Opening the text

Rishi: Atharvanic seer tradition (hymn-level attribution varies)
Devata: Brahman (sacral law) / Devāḥ as witnesses
Chandas: Anuṣṭubh
AV 5.18 అథర్వణ సంప్రదాయానికి చెందిన హెచ్చరికాత్మక సూక్తం. ఇది బ్రాహ్మణుని ఆస్తిని—ప్రత్యేకంగా బ్రాహ్మణుని ఆవును—రక్షిస్తూ, దానిని కర్మకాండపరంగా భక్షించరానిదిగా, దోచుకోవడం అత్యంత ప్రమాదకరమని ప్రకటిస్తుంది. రాజు/రాజన్యుని నేరుగా సంబోధించి, ఈ అతిక్రమణను దేవతలు సాక్షులుగా ఉన్న బ్రహ్మన్ (పవిత్ర ధర్మనియమం) ఉల్లంఘనగా చిత్రిస్తుంది; అలాగే అపరాధిపై బ్రహ్మతేజస్సును విషం, చర్మం, బాణం వలె ప్రతిఘాతకంగా ‘ఆయుధీకరిస్తూ’ నిరోధిస్తుంది.
Mantra 1
ब्रह्मरावी नैतां ते॑ दे॒वा अ॑ददु॒स्तुभ्यं॑ नृपते॒ अत्त॑वे । मा ब्रा॑ह्म॒णस्य॑ राजन्य॒ गां जि॑घत्सो अना॒द्याम्
బ్రహ్మాన్ని ప్రకటించే వాక్కు ఇలా చెబుతుంది: మనుష్యాధిపతీ, దీన్ని తినుటకు దేవతలు నీకు ఇవ్వలేదు. రాజన్యా, బ్రాహ్మణుని గోవును తినాలని ఆశపడకు—అది భక్ష్యము కాదు.
Mantra 2
अ॒क्षद्रु॑ग्धो राज॒न्यः पा॒प आ॑त्मपराजि॒तः । स ब्रा॑ह्म॒णस्य॒ गाम॑द्याद॒द्य जी॑वानि॒ माश्वः
జూదంతో నాశనమైన రాజన్యుడు (క్షత్రియుడు)—పాపి, తన చేతనే పరాజితుడు—అతడు బ్రాహ్మణుని ఆవును తినుగాక; కానీ నేను ఈ రోజు జీవించి ఉండుగాక—నా గుర్రానికి హాని కలగకూడదు।
Mantra 3
आवि॑ष्टिता॒घवि॑षा पृदा॒कूरि॑व॒ चर्म॑णा । सा ब्रा॑ह्म॒णस्य॑ राजन्य तृ॒ष्टैषा गौर॑ना॒द्या
దుష్ట విషంతో ఆవిష్టమై, చిరుత చర్మంతో కప్పబడినట్టుగా—ఈ ఆవు, హే రాజన్యా, దాహంతో బాధపడుతోంది. ఇది బ్రాహ్మణుని ఆవు; ఇది అనాద్యము—భక్షణీయము కాదు.
Mantra 4
निर्वै क्ष॒त्रं नय॑ति॒ हन्ति॒ वर्चो॒ऽग्निरि॒वार॑ब्धो॒ वि दु॑नोति॒ सर्व॑म्। यो ब्रा॑ह्म॒णं मन्य॑ते॒ अन्न॑मे॒व स वि॒षस्य॑ पिबति तैमा॒तस्य॑
నిజంగా ఇది అతని క్షత్ర-బలాన్ని బయటికి నడిపిస్తుంది; అతని తేజస్సును హరిస్తుంది; పట్టుకొని ప్రజ్వలింపబడిన అగ్ని వలె అన్నిటినీ కుదిపి చెల్లాచెదురు చేస్తుంది. ఎవడు బ్రాహ్మణుణ్ణి కేవలం అన్నం (ఆహారం) మాత్రమేగా భావిస్తాడో—అతడు విషాన్నే త్రాగుతాడు; తైమాత (Taimāta) యొక్క ఘాతక విషాన్ని.
Mantra 5
य ए॑नं॒ हन्ति॑ मृ॒दुं मन्य॑मानो देवपी॒युर्धन॑कामो॒ न चि॒त्तात्। सं तस्येन्द्रो॒ हृद॑ये॒ऽग्निमि॑न्धे उ॒भे ए॑नं द्विष्टो॒ नभ॑सी॒ चर॑न्तम्
ఎవడు అతనిని ‘మృదువైనవాడు’ అని భావించి కొడతాడో—దేవపేయం (సోమం) త్రాగువాడు, ధనాన్ని కోరువాడు, కానీ బుద్ధిశూన్యుడు—ఆ మనిషి హృదయంలో ఇంద్రుడు అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేస్తాడు; ద్వేషింపబడినవాడై అతడు రెండు నభస్సులలో (రెండు ఆకాశాలలో) సంచరిస్తాడు.
Mantra 6
न ब्रा॑ह्म॒णो हिं॑सित॒व्यो॒३ऽग्निः प्रि॒यत॑नोरिव । सोमो॒ ह्यऽस्य दाया॒द इन्द्रो॑ अस्याभिशस्ति॒पाः
బ్రాహ్మణుణ్ణి హింసించకూడదు—(అతడు) ప్రియమైన దేహమున్న అగ్ని వంటివాడు. ఎందుకంటే సోముడు అతని దాయాదుడు (వారసుడు); ఇంద్రుడు అతని అభిశస్తి (శాపం/నింద) నుండి కాపాడే రక్షకుడు.
Mantra 7
श॒तापा॑ष्ठां॒ नि गि॑रति॒ तां न श॑क्नोति निः॒खिद॑म्। अन्नं॒ यो ब्र॒ह्मणां॑ म॒ल्वः स्वा॒द्व॑१द्मीति॒ मन्य॑ते
వంద ముళ్లుగల దానిని మింగినవాడు, దానిని మళ్లీ బయటకు తీయలేడు. ‘బ్రాహ్మణుల అన్నాన్ని నేను మధురంగా తింటున్నాను’ అని భావించే ఆ మల్వ (మల్వ) —
Mantra 8
जिह्वा॒ ज्या भव॑ति॒ कुल्म॑लं॒ वाङ्ना॑डी॒का दन्ता॒स्तप॑सा॒भिदि॑ग्धाः । ते भि॑र्ब्रह्मा वि॑ध्यति देवपी॒यून् हृ॑द्ब॒लैर्धनु॑र्भिर्दे॒वजू॑तैः
జిహ్వ ధనుస్సు జ్యాగా అవుతుంది; కుల్మల (ఆవరణం/కవచం) ఏర్పడుతుంది; వాక్ నాళిక; దంతాలు బాణాలు—తపస్సుతో పదును పెట్టబడి, తేజస్సుతో అభిమంత్రితమై. ఈ బాణాలతో బ్రహ్మన్ దేవ-భాగాన్ని దోచుకొనేవారిని ఛేదిస్తాడు—హృదయబలంతో పుట్టిన శక్తులతో, దేవప్రేరిత ధనుస్సులతో.
Mantra 9
ती॒क्ष्णेष॑वो ब्राह्म॒णा हे॑ति॒मन्तो॒ यामस्य॑न्ति शर॒व्यां॒३ न सा मृषा॑ । अ॒नु॒हाय॒ तप॑सा म॒न्युना॑ चो॒त दू॒रादव॑ भिन्दन्त्येनम्
బ్రాహ్మణులు తీక్ష్ణబాణధారులు, ఆయుధధారులు; వారు శరవ్యం (బాణప్రహారం) వేగంగా ప్రయోగిస్తారు—అది వ్యర్థం కాదు. తపస్సుతోను మన్యుతోను (క్రోధం/ఉగ్ర సంకల్పం) అతనిని అనుసరిస్తూ, దూరం నుంచికూడా అతనిని చీల్చి పడేస్తారు.
Mantra 10
ये स॒हस्र॒मरा॑ज॒न्नासन् दशश॒ता उ॒त। ते ब्रा॑ह्म॒णस्य॒ गां ज॒ग्ध्वा वै॑तह॒व्याः परा॑भवन्
వారు రాజులేని వెయ్యిమందైనా, ఇంకా పది పది వందలైనా—ఆ వైతహవ్యులు బ్రాహ్మణుని గోవును తిని, పరాభవాన్ని పొందారు.
Mantra 11
गौरे॒व तान् ह॒न्यमा॑ना वैतह॒व्याँ अवा॑तिरत्। ये केस॑रप्राबन्धायाश्चर॒माजा॒मपे॑चिरन्
ఆవులా, వారిని కొట్టుతూ, ఆమె వైతహవ్యులను కిందకు పడగొట్టింది—ఆమె కేశర-బంధ (శిఖా-చిహ్నిత) చివరి మేకను కూడా తోలుకొని పోయినవారు వారు.
Mantra 12
एक॑शतं॒ ता ज॒नता॒ या भूमि॒र्व्यऽधूनुत । प्र॒जां हिं॑सि॒त्वा ब्राह्म॑णीमसंभ॒व्यं परा॑भवन्
వారు వందమంది—భూమి కంపించి త్రోసివేసిన ఆ జనసమూహం. ప్రజలను హింసించి, బ్రాహ్మణీని అవమానించి/లంఘించి, వారు వినాశానికి పడ్డారు—సహించలేని, తప్పనిసరి అంతానికి.
Mantra 13
दे॒व॒पी॒युश्च॑रति॒ मर्त्ये॑षु गरगी॒र्णो भ॑व॒त्यस्थि॑भूयान्। यो ब्रा॑ह्म॒णं दे॒वब॑न्धुं हि॒नस्ति॒ न स पि॑तृ॒याण॒मप्ये॑ति लो॒कम्
దేవులకు సంబంధించిన పవిత్ర పానీయం మానవుల మధ్య సంచరిస్తుంది; విషాన్ని మింగినవాడు ఎముకలే అధికమై, కేవలం శరీరపు గడపలా మారుతాడు. ఎవడు బ్రాహ్మణుని—దేవబంధు (దేవుల బంధువు)—హింసిస్తాడో, అతడు పితృయాన మార్గంతో చేరే లోకానికీ—ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ—చేరడు.
Mantra 14
अ॒ग्निर्वै नः॑ पदवा॒यः सोमो॑ दाया॒द उ॑च्यते । ह॒न्ताभिश॒स्तेन्द्र॒स्तथा॒ तद् वे॒धसो॑ विदुः
అగ్నియే నిజంగా మా మార్గదర్శి; సోముడు ‘దాయాద’—వారసుడు, న్యాయమైన హక్కుదారుడు—అని పిలువబడతాడు. ఇంద్రుడు అభిశాపం (అభిశస్తి)ను సంహరించేవాడు; ఈ సత్యాన్ని విధిని స్థాపించే జ్ఞానులు (వేధసః) తెలిసికొన్నారు.
Mantra 15
इषु॑रिव दि॒ग्धा नृ॑पते पृदा॒कूरि॑व गोपते । सा ब्रा॑ह्म॒णस्येषु॑र्घो॒रा तया॑ विध्यति॒ पीय॑तः
హే నృపతే, విషం పూసిన బాణంలా; హే గోపతే, మచ్చలున్న మృగంలా—అలాగే బ్రాహ్మణుని ఘోరమైన బాణం. దానితో అతడు అహంకారంతో ఉబ్బిపోతున్నవానిని ఛేదిస్తాడు.
It prevents a king or powerful person from confiscating, slaughtering, or eating a Brahmin’s cow by declaring it taboo (anādyā) and spiritually dangerous.
These images make the prohibition emotionally forceful: the act is framed as self-destructive, as if the property itself carries venomous consequences for the violator.
It functions as both: primarily shāntika (to avert disorder by restraint and restitution), but it uses abhicāra-like punitive threat (the Brahmin’s ‘arrow’) to deter wrongdoing.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.