Atharvaveda Kanda 5 Anuvaka 2 in Telugu

Various Rishis

Kanda 510 Suktas128 Mantras

Anuvaka 2

ప్రధాన భావం: చికిత్స, హానిని తిరగదోలడం, పవిత్ర–సామాజిక సరిహద్దులను కాపాడడం ద్వారా ఋతం (క్రమం)ను పునరుద్ధరించి రక్షించడం. ఉప-భావాలు: సరైన వాక్చాతుర్యం మరియు దేవానుగ్రహం ద్వారా సమృద్ధి; అగ్ని ప్రదీపనం మరియు గృహకర్మల స్థాపన; మంత్రబలంతో శక్తివంతమైన ఔషధి/వనస్పతుల ద్వారా విషనివారణ మరియు రోగశమనము; కృత్యా-ప్రతిషేధం (మంత్రప్రయోగ/మాయ) మరియు శత్రుబలాల ప్రతిఘాతం; ఘోర సామాజిక అతిక్రమణకు ప్రాయశ్చిత్తం మరియు పరిహారం; బ్రాహ్మణిక ఆస్తి మరియు సమూహ శుద్ధి రక్షణ.

Kinds of charm

Bhaishajya (healing): 3Abhicharika (against foes): 2Shantika (pacifying): 2Paushtika (prosperity): 1

Suktas in Anuvaka 2

Sukta 11

AV 5.11 ఒక పౌష్టిక ‘సంపత్-కర్మన్’ సూక్తం. వరుణుని అనుగ్రహం ద్వారా కర్మ విజయవంతంగా పూర్తవ్వాలని, అలాగే సంపద/బహుమతి (రాధస్) నిరంతరంగా స్థిరంగా చేరాలని ఇది కోరుతుంది. ఇక్కడ సమృద్ధి అనేది సక్రమమైన వాక్కు/స్తుతి (స్తోత్ర), సక్రమమైన దానం (దక్షిణా—ప్రత్యేకంగా చుక్కల గోవు పృశ్నీ), మరియు వరుణుని వివేచనాత్మక పర్యవేక్షణ వల్ల యజ్ఞక్రియ లోకంలో సరిగ్గా ‘స్థిరపడటం’ (సరిగా ఫలించడం) అనే ఫలితంగా చిత్రించబడింది.

| Devata: Varuṇa (Asura), with secondary allusions to ‘Father’ and ‘Hari’ as recipients/figures in the precedent | 11 Mantras

Sukta 12

ఈ సూక్తం అథర్వవేదంలో నిక్షిప్తమైన ఋగ్వేద-శైలీ అగ్ని-లితుర్గీ. జాతవేదస్వరూపుడైన అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేసి, మానవ నివాసంలో అతనిని హోతృగా మరియు దివ్య దూతగా ప్రతిష్ఠించుట దీని ఉద్దేశ్యం. వసువులతో సహా అగ్నిని ఆహ్వానించి, కర్మను ఋతంతో సమన్వయపరచడం ద్వారా హవిస్సులు దేవతల వద్దకు సమర్థంగా “వహింపబడేలా” చేస్తుంది; యజ్ఞక్రియ నిర్బంధం లేకుండా సాగుతుంది; యజమానునికి సంపద మరియు క్రమం (వ్యవస్థ) సముపార్జితమవుతాయి.

Rishi: Traditionally aligned with RV-style Agni liturgy; AV attribution varies by anukramaṇī tradition (often Angiras/Atharvanic transmission for this kanda). | Devata: Agni (with the Vasus as accompanying deities). | 11 Mantras

Sukta 13

AV 5.13 ఒక భైషజ్య (చికిత్సా) ప్రతివిష మంత్రం. ఇది విషాన్ని (విṣ) బుద్ధిమంతమైన, బంధుత్వ-సంబంధాలతో కూడిన శత్రు శక్తిగా ఎదుర్కొని, దానిని సడలించి వెళ్లిపోవాలని బలవంతం చేస్తుంది. విషానికి చెందిన రూపాలు, దాని వ్యక్తీకృత కార్యకర్తలు (ఉదా., ఆలిగీ, విలిగీ; “నలుపు,” “గోధుమ,” “నీరు లేని,” మొదలైనవి) పేరుపెట్టి చెప్పడం ద్వారా జ్ఞానాన్ని నియంత్రణగా మార్చి, బాణధనుస్సు నుండి తాడు విడిచినట్లుగా బాధితుణ్ని “విడిపిస్తుంది”. వరుణుని సార్వభౌమమైన, ముడులు విప్పే అధికారమే—విషం లోపల పాతుకుపోయినా, పాతుకుపోకపోయినా, అంటుకుని ఉన్నా—దానిని వెలివేయడాన్ని స్థిరపరుస్తుంది.

Rishi: Atharvanic seer-tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras rubric for poison-charms; specific r̥ṣi attribution depends on anukramaṇī tradition) | Devata: Viṣa (Poison) and its personified agents (Āligī, Viligī) | 11 Mantras

Sukta 14

AV 5.14 ఒక కృత్యా-ప్రతిషేధ సుక్తం. ఇది శత్రుత్వ మంత్రక్రియ (కృత్యా)ను పట్టుకోగలిగే, ఒకరి నుంచి మరొకరికి బదిలీ చేయగల శక్తిగా భావించి, బాధితుని నుండి అది వెనుదిరగమని ఆజ్ఞాపిస్తుంది. దీని ప్రధాన బలం ‘ప్రతిప్రయోగం’: ఆ మంత్రాన్ని పట్టుకుని, దారి మళ్లించి, అసలు కర్తృ (కార్యకర్త) మీద “ముఖాముఖి”గా స్థాపించి, హాని పంపినవాడికే తిరిగి తాకేలా చేస్తుంది.

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (as typical for kṛtyā-hymns; specific attribution depends on Anukramaṇī). | Devata: Kṛtyā (as personified sorcery) directed back to the kartṛ (agent). | 13 Mantras

Sukta 15

AV 5.15 ఒక చికిత్సా మరియు రక్షణాత్మక మంత్రం. ఇందులో ఔషధి (ఓషధి) అనే ఔషధ మొక్కను చైతన్యమున్న మిత్రసహాయకురాలిగా జీవింపజేసి, వ్యాధి, శత్రుత్వ శక్తులు, అపశకునం మరియు దురదృష్టాన్ని తరిమివేయమని నియోగిస్తుంది. పునరుక్తి-ఆధారిత సంఖ్యా వృద్ధి (2/20, 4/40, 8/80 మొదలైనవి) మరియు “మధు” (తేనె వంటి మాధుర్యం) కోసం పదేపదే చేసే అభ్యర్థన ద్వారా, రోగిని సుఖదాయకమైన, జీవనాధార స్థితికి తిరిగి చేర్చడం ఈ సూక్త లక్ష్యం. ఇక్కడ ఋతం (Ṛta) ప్రమాణాధారంగా నిలుస్తుంది: ఆ ఔషధి “ఋతం నుండి జన్మించింది” అని ప్రకటించబడుతుంది; అందువల్ల అది నమ్మదగిన ఫలప్రదత కలదిగా భావించబడుతుంది.

Rishi: Atharvanic tradition (exact r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī for this hymn) | Devata: Oṣadhi (personified Herb), with Ṛta as legitimating principle | 11 Mantras

Sukta 16

ఈ వైద్య-స్తోత్రం ఔషధద్రవ్యాన్ని క్రమంగా శక్తివంతం చేస్తుంది—దానిని పెరుగుతున్న బలమున్న “వృషభం”గా, ప్రవహించే రసంగా సంబోధించి—వృష-రోగమనే బాధను శమింపజేయుటకు. “నీవు … అయితే” అనే తాదాత్మ్య వాక్యాల ద్వారా ఔషధానికి ప్రభావం స్థాపింపబడుతుంది; చివరికి శీతలీకరణ, శుద్ధీకరణతో ముగిసి, ఆ ద్రవ్యం “నీరు ప్రసాదించువాడు” (అపోదక)గా మారి సమతుల్యతను, ప్రాణశక్తిని పునఃస్థాపిస్తుంది.

Rishi: Atharvanic tradition | Devata: Remedy/Herb as potent agent (implicit); alternatively the addressed power behind the medicine | 11 Mantras

Sukta 17

AV 5.17 ప్రాయశ్చిత్తమూ రాజ్యస్థిరీకరణమూ లక్ష్యంగా ఉన్న సూక్తం; ప్రతిపరిహారాన్ని పవిత్ర కర్మగా ప్రతిష్ఠిస్తుంది. బ్రాహ్మణుని భార్యను అన్యాయంగా తీసుకుపోవడం—ఆమెను తిరిగి అప్పగించడం ద్వారా రద్దై, దైవ పర్యవేక్షణలో పాపం ‘కిందకు కూర్చుని’ క్షీణిస్తుంది. సోముడు, మిత్ర–వరుణులు, అగ్ని, సత్యాన్ని ఆశ్రయించిన రాజులు వంటి ఆదర్శ దైవ-రాజ ప్రతినిధులను స్మరింపజేస్తూ, చివరికి ఉరుగాయ (విష్ణు) ఆరాధనతో ముగిసి, సామాజిక-న్యాయ మరమ్మత్తును విశ్వశుద్ధిగా మార్చి, భూమి యొక్క ‘ఊర్జ్’—సమాజాన్ని పోషించే జీవశక్తి—మళ్లీ సముదాయానికి స్థాపిస్తుంది.

Rishi: Atharvanic/Angirasic tradition (hymn attributed in the Anukramaṇī to Atharvan-type seers; exact r̥ṣi varies by school lists) | Devata: Urugāya (Viṣṇu) with the Gods as purifiers; also the moral power of Earth’s ‘ūrj’ | 18 Mantras

Sukta 18

AV 5.18 అథర్వణ సంప్రదాయానికి చెందిన హెచ్చరికాత్మక సూక్తం. ఇది బ్రాహ్మణుని ఆస్తిని—ప్రత్యేకంగా బ్రాహ్మణుని ఆవును—రక్షిస్తూ, దానిని కర్మకాండపరంగా భక్షించరానిదిగా, దోచుకోవడం అత్యంత ప్రమాదకరమని ప్రకటిస్తుంది. రాజు/రాజన్యుని నేరుగా సంబోధించి, ఈ అతిక్రమణను దేవతలు సాక్షులుగా ఉన్న బ్రహ్మన్‌ (పవిత్ర ధర్మనియమం) ఉల్లంఘనగా చిత్రిస్తుంది; అలాగే అపరాధిపై బ్రహ్మతేజస్సును విషం, చర్మం, బాణం వలె ప్రతిఘాతకంగా ‘ఆయుధీకరిస్తూ’ నిరోధిస్తుంది.

Rishi: Atharvanic seer tradition (hymn-level attribution varies) | Devata: Brahman (sacral law) / Devāḥ as witnesses | 15 Mantras

Sukta 19

AV 5.19 ఒక సామాజిక–యాజ్ఞిక శిక్షాసూక్తం. ఇది బ్రహ్మజ్యుడు (బ్రాహ్మణుని హింసించినవాడు/బ్రాహ్మణహంతకుడు) అపవిత్రుడని, సమాజ సమృద్ధి మరియు శుద్ధికి అర్హుడు కాదని ముద్ర వేస్తుంది. మహాశుద్ధి మాధ్యమమైన ఆపః (జలాలు)ను, తీర్పు చెప్పే దేవతలను ఆశ్రయించి, దోషిని ‘జలభాగం’ నుండి—అంటే యాగక్రియలు, శుభఫలం, పునఃసమావేశం నుండి—వంచిస్తుంది. పాపాన్ని దృశ్యముగా, ఫలితకరముగా చేయడమే ఈ సూక్త బలం: వ్యక్తీకృతమైన, భయంకరమైన బ్రహ్మహత్యా లోకాన్ని కంపింపజేస్తూ, బహిష్కరణను మరియు/లేదా ప్రాయశ్చిత్తాన్ని అనివార్యం చేస్తుందని చిత్రిస్తుంది.

Rishi: Atharvanic tradition (Anukramaṇī attribution for AV 5.19 commonly to Atharvan/Angiras-type seers; consult edition-specific Anukramaṇī for exact name). | Devata: Āpas (Waters) and the Devas as adjudicators; the ‘brahmajya’ as the ritual target. | 15 Mantras

Sukta 20

AV 5.20 ఒక యుద్ధమంత్రం. ఇందులో యుద్ధడంకా (దుందుభి)ని జీవంతమైన, చెక్క నుండి జనించిన మెరుపు-ఆయుధంగా పవిత్రీకరిస్తుంది; దాని గర్జన శత్రువుల ధైర్యాన్ని విరిచివేసి, వారి వరుసలను చెదరగొడుతుంది. డంకా-ధ్వనిని విశ్వవ్యాప్త ప్రతిధ్వనితోను, ఇంద్రుని యుద్ధబలంతోను సమానీకరించి, తమ పక్షాన్ని నిర్భయంగా, సమన్వయంతో, విజయవంతంగా చేయడం; శత్రుపక్షాన్ని కంపింపజేసి, గందరగోళపరచి, పారద్రోలడం ఈ సూక్త లక్ష్యం.

Rishi: Atharvanic/Angiras-type martial seer tradition (consult Anukramaṇī for exact attribution). | Devata: Dundubhi (personified war-drum) / Indraic martial force by implication. | 12 Mantras

Inside Anuvaka 2

The theme

Restoring and defending order (ṛta) through healing, reversal of harm, and protection of sacred-social boundaries

Threads through it

Prosperity through correct speech and divine favor
Agni-kindling and household ritual installation
Anti-poison and disease-pacification with empowered herbs
Reversal of sorcery (kṛtyā-pratiṣedha) and hostile forces
Expiation and restitution for grave social transgression
Protection of brahminical property and communal purity
Martial sacralization of instruments (war-drum) for victory

Who it serves

Addresses household welfare and public stability: completing rites successfully, curing poison/disease, neutralizing sorcery, repairing guilt through restitution, safeguarding Brahmin rights, and securing victory in conflict.

The deities

Varuṇaprosperity-granter and moral overseer
Agni (Jātavedas/Hotṛ)ritual mediator and protector of the dwelling
Oṣadhi (Medicinal Herb as sentient power)healer and protective ally
Brahman (brahminical sacred power, as social-cosmic authority)protector of sacred order and punisher of violators
Dundubhi (War-drum sacralized as thunder-weapon)destroyer of enemy morale and battle-protector

What it heals

Poisoning/envenomation (viṣa), including named hostile agentsSukta 5.13
Affliction called vṛṣa-roga (a specific disease designation in the hymn)Sukta 5.16
General disease, misfortune, and hostile forces (broad protective healing)Sukta 5.15
Sorcery/witchcraft attack (kṛtyā) and its binding effectsSukta 5.14
Ritual failure or lack of success/bounty in undertakings (sampat-karman)Sukta 5.11
Household ritual insecurity; need for a properly installed sacrificial fire and divine messengerSukta 5.12
Guilt from grave social transgression; need for expiation through restitutionSukta 5.17
Threat to communal prosperity from brahmin-injury (brahmajya) and violation of Brahmin property (cow)Sukta 5.18, 5.19
Battlefield fear and enemy cohesion; need to disperse hostile ranksSukta 5.20

Frequently Asked Questions

What unifies the hymns of Atharvaveda 5.2 despite their varied topics?

They aim to restore and defend order: success in rites, healing and protection (herb/poison), reversal of hostile magic, expiation for wrongdoing, safeguarding Brahminical norms, and securing victory.

Which suktas are most directly “medical” in this anuvaka?

AV 5.13 treats poison; AV 5.15 and 5.16 empower medicinal Oṣadhi for protection and for pacifying vṛṣa-roga, combining therapeutic intent with Atharvanic safeguarding.

How does this anuvaka address social and political stability?

AV 5.17 frames restitution as expiation; AV 5.18–5.19 warn against violating Brahmin property and harming Brahmins; AV 5.20 sacralizes the war-drum to break enemy morale—together reinforcing communal order.

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App