
Rishi: Atharvanic seer tradition (hymn-level attribution varies)
Devata: Brahman (sacral law) / Devāḥ as witnesses
Chandas: Anuṣṭubh
AV 5.18 ಅಥರ್ವಣೀಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹಸುವನ್ನು—ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭಕ್ಷ್ಯವಲ್ಲ (ಅಭಕ್ಷ್ಯ) ಹಾಗೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಪಾಯಕರವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜ/ರಾಜನ್ಯನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಈ ಅತಿಕ್ರಮಣವನ್ನು ದೇವರುಗಳ ಸಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ್ (ಪವಿತ್ರ ಧರ್ಮನಿಯಮ) ಉಲ್ಲಂಘನೆಯೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಅಪರಾಧಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸನ್ನು ವಿಷ, ಚರ್ಮ/ಆವರಣ ಮತ್ತು ಬಾಣವಾಗಿ ದಂಡಾತ್ಮಕವಾಗಿ ‘ಆಯುಧೀಕರಿಸಿ’ ಭೀತಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
ब्रह्मरावी नैतां ते॑ दे॒वा अ॑ददु॒स्तुभ्यं॑ नृपते॒ अत्त॑वे । मा ब्रा॑ह्म॒णस्य॑ राजन्य॒ गां जि॑घत्सो अना॒द्याम्
ಬ್ರಹ್ಮಘೋಷಿಸುವ ವಾಣಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಹೇ ನರಪತೇ, ದೇವರುಗಳು ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ಭಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಹೇ ರಾಜನ್ಯ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹಸುವನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಆಸೆಪಡಬೇಡ—ಅದು ಆಹಾರವಲ್ಲ, ಅಖಾದ್ಯ.
Mantra 2
अ॒क्षद्रु॑ग्धो राज॒न्यः पा॒प आ॑त्मपराजि॒तः । स ब्रा॑ह्म॒णस्य॒ गाम॑द्याद॒द्य जी॑वानि॒ माश्वः
ಪಾಶಗಳಿಂದ ನಾಶಗೊಂಡ ರಾಜನ್ಯನು—ಪಾಪಿ, ತನ್ನಿಂದಲೇ ಪರಾಭವಗೊಂಡವನು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹಸುವನ್ನು ತಿನ್ನಲಿ; ಆದರೆ ನಾನು ಇಂದು ಜೀವಿಸಲಿ—ನನ್ನ ಅಶ್ವಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದಿರಲಿ.
Mantra 3
आवि॑ष्टिता॒घवि॑षा पृदा॒कूरि॑व॒ चर्म॑णा । सा ब्रा॑ह्म॒णस्य॑ राजन्य तृ॒ष्टैषा गौर॑ना॒द्या
ದುಷ್ಟ ವಿಷದಿಂದ ಆವೃತಳಾಗಿ—ಚಿರತೆಯ ಚರ್ಮದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದಂತೆಯೇ—ಈ ಹಸು, ಹೇ ರಾಜನ್ಯ, ದಾಹದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹಸು; ಇದನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಭಕ್ಷಿಸಬಾರದು.
Mantra 4
निर्वै क्ष॒त्रं नय॑ति॒ हन्ति॒ वर्चो॒ऽग्निरि॒वार॑ब्धो॒ वि दु॑नोति॒ सर्व॑म्। यो ब्रा॑ह्म॒णं मन्य॑ते॒ अन्न॑मे॒व स वि॒षस्य॑ पिबति तैमा॒तस्य॑
ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅದು ಅವನ ಕ್ಷತ್ರವನ್ನು (ರಾಜಶಕ್ತಿ) ಹೊರಕ್ಕೆ ಎಳೆದು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ, ಅವನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಹೊಡೆದು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ; ಹಿಡಿದು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಂಪಿಸಿ ಚದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೇವಲ ಅನ್ನವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅವನು ವಿಷವನ್ನೇ ಕುಡಿಯುತ್ತಾನೆ, ತೈಮಾತನ ಘಾತಕ ವಿಷವನ್ನು.
Mantra 5
य ए॑नं॒ हन्ति॑ मृ॒दुं मन्य॑मानो देवपी॒युर्धन॑कामो॒ न चि॒त्तात्। सं तस्येन्द्रो॒ हृद॑ये॒ऽग्निमि॑न्धे उ॒भे ए॑नं द्विष्टो॒ नभ॑सी॒ चर॑न्तम्
ಯಾರು ಅವನನ್ನು ಮೃದುನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ—ದೇವಪೇಯು (ದೇವಪಾನ ಮಾಡುವವ), ಧನಕಾಮ, ಆದರೂ ವಿವೇಕಶೂನ್ಯ—ಆ ಮನುಷ್ಯನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ದ್ವೇಷಿತನಾಗಿ ಅವನು ಎರಡು ಆಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾನೆ.
Mantra 6
न ब्रा॑ह्म॒णो हिं॑सित॒व्यो॒३ऽग्निः प्रि॒यत॑नोरिव । सोमो॒ ह्यऽस्य दाया॒द इन्द्रो॑ अस्याभिशस्ति॒पाः
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಬಾರದು—(ಅವನು) ಪ್ರಿಯ ದೇಹವಿರುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸೋಮನು ಅವನ ದಾಯಾದ (ವಾರಸ), ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನು ಅವನ ಅಭಿಶಸ್ತಿ (ಶಾಪ/ನಿಂದೆ) ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಕನು.
Mantra 7
श॒तापा॑ष्ठां॒ नि गि॑रति॒ तां न श॑क्नोति निः॒खिद॑म्। अन्नं॒ यो ब्र॒ह्मणां॑ म॒ल्वः स्वा॒द्व॑१द्मीति॒ मन्य॑ते
ನೂರು ಮುಳ್ಳುಗಳಿರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ನುಂಗಿದವನು ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳಲು ಶಕ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ‘ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಅನ್ನವನ್ನು ಸಿಹಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಮಾಲ್ವ (ಮಲ್ವ) —
Mantra 8
जिह्वा॒ ज्या भव॑ति॒ कुल्म॑लं॒ वाङ्ना॑डी॒का दन्ता॒स्तप॑सा॒भिदि॑ग्धाः । ते भि॑र्ब्रह्मा वि॑ध्यति देवपी॒यून् हृ॑द्ब॒लैर्धनु॑र्भिर्दे॒वजू॑तैः
ಜಿಹ್ವೆ ಧನುಸ್ಸಿನ ಜ್ಯೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಕುಲ್ಮಲ (ಆವರಣ/ಕವಚ) ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ವಾಣಿ ನಾಳಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ದಂತಗಳು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಅಭಿದಿಗ್ಧ (ಲೇಪಿತ) ಮಾಡಿದ ಬಾಣಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವಭಾಗ (ದೇವಪೀಯೂನ್)ವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವವರನ್ನು/ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವವರನ್ನು ಭೇದಿಸುತ್ತಾನೆ—ಹೃದಯಜನ್ಯ ಬಲಗಳಿಂದ, ದೇವಪ್ರೇರಿತ ಧನುಸ್ಸುಗಳಿಂದ.
Mantra 9
ती॒क्ष्णेष॑वो ब्राह्म॒णा हे॑ति॒मन्तो॒ यामस्य॑न्ति शर॒व्यां॒३ न सा मृषा॑ । अ॒नु॒हाय॒ तप॑सा म॒न्युना॑ चो॒त दू॒रादव॑ भिन्दन्त्येनम्
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತೀಕ್ಷ್ಣಬಾಣಧಾರಿಗಳು, ಆಯುಧವಂತರು; ಅವರು ಶರವ್ಯಾ (ಬಾಣಪ್ರವಾಹ/ಬಾಣವರ್ಷ)ವನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ—ಅದು ವ್ಯರ್ಥವಲ್ಲ. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಮನ್ಯು (ಕ್ರೋಧ/ಉಗ್ರ ಸಂಕಲ್ಪ)ದಿಂದಲೂ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ, ಹೌದು ದೂರದಿಂದಲೂ ಅವನನ್ನು ಚೀರಿ ಕೆಡವುತ್ತಾರೆ.
Mantra 10
ये स॒हस्र॒मरा॑ज॒न्नासन् दशश॒ता उ॒त। ते ब्रा॑ह्म॒णस्य॒ गां ज॒ग्ध्वा वै॑तह॒व्याः परा॑भवन्
ಅವರು ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಇದ್ದರೂ, ರಾಜರಹಿತರಾಗಿ—ಮತ್ತೂ ಹತ್ತು ನೂರೂ ಸೇರಿ—ಆ ವೈತಹವ್ಯರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹಸುವನ್ನು ನುಂಗಿ/ತಿಂದ ಬಳಿಕ ಪರಾಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು.
Mantra 11
गौरे॒व तान् ह॒न्यमा॑ना वैतह॒व्याँ अवा॑तिरत्। ये केस॑रप्राबन्धायाश्चर॒माजा॒मपे॑चिरन्
ಹಸುವಿನಂತೆ, ಅವರನ್ನು ಹೊಡೆದು, ಅವಳು ವೈತಹವ್ಯರನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕುಗ್ಗಿಸಿ ಹಾಕಿದಳು—ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಆಡು, ಕೇಶರ-ಬಂಧ (ಚೋಟಿ-ಗುರುತುಳ್ಳ) ಆಡುವನ್ನು ಓಡಿಸಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರನ್ನು.
Mantra 12
एक॑शतं॒ ता ज॒नता॒ या भूमि॒र्व्यऽधूनुत । प्र॒जां हिं॑सि॒त्वा ब्राह्म॑णीमसंभ॒व्यं परा॑भवन्
ನೂರು ಮಂದಿ ಇದ್ದರು ಆ ಜನರು; ಭೂಮಿಯು ಅವರನ್ನು ನಡುಗಿಸಿ ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿತು. ಪ್ರಜೆಗೆ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿ/ಭಂಗಗೊಳಿಸಿ, ಅವರು ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು—ಸಹಿಸಲಾಗದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರು.
Mantra 13
दे॒व॒पी॒युश्च॑रति॒ मर्त्ये॑षु गरगी॒र्णो भ॑व॒त्यस्थि॑भूयान्। यो ब्रा॑ह्म॒णं दे॒वब॑न्धुं हि॒नस्ति॒ न स पि॑तृ॒याण॒मप्ये॑ति लो॒कम्
ದೇವಪೇಯ (ದೇವರ ಪಾನ) ಮರಣಶೀಲರ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ; ವಿಷವನ್ನು ನುಂಗಿದವನು ಅಸ್ಥಿ-ಅಧಿಕನಾಗಿ, ಕೇವಲ ಎಲುಬಿನ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಯಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು—ದೇವಬಂಧು, ದೇವರ ಬಂಧುವನ್ನು—ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಪಿತೃಯಾಣದಿಂದ ಸೇರುವ ಲೋಕಕ್ಕೆ, ಪಿತೃಗಳ ಮಾರ್ಗದ ಲೋಕಕ್ಕೆ, ಎಂದಿಗೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 14
अ॒ग्निर्वै नः॑ पदवा॒यः सोमो॑ दाया॒द उ॑च्यते । ह॒न्ताभिश॒स्तेन्द्र॒स्तथा॒ तद् वे॒धसो॑ विदुः
ಅಗ್ನಿಯೇ ನಿಜವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಪಥದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ; ಸೋಮನು ವಾರಸುದಾರನೂ ನ್ಯಾಯವಾದ ಹಕ್ಕುದಾರನೂ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರನು ಅಭಿಶಸ್ತಿ (ಶಾಪ/ಆಕ್ಷೇಪ)ಯ ಸಂಹಾರಕನು—ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ವಿಧಾತೃಸ್ವರೂಪರಾದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
Mantra 15
इषु॑रिव दि॒ग्धा नृ॑पते पृदा॒कूरि॑व गोपते । सा ब्रा॑ह्म॒णस्येषु॑र्घो॒रा तया॑ विध्यति॒ पीय॑तः
ವಿಷಲೇಪಿತ ಬಾಣದಂತೆ, ಹೇ ನೃಪತೇ; ಚಿತ್ತರಿದ ಮೃಗದಂತೆ, ಹೇ ಗೋಪತೇ—ಅದೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಘೋರ ಇಷು (ಬಾಣ). ಅದರಿಂದ ಅವನು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಉಬ್ಬಿದವನನ್ನು ಭೇದಿಸುತ್ತಾನೆ.
It prevents a king or powerful person from confiscating, slaughtering, or eating a Brahmin’s cow by declaring it taboo (anādyā) and spiritually dangerous.
These images make the prohibition emotionally forceful: the act is framed as self-destructive, as if the property itself carries venomous consequences for the violator.
It functions as both: primarily shāntika (to avert disorder by restraint and restitution), but it uses abhicāra-like punitive threat (the Brahmin’s ‘arrow’) to deter wrongdoing.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.