Rig Veda Sukta 140
Mandala 10Sukta 1406 Mantras

Sukta 140

Sukta 10.140

Devata

Agni

Chandas

Trishtubh (probable)

ಈ ಆರು ಋಚೆಗಳ ಸ್ತೋತ್ರವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನ ಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಲವು ಉಪಾಸಕನಲ್ಲಿ ವಿಜಯಕರ ಸಮೃದ್ಧಿ (ವಾಜ)ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ಜನರ ನಡುವೆ ಅಗ್ನಿಯು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿ, ಯಜಮಾನನನ್ನು ಧನಸಂಪತ್ತಿನಿಂದಲೂ ಫಲಪ್ರದ ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿ (ಕ್ರತು)ಯಿಂದಲೂ ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಮಾನವರು ಆಶೀರ್ವಾದಕ್ಕಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮುಂಚೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ದೈವಿಕನಾಗಿ, ಋತವನ್ನು ಧರಿಸುವ ನಾಯಕನಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

Sanskrit recitationRig Veda 10.140

Mantras

Mantra 1

अग्ने तव श्रवो वयो महि भ्राजन्ते अर्चयो विभावसो । बृहद्भानो शवसा वाजमुक्थ्यं दधासि दाशुषे कवे ॥

ಅಗ್ನೇ, ನಿನ್ನ ಶ್ರವಃ (ಕೀರ್ತಿ) ಮತ್ತು ವಯಃ (ಪೋಷಕ ಸಮೃದ್ಧಿ) ಮಹತ್ತಾದವು; ಹೇ ವಿಭಾವಸು (ಸರ್ವಪ್ರಕಾಶಕ), ನಿನ್ನ ಜ್ವಲಂತ ಅರ್ಚಯಃ ಕಿರಣಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ. ಹೇ ಬೃಹದ್ಭಾನು (ವಿಶಾಲ ತೇಜಸ್ವಿ), ನೀನು ನಿನ್ನ ಶವಸ್ (ಬಲ)ದಿಂದ ದಾಶುಷೇ (ದಾನಕর্ত) ಕವಿಗೆ ಉಕ್ಥ್ಯ ವಾಜ (ಸ್ತೋತ್ರಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಿಜಯಶಕ್ತಿ/ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೀ.

Mantra 2

पावकवर्चाः शुक्रवर्चा अनूनवर्चा उदियर्षि भानुना । पुत्रो मातरा विचरन्नुपावसि पृणक्षि रोदसी उभे ॥

ಪಾವಕವರ್ಚಾಃ (ಶುದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ತೇಜಸ್ಸು), ಶುಕ್ರವರ್ಚಾ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ತೇಜಸ್ಸು), ಅನೂನವರ್ಚಾ (ಅಕ್ಷಯ ತೇಜಸ್ಸು)ಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀನು ನಿನ್ನ ಭಾನು (ಕಿರಣ)ದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಉದಯಿಸುತ್ತೀ. ಎರಡು ಮಾತೃಗಳು (ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ)ಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಪುತ್ರನಂತೆ, ನಮ್ಮ ನೆರವಿಗಾಗಿ ನೀನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತೀ; ನೀನು ರೋದಸೀ—ಉಭೇ, ಎರಡೂ ಲೋಕಗಳನ್ನು (ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ) ತುಂಬಿಸುತ್ತೀ.

Mantra 3

ऊर्जो नपाज्जातवेदः सुशस्तिभिर्मन्दस्व धीतिभिर्हितः । त्वे इषः सं दधुर्भूरिवर्पसश्चित्रोतयो वामजाताः ॥

ಊರ್ಜೋ ನಪಾತ್, ಜಾತವೇದಸ್ (ಜನ್ಮಗಳ ಜ್ಞಾತ), ನಮ್ಮ ಸುಶಸ್ತಿಭಿಃ (ಶುಭ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ) ಆನಂದಿಸು, ನಮ್ಮ ಧೀತಿಭಿಃ (ಧ್ಯಾನ-ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ) ಸ್ಥಿರನಾಗಿರು. ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಇಷಃ (ಪ್ರೇರಣೆಗಳು/ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು) ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿವೆ—ಬಹುರೂಪ, ಬಹು ತೇಜಸ್ವಿ, ಚಿತ್ರೋತಯಃ (ವಿವಿಧ ಸಹಾಯಗಳಿರುವ), ವಾಮಜಾತಾಃ (ಆನಂದದಿಂದ ಜನಿಸಿದ).

Mantra 4

इरज्यन्नग्ने प्रथयस्व जन्तुभिरस्मे रायो अमर्त्य । स दर्शतस्य वपुषो वि राजसि पृणक्षि सानसिं क्रतुम् ॥

ಓ ಅಗ್ನಿಯೇ, ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ದೀಪ್ತನಾಗಿ, ಅಮರನಾದ ನೀನು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಜನಸಮೂಹಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸು; ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ರಾಯಃ—ಸಮೃದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಹರಡು. ನೀನು ನಿನ್ನ ದರ್ಶನೀಯ ವಪುಸ್ಸಿನ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀಯ; ನೀನು ಸಾನಸಿ ಕ್ರತು—ಜಯವನ್ನು ತರುವ ಸಂಕಲ್ಪ-ಶಕ್ತಿ, ಕಾರ್ಯದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪ್ರೇರಣೆ—ಯನ್ನು ತುಂಬಿಸುತ್ತೀಯ.

Mantra 5

इष्कर्तारमध्वरस्य प्रचेतसं क्षयन्तं राधसो महः । रातिं वामस्य सुभगां महीमिषं दधासि सानसिं रयिम् ॥

ನೀನು ಅಧ್ವರ ಯಜ್ಞದ ಇಷ್ಕರ್ತಾ—ರೂಪಿಸುವವನು—ಪ್ರಚೇತಸ್—ದೂರದರ್ಶಿ—ಮತ್ತು ಮಹತ್ ರಾಧಸಃ—ಐಶ್ವರ್ಯದ ಮಹಿಮೆಯಲ್ಲಿ—ವಾಸಿಸುವವನು. ನೀನು ವಾಮ—ಪ್ರಿಯ—ಆನಂದದ ರಾತಿ, ಶುಭಾಗ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದುದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೀಯ; ನೀನು ಮಹೀ ಇಷಂ—ಮಹಾ ಪ್ರೇರಣೆ—ಮತ್ತು ಸಾನಸಿ ರಯಿ—ಜಯಕರ ಧನ-ಸಮೃದ್ಧಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪೂರ್ಣತೆ—ಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀಯ.

Mantra 6

ऋतावानं महिषं विश्वदर्शतमग्निं सुम्नाय दधिरे पुरो जनाः । श्रुत्कर्णं सप्रथस्तमं त्वा गिरा दैव्यं मानुषा युगा ॥

ಮನುಷ್ಯರು ಸುಮ್ನ—ಆನಂದ-ಕಲ್ಯಾಣ—ಕ್ಕಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪುರಃ, ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ—ಋತಾವಾನ್, ಮಹಿಷ, ವಿಶ್ವದರ್ಶತ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು. ಹೇ ದೈವ್ಯ, ಶ್ರುತ್ಕರ್ಣ—ಜಾಗೃತ ಕಿವಿಯುಳ್ಳವನೇ—ಮತ್ತು ಸಪ್ರಥಸ್ತಮ—ಅತಿವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸುವವನೇ—ನಿನ್ನನ್ನು ಮಾನುಷ ಯುಗಗಳು ತಮ್ಮ ಗಿರಾ—ಸ್ತುತಿ-ವಾಣಿ—ಯಿಂದ ಹಾಡಿವೆ.

Frequently Asked Questions

It praises Agni as the radiant divine fire who brings prosperity and victorious energy (vāja) and strengthens the worshipper’s effective will (kratu), while upholding Ṛta (cosmic order).

Because Agni is placed at the beginning of worship as the leading power of the rite—he receives offerings first and carries them to the gods, so he is established ‘puro’ (in front).

Vāja is victorious strength and plenitude that helps one succeed; kratu is the capable will or effective intelligence that makes the sacrifice and one’s work fruitful.

Ask anything about Sukta 140 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App