Sukta 72

Mantra 1

देवानां नु वयं जाना प्र वोचाम विपन्यया । उक्थेषु शस्यमानेषु यः पश्यादुत्तरे युगे ॥

ఇప్పుడు దేవుల జన్మలును కర్మలును ‘విపన్య’—దీప్తమైన, వివేకవంతమైన వాక్తో ప్రకటించుదము. ఉక్తాలు పాడబడుచుండగా, ఉత్తర యుగంలో—ప్రథమ సృష్టి-రచనలకు అతీతంగా—చూడగలవాడే నిజంగా చూస్తాడు.

Mantra 2

ब्रह्मणस्पतिरेता सं कर्मार इवाधमत् । देवानां पूर्व्ये युगेऽसतः सदजायत ॥

బ్రహ్మణస్పతి, నిపుణుడైన ‘కర్మార’ (లోహకారుడు) ఊదివేసి కలిపినట్లుగా, ఈ రూపాలను సమీకరించి సుసంబద్ధం చేశాడు. దేవుల పూర్వ్య యుగంలో అసత్ నుండి సత్ జన్మించింది—అవ్యక్తం నుండి క్రమం ఉద్భవించింది.

Mantra 3

देवानां युगे प्रथमेऽसतः सदजायत । तदाशा अन्वजायन्त तदुत्तानपदस्परि ॥

దేవుల ప్రథమ యుగంలో అసత్ నుండి సత్ ఉద్భవించింది. అప్పుడు ఆశా—దిశలు—అనుజన్మించాయి; వాటితో పాటు ఉత్తానపద—విస్తారమైన అడుగుల ఆధారాలు—చుట్టూరా ప్రదర్శితమయ్యాయి; వాటిపై జగత్తు నిలువగలదు.

Mantra 4

भूर्जज्ञ उत्तानपदो भुव आशा अजायन्त । अदितेर्दक्षो अजायत दक्षाद्वदितिः परि ॥

విస్తారమైన పాదాధారాలతో (ఉత్తానపద) భూమి జన్మించింది; అంతరిక్షం ప్రదర్శితమైంది; ఆకాంక్షల దిశలు పుట్టాయి. అదితి నుండి దక్షుడు జన్మించాడు; దక్షుని నుండి మళ్లీ అదితి—అనంతత్వం తన సుసంఘటిత శక్తితో పరిభ్రమిస్తూ తిరిగి వస్తుంది.

Mantra 5

अदितिर्ह्यजनिष्ट दक्ष या दुहिता तव । तां देवा अन्वजायन्त भद्रा अमृतबन्धवः ॥

ఎందుకంటే, ఓ దక్షా, అదితి నిజంగా నీ నుండి—నీ కుమార్తెగా—జన్మించింది; ఆమె తరువాత దేవులు జన్మించారు—శుభకరులు, అమృతబంధువులు, అనంతవిస్తారపు సంతానం.

Mantra 6

यद्देवा अदः सलिले सुसंरब्धा अतिष्ठत । अत्रा वो नृत्यतामिव तीव्रो रेणुरपायत ॥

దేవులు ఆ జలంలో, సుసంఘటితంగా ఏకాగ్రులై, అక్కడ నిలిచినప్పుడు—నర్తకులవలె—మీ తీక్ష్ణ రజస్సు (అంధకార-ధూళి) తొలగిపోయింది; మేల్కొన్న చలనానికి ముందు ఆవరణం సడలిపోయింది.

Mantra 7

यद्देवा यतयो यथा भुवनान्यपिन्वत । अत्रा समुद्र आ गूळ्हमा सूर्यमजभर्तन ॥

దేవులు యతి-స్వరూపమైన నియమశీల అన్వేషకులై, సమస్త భువనాలను పరిపూర్ణం చేసినప్పుడు—అప్పుడు సముద్రంలో దాగి ఉన్న ఆ గూళ్హమైన సూర్యుణ్ణి వారు పైకి తీసుకొచ్చారు; అపారమైన లోతుల్లోని గర్భం నుంచి వెలుగును మళ్లీ ప్రకటించారు.

Mantra 8

अष्टौ पुत्रासो अदितेर्ये जातास्तन्वस्परि । देवाँ उप प्रैत्सप्तभिः परा मार्ताण्डमास्यत् ॥

అదితి శరీరంనుండి ఎనిమిది మంది పుత్రులు జన్మించారు. ఏడుగురితో ఆమె దేవుల దగ్గరకు వెళ్లింది; కానీ ఎనిమిదవవాడైన మార్తాండను ఆమె దూరంగా విసిరివేసింది—అతడు ఇంకా మర్త్య-రూపం, దేవసభకు తగినవాడు కాదు.

Mantra 9

सप्तभिः पुत्रैरदितिरुप प्रैत्पूर्व्यं युगम् । प्रजायै मृत्यवे त्वत्पुनर्मार्ताण्डमाभरत् ॥

ఏడు పుత్రులతో అదితి ఆద్య యుగచక్రం వైపు ముందుకు సాగింది; కానీ మళ్లీ ఆమె మార్తాండను తిరిగి తీసుకొచ్చింది—ప్రజననానికి, మరణానికి కూడా: దేహధారణలో మర్త్యాంశం తిరిగి వస్తుంది, అది శుద్ధి చెంది పునర్నిర్మితమయ్యే వరకు.