
Sukta 4.32
Indra
Triṣṭubh (likely for RV 4.32; verse fits 11-syllable cadence)
এই সূক্তটো ইন্দ্ৰ বৃত্ৰহনক তৎক্ষণাৎ আৰু অতি অন্তৰংগভাৱে আহ্বান কৰে—যজমানৰ “ভাগ”লৈ আহিবলৈ, হৱি গ্ৰহণ কৰিবলৈ, আৰু মহাশক্তিশালী সহায়ত ৰক্ষা কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে। ই এইটোও দৃঢ় কৰে যে ইন্দ্ৰ সকলো সত্তাৰ মাজত ভাগ-বতৰা হোৱা এক সাৰ্বজনীন শক্তি হ’লেও, কবিয়ে এই যজ্ঞত তেওঁক ব্যক্তিগতভাৱে মাতিছে—বিজয়, বল, আৰু ঋজু-গতি (সঠিক পথত অগ্ৰসৰতা) লাভৰ বাবে।
Mantra 1
आ तू न इन्द्र वृत्रहन्नस्माकमर्धमा गहि । महान्महीभिरूतिभिः ॥
আহা, হে ইন্দ্ৰ, বৃত্ৰহন্—আমালৈ আহা; আমাৰ ভাগ-অংশলৈ আগবাঢ়ি আহা। মহৎ, তোমাৰ মহাশক্তিশালী ঊতি-সহায়সমূহেৰে আহি আমাক স্থিৰ কৰি ৰাখা।
Mantra 2
भृमिश्चिद्घासि तूतुजिरा चित्र चित्रिणीष्वा । चित्रं कृणोष्यूतये ॥
ঘূৰ্ণনৰ মাজতো তুমি তীব্ৰ-প্ৰেৰিত চালক; হে চিত্ৰ (অদ্ভুত) জন, চিত্ৰিণী কৰ্মসমূহৰ মাজত তুমি আমাৰ ঊতিৰ বাবে এক চিত্ৰ-অদ্ভুত কাৰ্য সাধন কৰ।
Mantra 3
दभ्रेभिश्चिच्छशीयांसं हंसि व्राधन्तमोजसा । सखिभिर्ये त्वे सचा ॥
অল্পজনৰ সৈতেয়ো তুমি, বলৰে, প্ৰতিবাধাত ফুলে-ফেঁপাই উঠা অধিক বলৱানক আঘাত কৰি দমন কৰ; সেই সখাসকলৰ সৈতে, যিসকলে তোমাৰ সৈতে সঁচা (সহচৰ) হৈ থাকে।
Mantra 4
वयमिन्द्र त्वे सचा वयं त्वाभि नोनुमः । अस्माँअस्माँ इदुदव ॥
হে ইন্দ্ৰ, আমি তোমাৰ সঙ্গতে আছোঁ; আমি তোমাৰ দিশে আগবাঢ়ি তোমাক উদ্দীপিত কৰোঁ। আমাক—এই আমাকেই—পুনঃ পুনঃ উত্তোলন কৰি উদ্ধাৰ কৰা।
Mantra 5
स नश्चित्राभिरद्रिवोऽनवद्याभिरूतिभिः । अनाधृष्टाभिरा गहि ॥
হে অদ্ৰিৱো ইন্দ্ৰ, বিচিত্ৰ, অনৱদ্য সহায়শক্তিসমূহেৰে—অধৃষ্ট, অজেয় সহায়সমূহেৰে—আমালৈ আহা।
Mantra 6
भूयामो षु त्वावतः सखाय इन्द्र गोमतः । युजो वाजाय घृष्वये ॥
হে গোমত ইন্দ্ৰ, আমি নিশ্চয় তোমাৰ সখা হওঁ; তোমাৰ সৈতে যুক্ত হৈ পূৰ্ণতা-লাভৰ বাবে আৰু দীপ্ত, তেজস্বী শক্তিৰ বাবে।
Mantra 7
त्वं ह्येक ईशिष इन्द्र वाजस्य गोमतः । स नो यन्धि महीमिषम् ॥
হে ইন্দ্ৰ, তুমিয়েই একমাত্ৰ গোমৎ—কিৰণসমৃদ্ধ—বাজ (ঐশ্বৰ্য/প্ৰাচুৰ্য)ৰ অধিপতি। সেয়ে আমাক মহৎ ইষা—বৃহৎ প্ৰেৰণা আৰু পূৰ্ণকাৰী শক্তি—দান কৰা।
Mantra 8
न त्वा वरन्ते अन्यथा यद्दित्ससि स्तुतो मघम् । स्तोतृभ्य इन्द्र गिर्वणः ॥
হে গিৰ্বণ ইন্দ্ৰ, আন কোনো উপায়ে কোনেও তোমাক আঁতৰাব নোৱাৰে। স্তৱিত হ’লে তুমি যি দান কৰিব খোজা—সেয়াই গায়ক-স্তোতাসকলৰ বাবে তোমাৰ সত্য মহাদান।
Mantra 9
अभि त्वा गोतमा गिरानूषत प्र दावने । इन्द्र वाजाय घृष्वये ॥
গোতমাসকলে গীত-স্তোত্ৰে তোমালৈ আহ্বান কৰিছে, দান-ক্ৰিয়াৰ বাবে তোমাক আগবঢ়াবলৈ; হে ইন্দ্ৰ, বাজ (প্ৰাচুৰ্য) লাভৰ বাবে আৰু দ্যুতিমান তেজৰ বাবে।
Mantra 10
प्र ते वोचाम वीर्या या मन्दसान आरुजः । पुरो दासीरभीत्य ॥
আমি তোমাৰ বীৰ্য্যসমূহ ঘোষণা কৰিম—যেনে তুমি উল্লাসিত হৈ দুৰ্গসমূহ ভাঙি মুকলি কৰিলা, দাসী-শক্তিসকলৰ ওপৰত অগ্ৰসৰ হৈ আঘাত কৰিলা।
Mantra 11
ता ते गृणन्ति वेधसो यानि चकर्थ पौंस्या । सुतेष्विन्द्र गिर्वणः ॥
এইবোৰেই বেদস (জ্ঞানী ঋষিসকল) তোমাক গায়—তুমি কৰা পুৰুষাৰ্থময় কৰ্মসমূহ—সোম-সুতে সময়ত, হে গিৰ্বণ ইন্দ্ৰ (স্তোত্ৰ-প্ৰিয় ইন্দ্ৰ)।
Mantra 12
अवीवृधन्त गोतमा इन्द्र त्वे स्तोमवाहसः । ऐषु धा वीरवद्यशः ॥
গোতমসকল (গোতমান ঋষিসকল) তোমাক বৃদ্ধি কৰিলে, হে ইন্দ্ৰ—তোমালৈ স্তোত্ৰ বহন কৰি; এইসকল (আমাৰ অৰ্পণসমূহ)ত তুমি বীৰবল-সমৃদ্ধ যশ স্থাপন কৰা।
Mantra 13
यच्चिद्धि शश्वतामसीन्द्र साधारणस्त्वम् । तं त्वा वयं हवामहे ॥
যদিও তুমি চিৰন্তনসকলৰ বাবে এক সাধাৰণ শক্তি, হে ইন্দ্ৰ, তথাপি সেই তোমাকেই আমি আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 14
अर्वाचीनो वसो भवास्मे सु मत्स्वान्धसः । सोमानामिन्द्र सोमपाः ॥
হে ধনদাতা, আমাৰ ফালে মুখ কৰি আহা; আমাৰ সৈতে থাকি সোমৰ নিপীড়িত আনন্দ-ৰস গভীৰকৈ পান কৰা, হে ইন্দ্ৰ সোমপা।
Mantra 15
अस्माकं त्वा मतीनामा स्तोम इन्द्र यच्छतु । अर्वागा वर्तया हरी ॥
আমাৰ জাগ্ৰত চিন্তাৰ স্তোত্ৰে তোমাক, হে ইন্দ্ৰ, ইয়ালৈ আনক; তোমাৰ দুটা হৰি (শক্তিঘোড়া) আমাৰ ফালে ঘুৰাই ভিতৰলৈ আহা।
Mantra 16
पुरोळाशं च नो घसो जोषयासे गिरश्च नः । वधूयुरिव योषणाम् ॥
হে ইন্দ্ৰ, তুমি আমাৰ পুৰোড়াশ (যজ্ঞ-পিঠা) আৰু আমাৰ ঘস (পোষণ-আহাৰ)ত আনন্দ পাওঁ; আৰু আমাৰ গিৰঃ—উচ্চাৰিত স্তোত্ৰ-বাণীতো—আনন্দ পাওঁ। যেন কইনাৰ প্ৰতি আকৃষ্ট জন, তেনেকৈ তুমি আমাৰ ভিতৰত জনন-শক্তি জাগ্ৰত কৰা শক্তিসমূহৰ প্ৰতি আকৃষ্ট হওঁ।
Mantra 17
सहस्रं व्यतीनां युक्तानामिन्द्रमीमहे । शतं सोमस्य खार्यः ॥
আমি ইন্দ্ৰক প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ—সহস্ৰ ব্যতীন (বিবেচনা-শক্তি) যোক্ত হৈ; আৰু সোমৰ শত খাৰ্যঃ (মাপ/অংশ) উৰ্ধ্ব-আনন্দসহ—যাতে আমাৰ ভিতৰত বল প্রস্তুত হয়।
Mantra 18
सहस्रा ते शता वयं गवामा च्यावयामसि । अस्मत्रा राध एतु ते ॥
তোমাৰ বাবে আমি গৱাম্ (গো-ৰশ্মি/আলোক-ৰশ্মি)ৰ সহস্ৰ আৰু শত চলাই দিওঁ। তোমাৰ ৰাধঃ—কল্যাণ-সমৃদ্ধি—ইয়ালৈ আহক, আমাৰ এই ক্ষেত্ৰত, আমাৰ হোৱাতেই।
Mantra 19
दश ते कलशानां हिरण्यानामधीमहि । भूरिदा असि वृत्रहन् ॥
তোমাৰ ঐশ্বৰ্যৰ দশটা সুৱৰ্ণ কলশ আমি ধ্যানত মনত স্থাপন কৰোঁ; হে বৃত্ৰহন্, তুমি বহুদাতা—অঢল দানকাৰী।
Mantra 20
भूरिदा भूरि देहि नो मा दभ्रं भूर्या भर । भूरि घेदिन्द्र दित्ससि ॥
হে ভুৰিদা, আমাক অঢল দিয়া; অলপকৈ নেদিবা—অধিক পূৰ্ণতা আন। কিয়নো, হে ইন্দ্ৰ, তুমি নিশ্চয় অঢল দান কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰিছা।
Mantra 21
भूरिदा ह्यसि श्रुतः पुरुत्रा शूर वृत्रहन् । आ नो भजस्व राधसि ॥
কাৰণ তুমি বহু ঠাইত ভুৰিদা বুলি খ্যাত, হে শূৰ বৃত্ৰহন্; আমালৈ অংশ দিয়া—আহি তোমাৰ সিদ্ধ ৰাধস আমাক বণ্টন কৰা।
Mantra 22
प्र ते बभ्रू विचक्षण शंसामि गोषणो नपात् । माभ्यां गा अनु शिश्रथः ॥
হে গো-আনন্দৰ নপাৎ, সুদৰ্শী! তোমাৰ সেই দুটা তাম্ৰবৰ্ণ (বভ্ৰূ) অশ্বক মই আগবঢ়াই স্তৱ কৰোঁ। আমাৰ পৰা সেই দুটাক কিৰণসমূহে অনুসৰণ কৰি আঁতৰাই নিনে—ইয়াতেই আমাৰ বাবে ধৰি ৰাখা।
Mantra 23
कनीनकेव विद्रधे नवे द्रुपदे अर्भके । बभ्रू यामेषु शोभेते ॥
নতুন আসনত, নতুন আধাৰত, উজ্জ্বল-চক্ষু দুটা শিশুৰ দৰে—সেই তাম্ৰবৰ্ণ যুগল যাত্ৰাসমূহত দীপ্ত হয়; গতি-মধ্যত পুনৰ-যৌৱন লাভ কৰা শক্তিসম।
Mantra 24
अरं म उस्रयाम्णेऽरमनुस्रयाम्णे । बभ्रू यामेष्वस्रिधा ॥
উষাৰ-আলোকলৈ তেওঁলোকৰ আগুৱাই নিয়া মোৰ বাবে পৰ্যাপ্ত; সেই আগুৱাই নিয়াৰ অনুসৰণো পৰ্যাপ্ত। তাম্ৰবৰ্ণ যুগল যাত্ৰাসমূহত অচ্যুত—সত্য গতিৰ পৰা নসৰা শক্তি।
The hymn repeatedly asks Indra, the slayer of obstruction (Vṛtrahan), to come to the worshippers’ sacrifice, accept the offering, and protect and empower them with his mighty help.
It means Indra’s power supports the whole cosmic order, but the poet insists that through praise and offering Indra can be drawn to a specific rite and patron in a personal way.
They are Indra’s tawny steeds (Harīs, also called Babhrū), symbolizing swift, unfailing energy that carries Indra to the sacrifice and represents steady forward movement toward light.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.