Sukta 32
Sukta 4.32
Indra
Triṣṭubh (likely for RV 4.32; verse fits 11-syllable cadence)
ਇਹ ਸੂਕਤ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ ਇੰਦਰ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਬੇਨਤੀ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਯਜਮਾਨ ਦੇ “ਹਿੱਸੇ” ਵੱਲ ਆਉਣ, ਹਵਿ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਬਲ ਵਾਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀ ਸਰਬ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਕਵੀ ਇਸ ਯਜਨ-ਕ੍ਰਿਆ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਤ, ਬਲ, ਤੇ ਸਹੀ ਰਾਹ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਗਤੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
आ तू न इन्द्र वृत्रहन्नस्माकमर्धमा गहि । महान्महीभिरूतिभिः ॥
ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ ਇੰਦਰ! ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ; ਸਾਡੇ ਅੰਸ਼, ਸਾਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵੱਲ ਆ। ਮਹਾਨ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਊਤੀਆਂ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਥਾਮ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
Mantra 2
भृमिश्चिद्घासि तूतुजिरा चित्र चित्रिणीष्वा । चित्रं कृणोष्यूतये ॥
ਘੁੰਮਣ-ਭੰਵਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੂੰ ਤੂਤੁਜਿ—ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧੱਕਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਰਕ ਹੈਂ। ਹੇ ਚਿਤ੍ਰ! ਚਿਤ੍ਰਿਣੀਆਂ, ਅਦਭੁਤ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਿਚ, ਸਾਡੀ ਊਤੀ ਲਈ ਤੂੰ ਚਿਤ੍ਰ, ਅਦਭੁਤ ਕਰਾਮਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
Mantra 3
दभ्रेभिश्चिच्छशीयांसं हंसि व्राधन्तमोजसा । सखिभिर्ये त्वे सचा ॥
ਥੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਤੂੰ, ਹੇ ਸ਼ਸ਼ੀਯਾਂਸ (ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ), ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਫੂਲਿਆ ਹੋਇਆ ਬਲਵਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਓਜਸ ਨਾਲ ਮਾਰ ਡਾਂਹਦਾ ਹੈਂ; ਉਹਨਾਂ ਸਖਿਆਂ ਸਮੇਤ ਜੋ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸਚਾ—ਸੰਗ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
Mantra 4
वयमिन्द्र त्वे सचा वयं त्वाभि नोनुमः । अस्माँअस्माँ इदुदव ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਧਾਵ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ—ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਹੀ—ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਠਾ ਕੇ ਬਚਾ।
Mantra 5
स नश्चित्राभिरद्रिवोऽनवद्याभिरूतिभिः । अनाधृष्टाभिरा गहि ॥
ਹੇ ਅਦ੍ਰਿਵੋ ਇੰਦਰ (ਪੇਸ਼ਣ-ਪੱਥਰ ਧਾਰਕ), ਆਪਣੀਆਂ ਬਹੁ-ਰੰਗੀਆਂ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਹਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ; ਅਣਾਧ੍ਰਿਸ਼ਟ—ਅਡੋਲ, ਅਜਿੱਤ—ਊਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆ।
Mantra 6
भूयामो षु त्वावतः सखाय इन्द्र गोमतः । युजो वाजाय घृष्वये ॥
ਹੇ ਗੋਮਤ ਇੰਦਰ (ਕਿਰਣ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ), ਅਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੇਰੇ ਸਖੇ ਬਣੀਏ; ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਵਾਜ (ਵਿਜੈ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਲਈ ਅਤੇ ਘ੍ਰਿਸ਼ਵ (ਦੀਪਤ, ਤਪਤ ਤੇਜ) ਲਈ।
Mantra 7
त्वं ह्येक ईशिष इन्द्र वाजस्य गोमतः । स नो यन्धि महीमिषम् ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਗੋਮਤ ਵਾਜ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਇਕੱਲਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਮਹਾਨ ਇਸ਼ਾ—ਪੂਰਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ—ਬਖ਼ਸ਼।
Mantra 8
न त्वा वरन्ते अन्यथा यद्दित्ससि स्तुतो मघम् । स्तोतृभ्य इन्द्र गिर्वणः ॥
ਹੇ ਗਿਰਵਣ ਇੰਦਰ, ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੋੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਜੋ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹੀ ਗਾਇਕ-ਸਤੋਤਿਆਂ ਲਈ ਤੇਰੇ ਦਾਨ ਦੀ ਸੱਚੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਹੈ।
Mantra 9
अभि त्वा गोतमा गिरानूषत प्र दावने । इन्द्र वाजाय घृष्वये ॥
ਗੋਤਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਵੱਲ ਪੁਕਾਰਿਆ ਹੈ—ਦਾਨ ਦੇ ਕਰਮ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਣ ਵਾਸਤੇ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਵਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਦਹਕਦੀ ਤੇਜਸਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ।
Mantra 10
प्र ते वोचाम वीर्या या मन्दसान आरुजः । पुरो दासीरभीत्य ॥
ਹੇ (ਇੰਦਰ), ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਵੀਰ-ਪਰਾਕ੍ਰਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਕਿਵੇਂ ਤੂੰ ਉਲਾਸਿਤ ਹੋ ਕੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਦਾਸੀ (ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੱਲ ਅਭਿਮੁਖ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
Mantra 11
ता ते गृणन्ति वेधसो यानि चकर्थ पौंस्या । सुतेष्विन्द्र गिर्वणः ॥
ਹੇ ਗਿਰਵਣ (ਸਤੁਤੀ-ਪ੍ਰਿਯ) ਇੰਦਰ, ਸੋਮ-ਸੁਤੀਆਂ ਵੇਲੇ ਵੇਧਸ (ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਰਿਸ਼ੀ) ਤੈਨੂੰ ਗਾਂਦੇ ਹਨ—ਤੇਰੇ ਕੀਤੇ ਪੁਰਖ-ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਪੌਂਸ੍ਯ (ਵੀਰਤਾ-ਭਰੇ) ਕਰਤੱਬਾਂ ਨੂੰ।
Mantra 12
अवीवृधन्त गोतमा इन्द्र त्वे स्तोमवाहसः । ऐषु धा वीरवद्यशः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਗੋਤਮਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ—ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਹਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ; ਇਨ੍ਹਾਂ (ਸਾਡੇ ਅਰਪਣਾਂ) ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਵੀਰਤਾ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਯਸ਼/ਗੌਰਵ ਧਾਰ।
Mantra 13
यच्चिद्धि शश्वतामसीन्द्र साधारणस्त्वम् । तं त्वा वयं हवामहे ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਸਦਾ-ਥਿਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਸੇ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 14
अर्वाचीनो वसो भवास्मे सु मत्स्वान्धसः । सोमानामिन्द्र सोमपाः ॥
ਹੇ ਵਸੁ-ਦਾਤਾ, ਸਾਡੀ ਵੱਲ ਮੁੜ; ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹਿ; ਹੇ ਇੰਦਰ ਸੋਮਪਾ, ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮ-ਰਸ ਦੇ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਾਲ ਪੀ।
Mantra 15
अस्माकं त्वा मतीनामा स्तोम इन्द्र यच्छतु । अर्वागा वर्तया हरी ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਡੀਆਂ ਜਾਗ੍ਰਤ ਮਤੀਆਂ ਦਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਖਿੱਚ ਲਿਆਵੇ; ਆਪਣੇ ਦੋ ਹਰਿ (ਅਸ਼ਵਾਂ) ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਵੱਲ ਮੋੜ ਅਤੇ ਅੰਦਰ, ਸਾਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆ।
Mantra 16
पुरोळाशं च नो घसो जोषयासे गिरश्च नः । वधूयुरिव योषणाम् ॥
ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਪੁਰੋੜਾਸ਼ (ਅਰਪਣ-ਪਿੰਡ) ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਘਸੋ (ਪੋਸ਼ਣ/ਆਹਾਰ) ਵਿੱਚ ਰਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ; ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਉਚਾਰੀਆਂ ਗਿਰਹ (ਸਤੁਤੀ-ਵਾਣੀ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਜਿਵੇਂ ਵਰ ਵਧੂ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਜਨਮ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
Mantra 17
सहस्रं व्यतीनां युक्तानामिन्द्रमीमहे । शतं सोमस्य खार्यः ॥
ਅਸੀਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਵਿਵੇਕ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਕਤ (ਜੁੜੀਆਂ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ; ਅਤੇ ਸੋਮ ਦੇ ਉੱਚੇ ਉਠੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸੌ ਮਾਪਾਂ ਨਾਲ—ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਬਲ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।
Mantra 18
सहस्रा ते शता वयं गवामा च्यावयामसि । अस्मत्रा राध एतु ते ॥
ਹੇ (ਇੰਦਰ), ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਸੌ ਕਿਰਣਾਂ ਨੂੰ ਗਵਾਮ੍ (ਗਾਂਵਾਂ/ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਧੇਨੂਆਂ) ਵਾਂਗ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਰਾਧਹ (ਦਾਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ/ਮੰਗਲ-ਪੂਰਨਤਾ) ਇੱਥੇ ਆਵੇ—ਸਾਡੇ ਹੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ।
Mantra 19
दश ते कलशानां हिरण्यानामधीमहि । भूरिदा असि वृत्रहन् ॥
ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ! ਤੇਰੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਸ ਕਲਸ਼ ਅਸੀਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਬਹੁ-ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
Mantra 20
भूरिदा भूरि देहि नो मा दभ्रं भूर्या भर । भूरि घेदिन्द्र दित्ससि ॥
ਹੇ ਭੂਰਿਦਾ! ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੇਹਿ; ਥੋੜ੍ਹਾ ਨਾ ਦੇਹਿ—ਵੱਡੀ ਪੂਰਨਤਾ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇਹਿ। ਕਿਉਂਕਿ ਹੇ ਇੰਦਰ! ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਬਹੁਤ ਦੇਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ।
Mantra 21
भूरिदा ह्यसि श्रुतः पुरुत्रा शूर वृत्रहन् । आ नो भजस्व राधसि ॥
ਕਿਉਂਕਿ ਹੇ ਸ਼ੂਰ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ! ਤੂੰ ਅਨੇਕ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਰਿਦਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਂ; ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਾਧਸ ਸਾਂਝਾ ਕਰ—ਆ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਧ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਸਾਨੂੰ ਵੰਡ ਦੇ।
Mantra 22
प्र ते बभ्रू विचक्षण शंसामि गोषणो नपात् । माभ्यां गा अनु शिश्रथः ॥
ਹੇ ਵਿਚਕਸ਼ਣ, ਗੋਸ਼ਣ ਦੇ ਨਪਾਤ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੋ ਬਭ੍ਰੂ (ਤਾਂਬੇ-ਰੰਗੇ) ਅਸ਼ਵਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਕਿਰਣਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਕੇ ਦੂਰ ਨਾ ਲੈ ਜਾਣ—ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਰਹਿਣ ਦੇ।
Mantra 23
कनीनकेव विद्रधे नवे द्रुपदे अर्भके । बभ्रू यामेषु शोभेते ॥
ਨਵੇਂ ਆਸਨ ਤੇ, ਨਵੇਂ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ, ਕਨੀਨਕ (ਬੱਚਿਆਂ) ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ—ਉਹ ਬਭ੍ਰੂ ਜੋੜਾ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਜਵਾਨੀ ਪਾਈਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਂਗ।
Mantra 24
अरं म उस्रयाम्णेऽरमनुस्रयाम्णे । बभ्रू यामेष्वस्रिधा ॥
ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਉਸ਼੍ਰਯਾ (ਉਸ਼ਾ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼) ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ; ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ ਉਸ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ। ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਭ੍ਰੂ ਜੋੜਾ ਅਸ੍ਰਿਧਾ—ਅਡੋਲ, ਅਵਿਫਲ; ਸੱਚੀ ਗਤੀ ਤੋਂ ਨਾ ਫਿਸਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ।
Frequently Asked Questions
The hymn repeatedly asks Indra, the slayer of obstruction (Vṛtrahan), to come to the worshippers’ sacrifice, accept the offering, and protect and empower them with his mighty help.
It means Indra’s power supports the whole cosmic order, but the poet insists that through praise and offering Indra can be drawn to a specific rite and patron in a personal way.
They are Indra’s tawny steeds (Harīs, also called Babhrū), symbolizing swift, unfailing energy that carries Indra to the sacrifice and represents steady forward movement toward light.
Ask anything about Sukta 32 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.