Sukta 73

Mantra 1

जनिष्ठा उग्रः सहसे तुराय मन्द्र ओजिष्ठो बहुलाभिमानः । अवर्धन्निन्द्रं मरुतश्चिदत्र माता यद्वीरं दधनद्धनिष्ठा ॥

ఉగ్రుడు (ఇంద్రుడు) సహస్కోసం, వేగవంతమైన జయశక్తికోసం జన్మించాడు; బలలీలలో మంద్రుడు, ఓజస్సులో అత్యంత బలవంతుడు, అనేక విస్తారాలపై అభిమానం కలవాడు. ఇక్కడ మరుతులూ ఇంద్రుణ్ని వృద్ధి చేశారు—మాత వీరుణ్ని ధరించి స్థాపించి, సత్త్వంలో బల-ధనాన్ని దృఢపరిచినప్పుడు.

Mantra 2

द्रुहो निषत्ता पृशनी चिदेवैः पुरू शंसेन वावृधुष्ट इन्द्रम् । अभीवृतेव ता महापदेन ध्वान्तात्प्रपित्वादुदरन्त गर्भाः ॥

ధ్రుహుడు అంధకారంలో కూర్చున్నప్పటికీ, పృశనీ కూడా—దైవశక్తులచే—బహు స్తుతులతో ఇంద్రుణ్ని వృద్ధి చేసింది. ఆవరించబడినట్లున్న ఆ గూఢ గర్భాలు (సృష్టి-బీజాలు) మహాపదం అనే మహా అడుగుతో, ధ్వాంతం అనే చీకటినుండి, అధో-ఆవరణ బంధనంనుండి పైకి లేచి ప్రకాశించాయి.

Mantra 3

ऋष्वा ते पादा प्र यज्जिगास्यवर्धन्वाजा उत ये चिदत्र । त्वमिन्द्र सालावृकान्त्सहस्रमासन्दधिषे अश्विना ववृत्याः ॥

నీ ఉన్నత పాదాలు జయార్థం ముందుకు సాగినప్పుడు, బలసంపదలు వృద్ధి చెందుతాయి—ఇక్కడివి కూడా. ఓ ఇంద్రా, అశ్వినులు తమ గమనంలో నీ వైపు తిరిగినప్పుడు, నీవు సహస్ర సాలావృక (సాలావృకాన్)లను వారి ఆసనాలలో స్థాపించావు.

Mantra 4

समना तूर्णिरुप यासि यज्ञमा नासत्या सख्याय वक्षि । वसाव्यामिन्द्र धारयः सहस्राश्विना शूर ददतुर्मघानि ॥

ఒకే వేగంతో నీవు త్వరగా యజ్ఞానికి సమీపమవుతావు; హే నాసత్యులారా, సఖ్యత కోసం వారిని సహచరులుగా నీవు తీసుకొస్తావు. సమృద్ధమైన ద్వైత-సంపదలో, హే ఇంద్రా, నీవు దృఢంగా ధరిస్తావు; హే శూరా, సహస్రవిధ అశ్వినులు దాన-సంపదలను ప్రసాదించుగాక.

Mantra 5

मन्दमान ऋतादधि प्रजायै सखिभिरिन्द्र इषिरेभिरर्थम् । आभिर्हि माया उप दस्युमागान्मिहः प्र तम्रा अवपत्तमांसि ॥

ఋతం మీద ఆధారపడి ఆనందంతో వికసిస్తూ, ప్రజావృద్ధి కోసం, ఇంద్రుడు తన ఉత్సాహభరిత సఖులతో కలిసి లక్ష్యాన్ని అన్వేషించాడు. ఈ మాయా-శక్తులతోనే అతడు దస్యువును ఎదుర్కొన్నాడు; తామ్రవర్ణ మబ్బులు తొలగిపోయాయి, అంధకారాలు పడగొట్టబడ్డాయి.

Mantra 6

सनामाना चिद्ध्वसयो न्यस्मा अवाहन्निन्द्र उषसो यथानः । ऋष्वैरगच्छः सखिभिर्निकामैः साकं प्रतिष्ठा हृद्या जघन्थ ॥

ప్రాచీనమైన విధ్వంసక శక్తులూ అతనికోసం కిందకు తోసివేయబడ్డాయి, హే ఇంద్రా, ఉషస్సులు రథంలా ముందుకు నడిపించబడినట్లు. ఒకే ఆకాంక్ష గల ఉన్నత సఖులతో నీవు ముందుకు సాగావు; కలిసి, స్థితిస్థానాన్ని అడ్డుకునే, హృదయాన్ని బాధించే ప్రతిఘటనలను నీవు చూర్ణం చేసావు.

Mantra 7

त्वं जघन्थ नमुचिं मखस्युं दासं कृण्वान ऋषये विमायम् । त्वं चकर्थ मनवे स्योनान्पथो देवत्राञ्जसेव यानान् ॥

ఓ ఇంద్రా! యజ్ఞాన్ని వికృతం చేసే మఖస్యు దాసుడు నముచిని నీవు సంహరించావు; ఋషి యొక్క వివేకమయ ప్రమాణార్థం ఆ అడ్డుగోడను నీవు వశపరచావు. మనువుకోసం నీవు సుఖద మార్గాలను నిర్మించావు—దేవత్రా, దేవుల వైపు నడిపించే దారులు—నేరుగా నడకవలె ఋజువుగా సూటిగా ఉన్నవి.

Mantra 8

त्वमेतानि पप्रिषे वि नामेशान इन्द्र दधिषे गभस्तौ । अनु त्वा देवाः शवसा मदन्त्युपरिबुध्नान्वनिनश्चकर्थ ॥

ఓ ఇంద్రా, అధిపతీ! ఈ శక్తులను నీవు పరిపూర్ణం చేసి, పేరుపేరునా ప్రకటించావు; వాటిని నీ గభస్తిలో (పట్టులో) నిలిపావు. నిన్ను అనుసరించి దేవులు నీ శౌర్యబలంతో ఉల్లసిస్తారు; ఎత్తైన ఆధారమున్న వాటిని నీవు నిర్మించి, విజయాన్ని తెచ్చే శక్తులను ఆకారమిచ్చావు.

Mantra 9

चक्रं यदस्याप्स्वा निषत्तमुतो तदस्मै मध्विच्चच्छद्यात् । पृथिव्यामतिषितं यदूधः पयो गोष्वदधा ओषधीषु ॥

అతని చక్రం జలాలలో స్థాపితమై ఉన్నప్పుడు, అది అతనికోసం నిజంగా మధువుతో కప్పబడాలి. భూమిపై ఆ ఉదరము (పాలు ఇచ్చే మడి) అతిగా విస్తరించినప్పుడు, నీవు పాలును గోవులలోను, ఔషధీ మొక్కలలోను స్థాపించావు.

Mantra 10

अश्वादियायेति यद्वदन्त्योजसो जातमुत मन्य एनम् । मन्योरियाय हर्म्येषु तस्थौ यतः प्रजज्ञ इन्द्रो अस्य वेद ॥

వారు అంటారు—“అతడు అశ్వం నుండి వచ్చాడు”; అతడు ఓజస్సు (బలం) నుండి జన్మించాడు—అని నేను అతనిని భావిస్తాను. అతడు మన్యు (దృఢ సంకల్పం/క్రోధ-శక్తి) నుండి వచ్చి, అంతర్మహళ్లలో స్థిరంగా నిలిచాడు; అతడు ఎక్కడి నుండి జన్మించాడో—ఆ మూలాన్ని ఇంద్రుడే తెలుసు.

Mantra 11

वयः सुपर्णा उप सेदुरिन्द्रं प्रियमेधा ऋषयो नाधमानाः । अप ध्वान्तमूर्णुहि पूर्धि चक्षुर्मुमुग्ध्यस्मान्निधयेव बद्धान् ॥

మేము—సుపర్ణ పక్షులవలె—ఇంద్రుని సమీపంలో కూర్చున్నాము; ప్రియమేధస్సు గల ఋషులు, పైకి ఎదగడానికి శ్రమిస్తూ. చీకటిని తొలగించి విప్పు; దృష్టిని పరిపూర్ణం చేయి; నిధిలా బంధింపబడిన మమ్మల్ని విముక్తం చేయి.