Rig Veda 10.72.4: Mandala 10, Sukta 72, Mantra 4
Sukta 10.72
Rishi: Bṛhaspati / Angirasa-tradition
Devata: Aditi and Dakṣa (cosmic Infinity and formative Intelligence)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
भूर्जज्ञ उत्तानपदो भुव आशा अजायन्त । अदितेर्दक्षो अजायत दक्षाद्वदितिः परि ॥
Transliteration
bhū́r jajñe uttāná-pado bhúva āśā́ ajāyanta | ádite r dákṣo ajāyata dákṣād v áditiḥ pári ||
Translation
విస్తారమైన పాదాధారాలతో (ఉత్తానపద) భూమి జన్మించింది; అంతరిక్షం ప్రదర్శితమైంది; ఆకాంక్షల దిశలు పుట్టాయి. అదితి నుండి దక్షుడు జన్మించాడు; దక్షుని నుండి మళ్లీ అదితి—అనంతత్వం తన సుసంఘటిత శక్తితో పరిభ్రమిస్తూ తిరిగి వస్తుంది.
Word by Word
भूर्जज्ञेwas born / came into being
भूर्जज्ञे:
—
TypeVerb
Rootभूर्ज् (प्रातिपदिक: भूर्ज्/भूर्ज-) + √जन्
उत्तानपदःthe outstretched-footed (ones)
उत्तानपदः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootउत्तान-पद (समास; प्रातिपदिक)
भुवःthe worlds / beings
भुवः:
Kartā
TypeNoun
Rootभुवस् (प्रातिपदिक) / √भू (भवति) से व्युत्पन्न
आशाःthe directions / quarters
आशाः:
Kartā
TypeNoun
Rootआशा (प्रातिपदिक)
अजायन्तwere born / arose
अजायन्त:
—
TypeVerb
Root√जन्
अदितेःof Aditi
अदितेः:
—
TypeNoun (Proper)
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Kartā
TypeNoun (Proper)
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
अजायतwas born
अजायत:
—
TypeVerb
Root√जन्
दक्षात्from Dakṣa
दक्षात्:
Apādāna
TypeNoun (Proper)
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
अदितिःAditi
अदितिः:
Kartā
TypeNoun (Proper)
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
परिaround; in turn (cyclically)
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
