Sukta 140
Sukta 10.140
Agni
Trishtubh (probable)
ఈ ఆరు ఋచల స్తోత్రం అగ్నిని విస్తారంగా ప్రకాశించే, సమస్తాన్ని ప్రకాశింపజేసే శక్తిగా స్తుతిస్తుంది; ఆయన కిరణాలు మరియు బలం ఉపాసకునిలో విజయకరమైన సమృద్ధి (వాజ)ను స్థాపిస్తాయి. ప్రజల మధ్య అగ్ని విస్తరించాలని, యజమానునికి ధనం మరియు కార్యసాధక సంకల్పశక్తి (క్రతు)ను ప్రసాదించాలని ప్రార్థిస్తుంది. ప్రతి యుగంలో మానవులు ఆశీర్వాదార్థం అగ్నిని ముందుగా నిలిపి, ఋతాన్ని ధరించిన దివ్య నాయకుడిగా ఆయనను గానంచేస్తారని ఇది ధృవీకరిస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
अग्ने तव श्रवो वयो महि भ्राजन्ते अर्चयो विभावसो । बृहद्भानो शवसा वाजमुक्थ्यं दधासि दाशुषे कवे ॥
హే అగ్నీ! నీ ‘శ్రవః’ (కీర్తి) మరియు నీ ‘వయః’ (పోషక బలం) మహత్తరమైనవి; హే విభావసూ, నీ జ్వలించే ‘అర్చయః’ (కిరణాలు) ప్రకాశిస్తాయి. హే బృహద్భానూ! నీవు నీ ‘శవసా’ (వీరబలం) చేత దాశుష్ (యజమాని/దాత)కు ఉక్థ్య ‘వాజ’—స్తుతికి యోగ్యమైన విజయసమృద్ధి—నివ్వుతావు, హే కవే (దర్శి).
Mantra 2
पावकवर्चाः शुक्रवर्चा अनूनवर्चा उदियर्षि भानुना । पुत्रो मातरा विचरन्नुपावसि पृणक्षि रोदसी उभे ॥
పావక-వర్చాః, శుక్ర-వర్చాః, అనూన-వర్చాః—అక్షయ తేజస్సుతో—నీవు నీ ‘భాను’ (కిరణం) చేత పైకి ఉదయిస్తావు. రెండు మాతృలు (ద్యావా-పృథివీ) మధ్య సంచరించే కుమారునిలా, మా ఉపకారార్థం నీవు సమీపిస్తావు; ‘రోదసీ ఉభే’—ఆకాశం, భూమి—రెండు లోకాలను నీవు పరిపూర్ణం చేస్తావు.
Mantra 3
ऊर्जो नपाज्जातवेदः सुशस्तिभिर्मन्दस्व धीतिभिर्हितः । त्वे इषः सं दधुर्भूरिवर्पसश्चित्रोतयो वामजाताः ॥
హే ఊర్జో నపాత్, హే జాతవేదస్! మా సుశస్తిభిః (ఉత్తమ స్తుతులతో) మరియు ధీతిభిః (చింతనాపూరిత ప్రార్థనలతో)—వాటిచేత నీవు స్థిరపడ్డవాడవు—ఆనందించు. నీలో ‘ఇషః’ (ప్రేరణలు/ఆకాంక్షలు) సమ్యక్గా సమీకృతమవుతాయి—బహురూపాలు, బహు-దీప్తి, విచిత్ర సహాయకాలు—‘వామ’ (ఆనంద/కల్యాణం) నుండి జనించినవి.
Mantra 4
इरज्यन्नग्ने प्रथयस्व जन्तुभिरस्मे रायो अमर्त्य । स दर्शतस्य वपुषो वि राजसि पृणक्षि सानसिं क्रतुम् ॥
ఓ అగ్నీ, ఆకాంక్షతో దీప్తమై, ఓ అమర్త్యా, మా లోని జనులతో కలిసి నిన్ను విస్తరించు—మాకు రయి (సమృద్ధి) యొక్క పూర్ణతలు కలుగునట్లు. నీ రూపపు దర్శనీయ సౌందర్యంతో నీవు ప్రకాశిస్తావు; సానసి (విజయదాయక) క్రతు (సంకల్ప-శక్తి/కర్మ-ప్రజ్ఞ) ను నీవు పరిపూర్ణం చేస్తావు.
Mantra 5
इष्कर्तारमध्वरस्य प्रचेतसं क्षयन्तं राधसो महः । रातिं वामस्य सुभगां महीमिषं दधासि सानसिं रयिम् ॥
నీవు అధ్వర (యజ్ఞ) యొక్క ఇష్కర్తా—నిర్మాత; ప్రచేతస్ (దూరదర్శి); మహత్ రాధస్ (మహా దానం/సమృద్ధి) లో నివసించువాడు. నీవు వామ (కల్యాణ/ప్రియ) యొక్క సుభగా, మహీ రాతి (దానం/అనుగ్రహం) ను స్థాపిస్తావు; నీవు మహీ ఇష్ (ప్రేరణ/పోషక ఉత్సాహం) మరియు సానసి రయి (విజయదాయక సమృద్ధి) ను ధరిస్తావు/అర్పిస్తావు.
Mantra 6
ऋतावानं महिषं विश्वदर्शतमग्निं सुम्नाय दधिरे पुरो जनाः । श्रुत्कर्णं सप्रथस्तमं त्वा गिरा दैव्यं मानुषा युगा ॥
ఋతావాన్, మహిష, విశ్వదర్శత—అటువంటి అగ్నిని జనులు సుమ్న (కల్యాణ-ఆనందం) కొరకు ముందుగా స్థాపించారు. ఓ శ్రుత్కర్ణా, ఓ సప్రథస్తమా, మనుష్యుల యుగాలు తమ వాణి (గిరా) ద్వారా నిన్ను—దైవ్యుడా—గానంచేశాయి; నీవు విస్తారంగా వ్యాపించినవాడవు, జాగ్రత్త చెవితో వినేవాడవు.
Frequently Asked Questions
It praises Agni as the radiant divine fire who brings prosperity and victorious energy (vāja) and strengthens the worshipper’s effective will (kratu), while upholding Ṛta (cosmic order).
Because Agni is placed at the beginning of worship as the leading power of the rite—he receives offerings first and carries them to the gods, so he is established ‘puro’ (in front).
Vāja is victorious strength and plenitude that helps one succeed; kratu is the capable will or effective intelligence that makes the sacrifice and one’s work fruitful.
Ask anything about Sukta 140 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.