Sukta 90
Rishi: Atharvanic tradition (often anonymous in AV; associated with Atharvan/Angiras healing corpus)
Devata: Rudra (as sender and, by appeasement, remover of the missile)
Chandas: Anuṣṭubh (approx.; AV healing verses commonly in anuṣṭubh)
ఈ సంక్షిప్త అథర్వవేదీయ వైద్య సూక్తం, అవయవాలు మరియు హృదయంలో ఇరుక్కున్న రుద్రుని “బాణం” వలన కలిగే తీవ్రమైన అంతర్గత నొప్పిని వివరిస్తుంది. మంత్రబలంతో ఆ బాణాన్ని (vi vṛh- భావంలో) బయటికి లాగి, హానికరం కాకుండా చేయడం దీని లక్ష్యం. ధమనులు/నాడీమార్గాలను శుద్ధి చేసి తెరవడం (dhāmanī-) అనే భావనతో కూడి, బాణం ప్రయాణంలోని ప్రతి దశలో దానికి పునఃపునః నమస్కారం అర్పిస్తూ రుద్రుని శాంతింపజేసి, మళ్లీ దాడి జరగకుండా నిరోధిస్తూ ముగుస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
इषुनिष्कासनम्। यां ते॑ रु॒द्र इषु॒मास्य॒दङ्गे॑भ्यो॒ हृद॑याय च । इ॒दं ताम॒द्य त्वद् व॒यं विषू॑चीं॒ वि वृ॑हामसि
ఇషు-నిష్కాసనం (బాణాన్ని వెలికి తీయుట). ఓ రుద్రా, నీవు మా అంగములకును హృదయమునకును సంధించి విడిచిన ఆ ఇషువును—అదే ఇషువును—ఈ దినమున మేము నీ నుండి విషూచీగా (దూరమునకు గాయపరచు) ఉన్నదానిని పూర్తిగా వెలికి పీకి తొలగించుచున్నాము.
Mantra 2
यास्ते॑ श॒तं ध॒मन॒योऽङ्गा॒न्यनु॒ विष्ठि॑ताः । तासां॑ ते॒ सर्वा॑सां व॒यं निर्वि॒षाणि॑ ह्वयामसि
నీ శరీరమున ఉన్న శత ధమనులు (నాడీ-మార్గములు) అంగముల వెంట వ్యాపించి నిలిచియున్నవి. వాటన్నిటికై, ఓ రుద్రా, మేము విషరహితమగు శక్తులను—విషనివారణ, ప్రతివిష-విమోచనమును—ఆహ్వానించుచున్నాము.
Mantra 3
नम॑स्ते रु॒द्रास्य॑ते॒ नमः॒ प्रति॑हितायै । नमो॑ विसृ॒ज्यमा॑नायै॒ नमो॒ निप॑तितायै
ఓ రుద్రా, నీవు బాణము విడుచుచున్నప్పుడు నీకు నమస్కారము; సంధింపబడి నిలిపబడిన బాణమునకు నమస్కారము; విడిచిపెట్టబడుచున్న బాణమునకు నమస్కారము; పడిపోయిన బాణమునకు నమస్కారము.
Frequently Asked Questions
It is a ritual image for sudden, piercing illness or pain—especially in limbs and the heart—treated as a lodged missile that can be drawn out and neutralized by mantra.
It frames the body as a network through which pain/poison can spread; the mantra calls in “nirviṣa” (poisonless, antidotal) force so the affliction cannot remain or circulate.
Both: it performs extraction (removal) and then uses repeated namas (homage) to calm Rudra and ‘finish’ the missile’s power at every stage, helping prevent a return of the attack.
Ask anything about Sukta 90 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.