Sukta 140
Sukta 10.140
Agni
Trishtubh (probable)
षडृचात्मकः अयं सूक्तः अग्निं स्तौति—सः विस्तीर्णदीप्तिः सर्वप्रकाशकश्च, यस्य रश्मयः बलं च उपासके विजयीं वाजसमृद्धिं प्रतिष्ठापयतः। जनानां मध्ये अग्निं विस्तारयितुं, यजमानं धनैः प्रभाववता क्रतुना च समृद्धं कर्तुं प्रार्थयते। सर्वेषु युगेषु मनुष्याः आशीर्वादाय अग्निं पुरतः स्थापयन्ति, तं देवम् ऋतवाहिनं नेतारं स्तुवन्ति इति च प्रतिपादयति।
Mantras
Mantra 1
अग्ने तव श्रवो वयो महि भ्राजन्ते अर्चयो विभावसो । बृहद्भानो शवसा वाजमुक्थ्यं दधासि दाशुषे कवे ॥
अग्ने तव श्रवो वयो महद्; विभावसोऽर्चयो भ्राजन्ते। बृहद्भानो शवसा दाशुषे कवे उक्थ्यं वाजं दधासि।
Mantra 2
पावकवर्चाः शुक्रवर्चा अनूनवर्चा उदियर्षि भानुना । पुत्रो मातरा विचरन्नुपावसि पृणक्षि रोदसी उभे ॥
पावकवर्चाः शुक्रवर्चा अनूनवर्चा भानुना उदियर्षि। मातरौः मध्ये विचरन् पुत्र इव उपावसि; रोदसी उभे पृणक्षि।
Mantra 3
ऊर्जो नपाज्जातवेदः सुशस्तिभिर्मन्दस्व धीतिभिर्हितः । त्वे इषः सं दधुर्भूरिवर्पसश्चित्रोतयो वामजाताः ॥
ऊर्जो नपाज्जातवेदः, सुशस्तिभिर्धीतिभिर्हितो मन्दस्व। त्वयि इषः सं दधुः—भूरिवर्पसः, चित्रोतयः, वामजाताः।
Mantra 4
इरज्यन्नग्ने प्रथयस्व जन्तुभिरस्मे रायो अमर्त्य । स दर्शतस्य वपुषो वि राजसि पृणक्षि सानसिं क्रतुम् ॥
हे अग्ने, इरज्यन्, अस्मे जन्तुभिः सह प्रथयस्व, अमर्त्य, रायः पूर्तये। स त्वं दर्शतस्य वपुषो विभ्राजसे; सानसिं क्रतुं पृणक्षि।
Mantra 5
इष्कर्तारमध्वरस्य प्रचेतसं क्षयन्तं राधसो महः । रातिं वामस्य सुभगां महीमिषं दधासि सानसिं रयिम् ॥
त्वम् अध्वरस्य इष्कर्ता प्रचेताः, राधसो महः क्षयन्तः। त्वं वामस्य रातिं सुभगां महीम्, इषं च सानसिं रयिं दधासि।
Mantra 6
ऋतावानं महिषं विश्वदर्शतमग्निं सुम्नाय दधिरे पुरो जनाः । श्रुत्कर्णं सप्रथस्तमं त्वा गिरा दैव्यं मानुषा युगा ॥
जनाः पुरोऽग्निं सुम्नाय दधिरे—ऋतावानं महिषं विश्वदर्शतम्। मानुषा युगा गिरा त्वां दैव्यं गृणन्ति—सप्रथस्तमं श्रुत्कर्णम्।
Frequently Asked Questions
It praises Agni as the radiant divine fire who brings prosperity and victorious energy (vāja) and strengthens the worshipper’s effective will (kratu), while upholding Ṛta (cosmic order).
Because Agni is placed at the beginning of worship as the leading power of the rite—he receives offerings first and carries them to the gods, so he is established ‘puro’ (in front).
Vāja is victorious strength and plenitude that helps one succeed; kratu is the capable will or effective intelligence that makes the sacrifice and one’s work fruitful.
Ask anything about Sukta 140 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
