్లో మెరుస్తుంది; గమనంలో మళ్లీ యౌవనాన్ని పొందిన శక్తులు.
Mantra 24
अरं म उस्रयाम्णेऽरमनुस्रयाम्णे । बभ्रू यामेष्वस्रिधा ॥
నాకు చాలును వారు ఉషా-ప్రకాశం వైపు నడిపించే నాయకత్వం; చాలును ఆ నాయకత్వాన్ని అనుసరించే వారి గమనం. బభ్రూ యుగలం తమ యాత్రల్లో అస్రిధా—జారనిది, తప్పనిది—; సత్యగతిలోనుంచి జారిపోని శక్తులు.
A direct summons: Indra Vṛtrahan is invited to come to ‘our share’ with great help (RV 4.32.1).
Praise and petition deepen—Indra’s might is recalled, and the poet insists that the universal god can still be specially drawn to this sacrifice through call and offering (cf. RV 4.32.13).
The hymn’s key claim: even if Indra is common to the everlasting powers, the worshippers still invoke him specifically—asserting the efficacy of personal devotion and ritual address.
It settles into imagery of steady, unfailing movement—Indra’s tawny pair guiding the rite’s journeys toward dawn/light, ending with assurance rather than anxiety (RV 4.32.24).
ā tū na indra vṛtrahann… ā gahi
sādhāraṇas tvam
अरं म उस्रयाम्णेऽरमनुस्रयाम्णे । बभ्रू यामेष्वस्रिधा ॥The hymn repeatedly asks Indra, the slayer of obstruction (Vṛtrahan), to come to the worshippers’ sacrifice, accept the offering, and protect and empower them with his mighty help.
It means Indra’s power supports the whole cosmic order, but the poet insists that through praise and offering Indra can be drawn to a specific rite and patron in a personal way.
They are Indra’s tawny steeds (Harīs, also called Babhrū), symbolizing swift, unfailing energy that carries Indra to the sacrifice and represents steady forward movement toward light.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.