
Sukta 1.51
Vasiṣṭha (traditional attribution for RV 1.51)
Indra
Triṣṭubh (typical for many Indra hymns; this verse is in longer cadence than gāyatrī)
ಋಗ್ವೇದ 1.51 ಒಂದು ಉಗ್ರ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರ; ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸಂಪತ್ತಿನ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುವ ಮಹಾಸಾಗರವಾಗಿ, ಮಾನವಮಾಪನವನ್ನು ಮೀರುವ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಅಜೇಯ ವೀರನಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತದೆ. ಕವಿ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲೂ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲೂ ಇಂದ್ರನ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬೇಡಿ, ಮಿತ್ರರನ್ನು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ತಿಳಿಯುವಂತೆ, ಧರ್ಮವಿರೋಧಿ/ಅರಾಜಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸುವಂತೆ, ಮತ್ತು ಯಜಮಾನರಿಗೆ ವೀರಬಲ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 1
अभि त्यं मेषं पुरुहूतमृग्मियमिन्द्रं गीर्भिर्मदता वस्वो अर्णवम् । यस्य द्यावो न विचरन्ति मानुषा भुजे मंहिष्ठमभि विप्रमर्चत ॥
ಮೇಷಸಮಾನ ಬಲವಂತನಾದ, ಬಹು-ಆಹ್ವಾನಿತನಾದ, ಸ್ತುತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯನಾದ ಇಂದ್ರನ ಕಡೆಗೆ—ವಸುಗಳ ಅರ್ಣವದಂತೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಾಗರನಾದ ಅವನ ಕಡೆಗೆ—ಆನಂದಕರ ಗೀತೆಗಳಿಂದ ಮುಖಮಾಡಿರಿ. ಮಾನವಮಾಪಗಳು ಆಕಾಶದಂತೆ ಅವನನ್ನು ದಾಟಲಾರವು; ಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಅತಿದಾನಶೀಲನಾದ ಆ ವಿಪ್ರ (ಋಷಿ)ಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿರಿ.
Mantra 2
अभीमवन्वन्त्स्वभिष्टिमूतयोऽन्तरिक्षप्रां तविषीभिरावृतम् । इन्द्रं दक्षास ऋभवो मदच्युतं शतक्रतुं जवनी सूनृतारुहत् ॥
ಸಹಾಯಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ನಿಜವಾದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ ಅವನ ಕಡೆಗೆ ಒತ್ತಿ ಬರುತ್ತವೆ; ಮಧ್ಯಾಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬುವ ತನ್ನ ತೇಜಸ್ವಿ ಬಲಗಳಿಂದ ಇಂದ್ರನು ಸರ್ವತ್ರ ಆವರಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಕುಶಲ ಋಭುಗಳು—ಯಥಾರೂಪ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅಧಿಪತಿಗಳು—ಮದದಿಂದ ಅಚ್ಯುತ, ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ವೇಗವಂತಿಯಾದ ಸೂನೃತಾ (ಋತಸತ್ಯವಾಣಿ) ಅವನ ಕಡೆಗೆ ಏರುತ್ತದೆ.
Mantra 3
त्वं गोत्रमङ्गिरोभ्योऽवृणोरपोतात्रये शतदुरेषु गातुवित् । ससेन चिद्विमदायावहो वस्वाजावद्रिं वावसानस्य नर्तयन् ॥
ನೀನು ಅಂಗಿರಸ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಗೋತ್ರ—ಮರೆಮಾಚಿದ ಬೆಳಕು—ತೆರೆದೆಯೆ; ಮತ್ತು ಅತ್ರಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ, ನೂರು ಅಡೆತಡೆಗಳೊಳಗೂ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿದವನು. ಸಾಸೇನನೊಡನೆ ಸಹ ನೀನು ವಿಮದಾಯಕ್ಕೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತಂದೆ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು/ಅಡೆತಡೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿ, ಧನವಂತನನ್ನು ವಿಜಯನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೃತ್ತಗೊಳಿಸಿದೆ.
Mantra 4
त्वमपामपिधानावृणोरपाधारयः पर्वते दानुमद्वसु । वृत्रं यदिन्द्र शवसावधीरहिमादित्सूर्यं दिव्यारोहयो दृशे ॥
ನೀನು ನೀರಿನ ಆವರಣಗಳನ್ನು ತೆರೆದೆಯೆ; ಮತ್ತು ಧನಸಮೃದ್ಧ ನಿಧಿಯನ್ನು ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ನಿನ್ನ ಬಲದಿಂದ, ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನೀನು ವೃತ್ರ—ಸರ್ಪ—ನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಾಗ, ಸೂರ್ಯನನ್ನು ದಿವ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಏರಿಸಿದೆ—ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರकटವಾಗಲೆಂದು.
Mantra 5
त्वं मायाभिरप मायिनोऽधमः स्वधाभिर्ये अधि शुप्तावजुह्वत । त्वं पिप्रोर्नृमणः प्रारुजः पुरः प्र ऋजिश्वानं दस्युहत्येष्वाविथ ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಯಾವಿ ಮೋಸಗಾರರನ್ನು—ಅಧಮರನ್ನು—ಕೆಳಗಿಳಿಸುತ್ತೀ; ಸ್ವಧೆಗಳ (ಸ್ವಇಚ್ಛಾ-ಶಕ್ತಿಗಳ) ಮೂಲಕ ‘ಶುಪ್ತಾ’ (ನಿದ್ರೆ)ಯನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸುವವರನ್ನು. ಹೇ ನೃಮಣಃ (ಪುರುಷಬಲ), ನೀನು ಪಿಪ್ರುವಿನ ದೃಢ ಪುರಗಳನ್ನು (ಕೋಟೆಗಳನ್ನು) ಒಡೆದೆ; ದಸ್ಯುಹತ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಋಜಿಶ್ವಾನನಿಗೆ ನೆರವಾದೆ—ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ದಾರಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ತೆರೆದೆಯೆ.
Mantra 6
त्वं कुत्सं शुष्णहत्येष्वाविथारन्धयोऽतिथिग्वाय शम्बरम् । महान्तं चिदर्बुदं नि क्रमीः पदा सनादेव दस्युहत्याय जज्ञिषे ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಶುಷ್ಣಹತ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಕುತ್ಸನಿಗೆ ನೆರವಾದೆ; ಅತಿಥಿಗ್ವನಿಗಾಗಿ ನೀನು ಶಂಬರನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿದೆ. ಮಹಾನ್ ಅರ್ಬುದನನ್ನೂ ನೀನು ಪಾದದಿಂದ ತುಳಿದು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದೆ. ಆದಿಕಾಲದಿಂದಲೇ ನೀನು ದಸ್ಯುಹತ್ಯೆಗೆ ಜನಿಸಿದವನು—ಬೆಳಕಿನ ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಶ್ವತ ಶಕ್ತಿ.
Mantra 7
त्वे विश्वा तविषी सध्र्यग्घिता तव राधः सोमपीथाय हर्षते । तव वज्रश्चिकिते बाह्वोर्हितो वृश्चा शत्रोरव विश्वानि वृष्ण्या ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಎಲ್ಲಾ ತವಿಷಿಗಳು (ಬಲಗಳು) ಸರಿಯಾದ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ; ಸೋಮಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನ ರಾಧಃ (ಸಮೃದ್ಧಿ/ಪೂರ್ಣತೆ) ಹರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನ ವಜ್ರ ಜಾಗೃತವಾಗಿದೆ, ನಿನ್ನ ಬಾಹುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಶತ್ರುವಿನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂಸ್ರ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಬಿಡು—ನಿನ್ನ ವೃಷಣ್ಯ (ವೀರ್ಯಮಯ ಪುರುಷಶಕ್ತಿಗಳು) ಜಯಿಸಲಿ.
Mantra 8
वि जानीह्यार्यान्ये च दस्यवो बर्हिष्मते रन्धया शासदव्रतान् । शाकी भव यजमानस्य चोदिता विश्वेत्ता ते सधमादेषु चाकन ॥
ಆರ್ಯರನ್ನೂ ದಸ್ಯುಗಳನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸು; ಬರ್ಹಿಷ್ಮತನೆ (ಯಜ್ಞಾಸನವನ್ನು ಹಾಸುವವನ) ನಿಮಿತ್ತ ವ್ರತವಿಲ್ಲದ, ಶಾಸನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದವರನ್ನು ವಶಪಡಿಸು. ಯಜಮಾನನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನೀನು ಸಮರ್ಥನಾಗು; ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಈ ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸಧಮಾದಗಳಲ್ಲಿ—ಸಾಮೂಹಿಕ ಉಲ್ಲಾಸದಲ್ಲಿ—ಆನಂದಿಸಲಿ.
Mantra 9
अनुव्रताय रन्धयन्नपव्रतानाभूभिरिन्द्रः श्नथयन्ननाभुवः । वृद्धस्य चिद्वर्धतो द्यामिनक्षतः स्तवानो वम्रो वि जघान संदिहः ॥
ಅನುವ್ರತರಿಗೆ (ಧರ್ಮವ್ರತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರಿಗೆ) ಅನುಗುಣವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅಪವ್ರತರನ್ನು (ವ್ರತದಿಂದ ವಿಮುಖರಾದವರನ್ನು) ವಶಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಆಕ್ರಮಣಗಳಿಂದ ಇಂದ್ರನು ಅಶಕ್ತರನ್ನು ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ವೃದ್ಧನಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ, ದ್ಯೌವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವಷ್ಟು ಮಹಾನ್ ಆಗಿ, ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಬಲವಂತನು ಅಡ್ಡಿಯ ಗಟ್ಟಿದ ಗುಡ್ಡೆ—ಸಂದಿಹ—ಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಹೊಡೆದು ಬೀಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 10
तक्षद्यत्त उशना सहसा सहो वि रोदसी मज्मना बाधते शवः । आ त्वा वातस्य नृमणो मनोयुज आ पूर्यमाणमवहन्नभि श्रवः ॥
ಉಶನಾ ನಿನಗಾಗಿ ಬಲದಿಂದ ಬಲವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದಾಗ, ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿ ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಎರಡು ಲೋಕಗಳು—ರೋದಸಿ—ಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಒತ್ತಿಹಾಕುತ್ತದೆ. ಆಗ ವಾತನ ಮನೋಯುಜ ನೃಮಣಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತವೆ—ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ತುಂಬಿಸುತ್ತಾ—ಪ್ರೇರಿತ ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸಿನ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಕಡೆಗೆ.
Mantra 11
मन्दिष्ट यदुशने काव्ये सचाँ इन्द्रो वङ्कू वङ्कुतराधि तिष्ठति । उग्रो ययिं निरपः स्रोतसासृजद्वि शुष्णस्य दृंहिता ऐरयत्पुरः ॥
ಅತಿಶಯ ಹರ್ಷಕರನಾಗಿ—ಉಶನಾ ಕಾವ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗತಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ—ಇಂದ್ರನು ವಕ್ರ-ವಕ್ರವಾದ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ. ಉಗ್ರನಾದ ಅವನು ಜಲಗಳನ್ನು ಧಾರೆಯಾಗಿ ಹರಿಬಿಟ್ಟನು; ಶುಷ್ಣನ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಬಲಗೊಂಡ ದುರ್ಗಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಅವನ ಪುರಗಳನ್ನು ಚೂರಾಗಿ ಓಡಿಸಿದನು.
Mantra 12
आ स्मा रथं वृषपाणेषु तिष्ठसि शार्यातस्य प्रभृता येषु मन्दसे । इन्द्र यथा सुतसोमेषु चाकनोऽनर्वाणं श्लोकमा रोहसे दिवि ॥
ಹೇ ವೃಷಪಾಣಿ (ಬಲಿಷ್ಠ ಭುಜಗಳವನೇ) ಇಂದ್ರ! ಶಾರ್ಯಾತನಿಂದ ಮುಂದಿಟ್ಟು ತರುವ ಅರ್ಪಣೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ—ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ಆನಂದಿಸುವೆ—ನೀನು ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವೆ. ಹೇ ಇಂದ್ರ! ಒತ್ತಿದ ಸೋಮಪಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಹರ್ಷಿಸುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಮನಸ್ಸಿನ ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ಅಖಂಡ ಶ್ಲೋಕ (ಸ್ತುತಿ-ವಾಣಿ)ದ ಮೇಲೆ ನೀನು ಆರೋಹಣ ಮಾಡುತ್ತೀ.
Mantra 13
अददा अर्भां महते वचस्यवे कक्षीवते वृचयामिन्द्र सुन्वते । मेनाभवो वृषणश्वस्य सुक्रतो विश्वेत्ता ते सवनेषु प्रवाच्या ॥
ಹೇ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸಂಕಲ್ಪದ ಇಂದ್ರ! ಸೋಮವನ್ನು ಒತ್ತುವ ಮಹಾವಚಸ್ವಿ ಕಕ್ಷೀವತನಿಗೆ ನೀನು ಚಿಕ್ಕ ಅರ್ಭ (ಶಿಶು/ಬೀಜ)ವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಹೇ ಸುಕ್ರತು, ನೀನು ವೃಷಣಶ್ವನಿಗೆ ಪ್ರೇರಕನಾಗಿ, ವಿವೇಕಮಯ ಸಲಹೆಯಾಗಿ ನಿಂತೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕೃತ್ಯಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸವನ (ಸೋಮ-ಪ್ರೆಸ್ಸಿಂಗ್)ದಲ್ಲಿಯೂ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದವು.
Mantra 14
इन्द्रो अश्रायि सुध्यो निरेके पज्रेषु स्तोमो दुर्यो न यूपः । अश्वयुर्गव्यू रथयुर्वसूयुरिन्द्र इद्रायः क्षयति प्रयन्ता ॥
ಇಂದ್ರನು ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ; ಶುದ್ಧ ವಿವೇಕದಿಂದ ತೆರೆಯಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಜ್ರರ ನಡುವೆ ಸ್ತೋಮವು ಮನೆಯ ಯೂಪ (ಸ್ತಂಭ)ದಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ಅಶ್ವ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವವನು, ಗೋ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವವನು, ರಥ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವವನು, ವಸು-ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು—ಇಂದ್ರನೇ ರಾಯಃ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಧನ)ದ ವಿತರಕನಾಗಿ, ದಾತನಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 15
इदं नमो वृषभाय स्वराजे सत्यशुष्माय तवसेऽवाचि । अस्मिन्निन्द्र वृजने सर्ववीराः स्मत्सूरिभिस्तव शर्मन्त्स्याम ॥
ಈ ನಮಸ್ಕಾರವು ವೃಷಭನಾದ ಶಕ್ತಿವಂತ ಸ್ವರಾಜನಿಗೆ—ಸತ್ಯಶುಷ್ಮನಾದ, ತವಸ್ವಿಯಾದ ನಿನಗೆ—ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಓ ಇಂದ್ರ, ಈ ವೃಜನ (ಸಂಘರ್ಷ/ಯುದ್ಧ)ದಲ್ಲಿ ನಾವು ಸರ್ವವೀರರಾಗಿರಲಿ; ನಮ್ಮ ಸೂರೆಗಳು (ಪ್ರಕಾಶಿತ ನಾಯಕರು) ಜೊತೆಗೆ ನಿನ್ನ ಶರ್ಮ (ಆಶ್ರಯ-ಶಾಂತಿ)ಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸೋಣ.
It asks Indra for strength and victory in struggle, for clear discernment of supportive versus hostile forces, and for lasting protection and well-being for the worshippers.
The image means Indra’s capacity to give abundance is vast and overflowing—beyond ordinary human measure—so the poet approaches him as the supreme source of prosperity and power.
In the hymn’s ritual setting it is a prayer for Indra to distinguish those aligned with right order and the sacrifice from forces that oppose it, and to restrain what is lawless (avratāḥ).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.