
ప్రాణశక్తి మరియు సామాజిక ధర్మవ్యవస్థను స్థిరపరచడం—గర్భాధానం, వివాహం నుంచి వైద్యం మరియు దృఢ రాజ్యాధికార స్థాపన వరకు. ఉపవిషయాలు: గర్భాధానం (గర్భాధాన) మరియు గర్భరక్షణ; జాయాకామనా ద్వారా అనుకూల భార్యను ఆకర్షించి గృహవ్యవస్థలో స్థిరీకరణ; అపచితి, యక్ష్మ వంటి క్షయరోగాల నిర్మూలన మరియు అంతర్గత వేదన శమనము; నిరృతి (విపత్తు, అపశకునాలు, బంధించే దురదృష్టం) నుండి విముక్తి; ధ్రువ అనే బ్రహ్మాండీయ ‘స్థిరీకరణ’ ద్వారా సార్వభౌమాధికారాన్ని పౌష్టికంగా బలపరచడం; ప్రీతి (స్నేహం) పెంపకం మరియు శీతలీకరణ/శాంతీకరణ.
ఈ చిన్న అథర్వవేద సూక్తం గర్భాధాన (గర్భస్థాపన) మరియు పుత్రకామ్యా (సంతానాభిలాష) మంత్రరూపమైన ఆకర్షణగా, గర్భాశయాన్ని స్థాపించి రక్షిస్తుంది—జీవనయోగ్యమైన భ్రూణం స్థాపితమై పూర్తికాలం వరకు ధరించబడేందుకు. ఇది పరిర్హస్త (సరిహద్దు-స్థాపక, రక్షక శక్తి)ను ఆహ్వానించి, రక్షస్ (హానికరమైన సత్త్వాలు/ప్రభావాలు)ను దూరం చేసి, సంతానసిద్ధి మరియు గృహసమృద్ధిని స్థిరపరుస్తుంది.
ఈ సంక్షిప్త అథర్వవేద స్తోత్రం వివాహ-మంత్రంగా (జాయాకామనా) ఉద్దేశించబడింది; పఠించువాని జీవితం, గృహంలోకి తగిన భార్యను ఆకర్షించుట దీని లక్ష్యం. కోరుకున్న మానవ వివాహాన్ని ఇది దైవిక ఆదర్శ పూర్వాపరాలతో అనుసంధానిస్తుంది—అశ్వినులు సూర్యా వధువును వరుడి గృహానికి చేర్చిన ఉదాహరణ, అలాగే ఇంద్రుని నిరోధించలేని, సంపదనిచ్చే శక్తి—అందువల్ల భాగ్యం, సమ్మతి, సామాజిక విజయము అన్నీ కలసి వధువు లభ్యతలో ఏకమవుతాయి.
ఈ సంక్షిప్త భైషజ్య సూక్తం క్షయకరమైన అపచితి అనే వ్యాధిని తన ఆసనస్థానంనుండి “ఎగిరిపోతూ” దూరంగా పంపి, పునరుద్ధరణకు సూర్య–చంద్ర ఔషధబలాన్ని ప్రతిబలంగా స్థాపిస్తుంది. ఇది (1) వ్యాధిని తరిమివేసే స్పష్టమైన రూపకాలతో (పక్షిలా వ్యాధిని బయటకు తోలడం), (2) పునరావృతం కాకుండా అనేక వ్యాధికారక శక్తులను పేరుపెట్టి దారి మళ్లించి తరిమివేయడం ద్వారా, (3) కర్మఫలసిద్ధిని నిర్ధారించే ఆహుతి-సూత్రంతో ఆ చర్యను ముద్రవేసి కార్యసాధన చేస్తుంది.
ఈ సంక్షిప్త ఆథర్వణ మంత్రం “నిరృతి నుండి విమోచనం” కోసం చేయబడిన అపోత్రోపాయిక (అపశకున-నివారణ) చార్మ్. దురదృష్టం, వ్యాధి లేదా మరణ-అపశకునాలకు బంధింపజేసే నిరృతి శక్తిని తరిమివేసి, బాధితుణ్ని కట్టిపడేసిన సంకెళ్లను సడలించడమే దీని లక్ష్యం. నిరృతికి భయంకరమైన ఆసనంలో హవిస్సు సమర్పించి, ఆమె ద్విరూపాన్ని—ఆవరించే/శోషించే భూమి (భూమి)గా, క్షయింపజేసే నిషేధశక్తి (నిరృతి)గా—పేర్కొనడం ద్వారా, ఇనుప ఉరులను తెంచివేసి రోగిని జీవితం వైపు తిరిగి నిలుపుతుంది; లేదా మరణం తప్పనిసరి అయితే, యమునికీ పితృదేవతలకీ అప్పగించి సురక్షిత గమనానికి దోహదం చేస్తుంది.
AV 6.85 యక్ష్మం (క్షయ/క్షీణత)ను తరిమివేసి, అది మళ్లీ చేరకుండా రోగి చుట్టూ రక్షణాత్మక ‘నిరోధ’ సరిహద్దును స్థాపించే సంక్షిప్త చికిత్సా మంత్రం. ఇందులో వనస్పతి అయిన వరణ వృక్షశక్తి, దివ్య వాక్కు యొక్క అధికారబలం (ఇంద్ర–మిత్ర–వరుణులు మరియు సమస్త దేవతలు) మరియు అగ్ని వైశ్వానరుని శుద్ధి చేసి నియంత్రించే తాపం కలిసి పనిచేస్తాయి. వృత్రుడు జలాలను ఆపిన పురాణసాదృశ్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని, వ్యాధి శరీరంలో వ్యాపించడం, కదలికను ‘ఆపివేయడం’ లక్ష్యంగా చేస్తుంది.
ఈ సంక్షిప్త అథర్వవేద సూక్తం పౌష్టికమైన “రాజ్య-స్థైర్య” మంత్రరూప శాంతి/వశీకరణ కర్మగా, సార్వభౌమాధికారాన్ని మరియు పురుషోత్తమ ప్రాభవాన్ని ఒకే యజమానునిలో (సాధారణంగా రాజులో) కేంద్రీకరిస్తుంది. అతనిని విశ్వాధిపత్యాలతో సమన్వయపరచి—ఇంద్రుని వృషభబలం, సముద్రం ప్రవాహాలపై అధికారం, అగ్ని భూమిపై ఆధిపత్యం, చంద్రుడు నక్షత్రాలపై పాలన—అతనిని ఏకవృష (“ఒక్కటే, అపరాజిత వృషభుడు”)గా, అంటే అధికారంలోనూ సంతానోత్పత్తి-వీర్యంలోనూ సమానుడు లేదా ప్రత్యర్థి లేనివాడిగా చేయాలని ఆశిస్తుంది.
ఈ సంక్షిప్త రాజమంత్రం రాజును దృఢమైన, కదలని సార్వభౌమాధికారంలో “కంచె వేసినట్లు” స్థిరపరుస్తుంది; రాజ్యం జారిపోకుండా, ప్రజలు స్వచ్ఛందంగా ఏకమై నిలిచేలా చేస్తుంది. రాజును “పర్వతంలా” స్థిరంగా నిలిపి, ఇంద్రుని ఆదర్శంగా మలిచి, సోముడు మరియు బ్రహ్మణస్పతి సమర్థించిన యజ్ఞదృఢత్వం (ధ్రువ)తో ఈ క్రియను ముద్రిస్తుంది.
ఈ సంక్షిప్త పౌష్టిక సూక్తం రాజ్యాధికారాన్ని ‘స్థిరపరచి’ రాజును ఆకాశం, భూమి, పర్వతాలు వంటి కదలనీయని విశ్వాధారాలతో సమన్వయపరుస్తుంది; తద్వారా రాజ్యం అచలంగా నిలుస్తుంది. ధ్రువం (స్థిరత్వం)ను, అలాగే వరుణుడు, బృహస్పతి, ఇంద్రుడు, అగ్ని వంటి సార్వభౌమ ధారక దేవతలను ఆహ్వానించి, రాష్ట్రాన్ని స్థిరపరచి, శత్రు ప్రత్యర్థులను జయించి, సభను మరియు దిక్కులను ఏకమతంగా చేయమని ప్రార్థిస్తుంది.
AV 6.89 ప్రీతి (ఆప్యాయత/సామరస్యము)ని కలిగించడానికి, అలాగే మనో-శరీర సంబంధమైన “హృదయదాహం” (హార్దీ) మరియు మానసిక వేదనను ఎండబెట్టివేయడానికి ఉద్దేశించిన సంక్షిప్త అథర్వణీయ గృహ్య మంత్రచార్మం. సోమశక్తితో బలపడిన తేజస్సును వ్యక్తికి—ప్రత్యేకంగా శిరస్సుకు—క్రియావిధానంగా బదిలీ చేయడం ద్వారా ఇది పనిచేస్తుంది; అలాగే గాలి/పొగను వాహక ప్రతీకగా ఉపయోగించి, ఎదుటివారి మనస్సును సాధకుని వైపు లాగుతుంది. చివరికి మిత్ర–వరుణులు మరియు సరస్వతీ సాక్షిగా, సామాజికంగా సమ్మతమైన కలయిక/సమావేశంతో ఇది పరిపూర్ణమవుతుంది.
ఈ సంక్షిప్త అథర్వవేదీయ వైద్య సూక్తం, అవయవాలు మరియు హృదయంలో ఇరుక్కున్న రుద్రుని “బాణం” వలన కలిగే తీవ్రమైన అంతర్గత నొప్పిని వివరిస్తుంది. మంత్రబలంతో ఆ బాణాన్ని (vi vṛh- భావంలో) బయటికి లాగి, హానికరం కాకుండా చేయడం దీని లక్ష్యం. ధమనులు/నాడీమార్గాలను శుద్ధి చేసి తెరవడం (dhāmanī-) అనే భావనతో కూడి, బాణం ప్రయాణంలోని ప్రతి దశలో దానికి పునఃపునః నమస్కారం అర్పిస్తూ రుద్రుని శాంతింపజేసి, మళ్లీ దాడి జరగకుండా నిరోధిస్తూ ముగుస్తుంది.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.