Sukta 51

Mantra 1

अभि त्यं मेषं पुरुहूतमृग्मियमिन्द्रं गीर्भिर्मदता वस्वो अर्णवम् । यस्य द्यावो न विचरन्ति मानुषा भुजे मंहिष्ठमभि विप्रमर्चत ॥

మేషసదృశ బలముగల, బహుళంగా ఆహ్వానింపబడే, ఋగ్‌స్తుత్యుడైన ఇంద్రుని—వసువుల అర్ణవము (సమృద్ధి సముద్రము)—ఆనందదాయకమైన గీర్భులతో అభిముఖమగుడి. యస్య పరిమాణమును మనుష్యులు ద్యౌవలె విచరించి దాటలేరో—హే విప్రులారా, భోగార్థం అత్యంత దాత అయిన ఆ ద్రష్టను ఆరాధించుడి.

Mantra 2

अभीमवन्वन्त्स्वभिष्टिमूतयोऽन्तरिक्षप्रां तविषीभिरावृतम् । इन्द्रं दक्षास ऋभवो मदच्युतं शतक्रतुं जवनी सूनृतारुहत् ॥

సహాయక శక్తులు అతనినే లక్ష్యంగా చేసుకొని, స్వ-అభిష్టి (నిజమైన సిద్ధి) కోరుతూ ముందుకు దూసుకుపోతాయి; అంతరిక్షాన్ని నింపే తన తవిషీలు (పరాక్రమ-శక్తులు) చుట్టూ ఉండగా ఇంద్రుడు ఆవృతుడై ఉన్నాడు. దక్షులైన ఋభువులు—ఋత-రచనలో నిపుణులు—మదంలో అచ్యుతుడైన, శతక్రతు (వంద సంకల్ప/కర్మశక్తులు గల) ఇంద్రుణ్ని పైకి ఎత్తుతారు; అలాగే వేగమైన సూనృతా (సత్యవాక్కు/మంగళకర సత్యం) అతని వైపు आरोహిస్తుంది.

Mantra 3

त्वं गोत्रमङ्गिरोभ्योऽवृणोरपोतात्रये शतदुरेषु गातुवित् । ससेन चिद्विमदायावहो वस्वाजावद्रिं वावसानस्य नर्तयन् ॥

అంగిరస ఋషుల కోసం నీవు గోత్రం (గుప్త ప్రకాశం) తెరిచావు; అత్రి కోసం జలాలను విడుదల చేసావు—వంద అడ్డంకుల మధ్య మార్గాన్ని తెలిసినవాడవు. సాసేనతో కూడ నీవు విమదాకు వసు (సంపద) తీసుకొచ్చావు; యుద్ధంలో, వజ్రధారివై, నీవు శిల/అడ్డంకిని వంచి, ధనవంతుణ్ని విజయనృత్యంలో నర్తింపజేశావు.

Mantra 4

त्वमपामपिधानावृणोरपाधारयः पर्वते दानुमद्वसु । वृत्रं यदिन्द्र शवसावधीरहिमादित्सूर्यं दिव्यारोहयो दृशे ॥

నీవు జలాల ఆవరణాలను తెరిచావు; పర్వతంపై దాను-సమృద్ధమైన వసు (సంపన్న నిధి)ని స్థాపించావు. ఎప్పుడు, హే ఇంద్ర, నీ శవస్ (బలం) చేత నీవు వృత్రుడు—అహి (సర్పం)—ను వధించావో, అప్పుడు నీవు సూర్యుణ్ని దివ్యలోకంలో आरोహింపజేశావు, దృష్టికి కనిపించునట్లు—దర్శనం తిరిగి రావునట్లు.

Mantra 5

त्वं मायाभिरप मायिनोऽधमः स्वधाभिर्ये अधि शुप्तावजुह्वत । त्वं पिप्रोर्नृमणः प्रारुजः पुरः प्र ऋजिश्वानं दस्युहत्येष्वाविथ ॥

నీవు నీ మాయాశక్తులతో మాయావి మోసగాళ్లను—ఆ అధములను—కూలదోస్తావు; వారు తమ స్వధా (స్వేచ్ఛా సంకల్పం) బలంతో ‘నిద్రా’ను పిలుస్తారు. ఓ నర-వీర్యాధిపతీ, నీవు పిప్రు యొక్క దుర్గాలను పగులగొట్టావు; దస్యు-వధ కార్యాలలో నీవు ఋజిశ్వానునికి సహాయపడ్డావు—అంధకారాన్ని చీల్చి మార్గం చేశావు.

Mantra 6

त्वं कुत्सं शुष्णहत्येष्वाविथारन्धयोऽतिथिग्वाय शम्बरम् । महान्तं चिदर्बुदं नि क्रमीः पदा सनादेव दस्युहत्याय जज्ञिषे ॥

శుష్ణ-వధంలో నీవు కుత్సునికి సహాయపడ్డావు; అతిథిగ్వుని కోసం శంబరుణ్ని వశపరిచావు. మహాబలుడైన అర్బుదునికూడా నీవు నీ పాదంతో తొక్కి కూల్చావు. సనాతన కాలం నుంచే నీవు దస్యు-నాశనార్థం జన్మించినవాడవు—ప్రకాశ-విజయానికి నిత్యశక్తి.

Mantra 7

त्वे विश्वा तविषी सध्र्यग्घिता तव राधः सोमपीथाय हर्षते । तव वज्रश्चिकिते बाह्वोर्हितो वृश्चा शत्रोरव विश्वानि वृष्ण्या ॥

నీ లోనె సమస్త శక్తులు సమ్యక్ సమతుల్యంలో స్థాపితమై ఉన్నాయి; సోమపానార్థం నీ రాధస్ (సమృద్ధి) ఉల్లసిస్తుంది. నీ వజ్రం జాగ్రత్తగా ఉంది, నీ భుజాలలో నిలిపి ఉంది; శత్రువుని అన్ని ఉగ్ర శక్తులను కోసి పడెయ్యి—నీ వృష్ణ్య (పౌరుష శక్తులు) ప్రబలుగాక.

Mantra 8

वि जानीह्यार्यान्ये च दस्यवो बर्हिष्मते रन्धया शासदव्रतान् । शाकी भव यजमानस्य चोदिता विश्वेत्ता ते सधमादेषु चाकन ॥

ఆర్యులు ఎవరు, దస్యువులు ఎవరు—ఇద్దరినీ స్పష్టంగా గుర్తించు. బర్హిష్ (యజ్ఞాసనం) విస్తరించేవానికోసం, ఋత/ధర్మాన్ని తిరస్కరించే వ్రతహీనులను వశపరచు. యజమాని ప్రేరణతో సమర్థుడవు; నీ ఈ సమస్త శక్తులు సధమాద (సామూహిక సోమానందం) లో ఆనందించుగాక.

Mantra 9

अनुव्रताय रन्धयन्नपव्रतानाभूभिरिन्द्रः श्नथयन्ननाभुवः । वृद्धस्य चिद्वर्धतो द्यामिनक्षतः स्तवानो वम्रो वि जघान संदिहः ॥

ఋతానికి అనువ్రత (అనుశాసనం) లోకి తెచ్చి, అతడు అపవ్రతులను వశపరుస్తాడు; తన దాడులతో ఇంద్రుడు అశక్తులను చిదిమేస్తాడు. పెరుగుతూ విస్తరిస్తూ, ద్యౌ (స్వర్గం) ను తాకుతూ కూడా—స్తుతింపబడుతూ—ఆ బలవంతుడు అడ్డంకుల ఘనమైన ముడిని విడదీస్తాడు.

Mantra 10

तक्षद्यत्त उशना सहसा सहो वि रोदसी मज्मना बाधते शवः । आ त्वा वातस्य नृमणो मनोयुज आ पूर्यमाणमवहन्नभि श्रवः ॥

ఉశనా నీకోసం బలంతో బలాన్ని నిర్మించినప్పుడు, నీ శక్తి తన మహిమతో రెండు రోదసీ (ద్యావా-పృథివీ)లను విడదీసి నొక్కుతుంది. అప్పుడు వాత (వాయు) యొక్క మనోయుజ్ (మనస్సుతో యుక్తమైన) నృమణో శక్తులు—నిన్ను మరింత మరింత నింపుతూ—ప్రేరిత శ్రవస్ (ఖ్యాతి/శ్రవణ-ఖ్యాతి) మరియు కీర్తి యొక్క పరిపూర్ణత వైపు నిన్ను మోసుకెళ్లాయి.

Mantra 11

मन्दिष्ट यदुशने काव्ये सचाँ इन्द्रो वङ्कू वङ्कुतराधि तिष्ठति । उग्रो ययिं निरपः स्रोतसासृजद्वि शुष्णस्य दृंहिता ऐरयत्पुरः ॥

అత్యంత ఆనందదాయకుడైన అతడు—ఉశనా కావ్యునితో సహచరుడై సంచరించినప్పుడు—ఇంద్రుడు వంకరలో వంకరైన ఉన్నత శిఖరంపై నిలుస్తాడు. ఆ ఉగ్ర వీరుడు ప్రవాహమయ స్రోతసుగా జలాలను విడుదల చేశాడు; శుష్ణుని దృఢీకృత దుర్గాలను చూర్ణం చేసి, అతని పురాలను చీల్చి చెదరగొట్టాడు.

Mantra 12

आ स्मा रथं वृषपाणेषु तिष्ठसि शार्यातस्य प्रभृता येषु मन्दसे । इन्द्र यथा सुतसोमेषु चाकनोऽनर्वाणं श्लोकमा रोहसे दिवि ॥

హే ఇంద్రా! బలమైన భుజాలుగల శక్తుల మధ్య, శార్యాతుని సమర్పిత అర్పణాలలో—నీవు ఆనందించే వాటిలో—నీవు రథంపై నిలుస్తావు. సుతసోమ పానాలలో నీవు హర్షించునట్లు, అలాగే మనోమయ దివిలో అఖండ శ్లోకమనే స్తుతివాణిపై నీవు आरोహణం చేస్తావు.

Mantra 13

अददा अर्भां महते वचस्यवे कक्षीवते वृचयामिन्द्र सुन्वते । मेनाभवो वृषणश्वस्य सुक्रतो विश्वेत्ता ते सवनेषु प्रवाच्या ॥

దీప్త సంకల్పముగల ఇంద్రా! సోమాన్ని పిండే మహా వాచస్యవైన గాయకుడు కక్షీవతునికి నీవు ‘అర్భ’ (చిన్న సంతానం/బీజం)ను దానమిచ్చావు. హే సుక్రతూ, వృషణశ్వునికి నీవు ప్రేరణగా, సుబుద్ధి-సలహాగా అయ్యావు; అందుచేత నీ ఈ కార్యాలు ప్రతి సవనంలో ప్రకటింపదగినవి.

Mantra 14

इन्द्रो अश्रायि सुध्यो निरेके पज्रेषु स्तोमो दुर्यो न यूपः । अश्वयुर्गव्यू रथयुर्वसूयुरिन्द्र इद्रायः क्षयति प्रयन्ता ॥

ఇంద్రుడు—శుద్ధ వివేకముగలవాడు—విస్తారమైన తెరిచిన ప్రదేశాలలో దృఢమైన ఆధారాన్ని ఆశ్రయించాడు; పజ్రుల మధ్య ఈ స్తోమం (స్తుతిగీతం) గృహస్తంభం (యూప) వలె స్థిరంగా నిలుస్తుంది. అశ్వ-శక్తిని కోరువాడు, గో-కిరణాలు/గవ్యూ (gavyū) ను కోరువాడు, రథ-శక్తిని కోరువాడు, వసు-సమృద్ధిని కోరువాడు—ఇంద్రుడే ‘రాయః’ (యజ్ఞీయ/ఆధ్యాత్మిక ధనం) యొక్క నియంతగా, దాతగా నివసిస్తాడు.

Mantra 15

इदं नमो वृषभाय स्वराजे सत्यशुष्माय तवसेऽवाचि । अस्मिन्निन्द्र वृजने सर्ववीराः स्मत्सूरिभिस्तव शर्मन्त्स्याम ॥

ఈ నమస్కారం శక్తి యొక్క వృషభుడైన, స్వరాజైన, సత్య-శుష్మ (నిజమైన తేజస్సు) గల, తవస్ (పరాక్రమం) నిండిన నీకే పలికబడింది. ఓ ఇంద్రా, ఈ సంగ్రామం/యుద్ధంలో మేము సర్వవీరులమై ఉండుగాక; మా సూరి (ప్రకాశిత నాయకులు)తో కలిసి నీ శరణ-శర్మంలో నివసించుగాక.