
Sukta 1.50
Kaṇva (Kāṇva lineage; hymn RV 1.50 traditionally ascribed to Kaṇvas)
Sūrya (Sun)
Gāyatrī (probable for RV 1.50.1–4; verse-level metrical confirmation recommended)
ఋగ్వేదం 1.50 సూర్యుని ప్రకాశమయ స్తుతి. ఇందులో ఆయనను జాతవేదస్—సర్వజ్ఞుడు, సర్వప్రకాశక శక్తి—గా కీర్తిస్తారు; ఆయన కిరణాలే ప్రతి జీవికి ఆయనను దర్శనీయుడిగా చేస్తాయి. ఈ సూక్తం ఆయన దినదినోదయం మరియు ద్యులోకమూ అంతరిక్షమూ గుండా ఆయన సాగించే విస్తారమైన గమనాన్ని అనుసరిస్తూ, ఆయనను కాలమాపకుడు, జన్మల సాక్షి, చైతన్యాన్ని మేల్కొలిపేవాడు అని చిత్రిస్తుంది. చివరికి రక్షాప్రార్థనతో ముగుస్తుంది: ఆదిత్యుడు సంపూర్ణ బలంతో ఉదయించినప్పుడు, శత్రుత్వ శక్తులను అణచి, ఉపాసకుణ్ని ద్వేషించే వాడి అధికారంనుండి కాపాడుగాక.
Mantra 1
उदु त्यं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः । दृशे विश्वाय सूर्यम् ॥
పైకి వారు ఆ దేవుడు—జాతవేదస్—ను ఎత్తి తీసుకెళ్తారు; కేతవః (దీప్త శక్తులు/కిరణాలు) సూర్యుణ్ని అందరి దర్శనార్థం ముందుకు మోసుకెళ్తాయి.
Mantra 2
अप त्ये तायवो यथा नक्षत्रा यन्त्यक्तुभिः । सूराय विश्वचक्षसे ॥
రాత్రులతో నక్షత్రాలు తొలగిపోవునట్లే, ఆ తమస్-దొంగలు (అంధకార దోపిడీదారులు) దూరంగా పారిపోతారు—విశ్వచక్షు, సర్వదర్శి అయిన సూర్యుని ఎదుట.
Mantra 3
अदृश्रमस्य केतवो वि रश्मयो जनाँ अनु । भ्राजन्तो अग्नयो यथा ॥
ఆయన కేతువులు (ప్రకాశ-చిహ్నాలు) ప్రత్యక్షమయ్యాయి; ఆయన రశ్ములు జనులను అనుసరించి విస్తరిస్తున్నాయి, అగ్నులవలె జ్వలిస్తూ ప్రకాశిస్తున్నాయి.
Mantra 4
तरणिर्विश्वदर्शतो ज्योतिष्कृदसि सूर्य । विश्वमा भासि रोचनम् ॥
ఓ సూర్యా, నీవు విశ్వదర్శి తరణి (దాటించువాడు); నీవు జ్యోతిష్కృత్, వెలుగును సృష్టించువాడు. నీవు సమస్త రోచనం (దీప్తిమయ లోకం) అంతటిని ప్రకాశింపజేస్తావు.
Mantra 5
प्रत्यङ्देवानां विशः प्रत्यङ्ङुदेषि मानुषान् । प्रत्यङ्विश्वं स्वर्दृशे ॥
దేవానాం విశః (సభలు) వైపు, మానుషుల వైపు కూడా ముఖం తిప్పి నీవు ఉదయిస్తావు; సమస్త విశ్వం వైపు ప్రత్యఙ్గా ఉండి, నీవు స్వః (పరమ ప్రకాశం) దృష్టికి ప్రత్యక్షం చేస్తావు.
Mantra 6
येना पावक चक्षसा भुरण्यन्तं जनाँ अनु । त्वं वरुण पश्यसि ॥
నీవు పావకమైన, నిర్మలమైన చక్షువుతో చలించే జనసమూహాలను అనుసరిస్తావు; అదే చక్షువుతో, హే వరుణా, నీవు దర్శిస్తావు—ఆవరణాల అవతల కూడా సమస్తం నీ దృష్టికి స్పష్టం.
Mantra 7
वि द्यामेषि रजस्पृथ्वहा मिमानो अक्तुभिः । पश्यञ्जन्मानि सूर्य ॥
నీవు ద్యౌలోకమునూ రజస్ (అంతరిక్ష) మధ్యలోకమునూ విస్తరించి సంచరిస్తూ, రాత్రులతో కూడిన దినాలను కొలుస్తావు; హే సూర్యా, జన్మాలను దర్శిస్తూ—జ్ఞానజాగృతిని కలిగిస్తావు.
Mantra 8
सप्त त्वा हरितो रथे वहन्ति देव सूर्य । शोचिष्केशं विचक्षण ॥
ఏడు హరిత (తేజోమయ అశ్వాలు) నిన్ను రథముపై వహిస్తాయి, హే దేవ సూర్యా—జ్వాలాకేశుడా, విచక్షణుడా; అవి ప్రకాశకుని మా దృష్టిలోనికి తీసుకొస్తాయి.
Mantra 9
अयुक्त सप्त शुन्ध्युवः सूरो रथस्य नप्त्यः । ताभिर्याति स्वयुक्तिभिः ॥
సూర్యుడు ఏడు శుద్ధి చేసే శక్తులను—రథానికి సూక్ష్మ సంతానంలా—యోక్తం చేశాడు. ఆ స్వయంయుక్త (స్వయు॑క్త) శక్తుల ద్వారానే అతడు ప్రయాణిస్తాడు.
Mantra 10
उद्वयं तमसस्परि ज्योतिष्पश्यन्त उत्तरम् । देवं देवत्रा सूर्यमगन्म ज्योतिरुत्तमम् ॥
చీకటిని దాటి మేము పైకి లేచాము; ఉన్నతమైన జ్యోతిని దర్శించాము. దేవుని వద్దకు, దేవలోక దిశగా, సూర్యుని వద్దకు మేము చేరాము—ఉత్తమమైన, పరమ జ్యోతి వైపు.
Mantra 11
उद्यन्नद्य मित्रमह आरोहन्नुत्तरां दिवम् । हृद्रोगं मम सूर्य हरिमाणं च नाशय ॥
ఈ రోజు ఉదయించి, హే బలవంతుడైన మిత్రా, నీవు ఉన్నతమైన దివం వైపు आरोహణం చేస్తున్నావు. హే సూర్యా, నా హృద్రోగాన్ని మరియు హరిమాణం (పసుపు నీడ/పసుపుదనం) ను నశింపజేయి.
Mantra 12
शुकेषु मे हरिमाणं रोपणाकासु दध्मसि । अथो हारिद्रवेषु मे हरिमाणं नि दध्मसि ॥
హరి (ఇంద్రా), నా హరిమాణం (పీతరోగం/పసుపు మచ్చ)ను ప్రకాశించే ‘శుక’ పక్షులలో నీవు స్థాపిస్తావు; ఆరోగ్యదాయకమైన ఔషధి-వనస్పతులలోనూ దానిని నీవు ఉంచుతావు. మరల పసుపు వర్ణముగల సత్త్వాలలోనూ నా హరిమాణాన్ని నీవు నిక్షిప్తం చేస్తావు—ఇలా ఈ దోషం దేహ-కరణం నుండి దూరమగుగాక.
Mantra 13
उदगादयमादित्यो विश्वेन सहसा सह । द्विषन्तं मह्यं रन्धयन्मो अहं द्विषते रधम् ॥
ఈ ఆదిత్యుడు తన సమస్త సహసంతో (బలంతో) ఉదయించాడు. ద్వేషించువాని శత్రు-శక్తిని అతడు నా కొరకు వశపరచుగాక; నేను ద్వేషి వశమునకు అప్పగింపబడకుండునుగాక.
It is a hymn praising Sūrya (the Sun) as the universal light who becomes visible through his rays, orders time by day and night, witnesses all life, and grants protection.
Jātavedas means “the knower of all that is born.” The hymn treats sunlight as a power that reveals everything and ‘knows’ all beings by making them manifest to sight and awareness.
It is best recited at dawn or sunrise. The recitation supports clarity of mind and vision, strengthens inner resolve, and is used as a prayer for safety and the overcoming of hostile influences.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.