Atharva Veda 5.18.2: Kanda 5, Anuvaka 2, Sukta 18, Mantra 2

Sukta 18

Sanskrit (Devanagari)

अ॒क्षद्रु॑ग्धो राज॒न्यः पा॒प आ॑त्मपराजि॒तः । स ब्रा॑ह्म॒णस्य॒ गाम॑द्याद॒द्य जी॑वानि॒ माश्वः

Recitation with translationAtharva Veda 5.18.2

IAST Transliteration

akṣa-drúgdhó rājanyáḥ pāpá ā́tma-parājitáḥ | sá brāhmaṇásya gā́m adyā́d adyá jī́vāni mā́śvaḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Dice-ruined is the royal man—evil, self-overthrown: let him eat the Brahman’s cow; but may I live this day—let not the horse (of mine) be harmed.

Translation

జూదంతో నాశనమైన రాజన్యుడు (క్షత్రియుడు)—పాపి, తన చేతనే పరాజితుడు—అతడు బ్రాహ్మణుని ఆవును తినుగాక; కానీ నేను ఈ రోజు జీవించి ఉండుగాక—నా గుర్రానికి హాని కలగకూడదు।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अक्षद्रुग्धः: one who has harmed/been hostile to the dice (i.e., a gambler/one ruined by dice)
• अक्षद्रुग्धः: Kartā (राजन्यः का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अक्ष-द्रुग्ध (प्रातिपदिक; द्रुग्ध < √द्रुह् ‘द्रोह/हानि करना’ से निष्पन्न विशेषण)

• राजन्यः: a Kṣatriya / royal man
• राजन्यः: Kartā
• Type: Noun
• Root: राजन्य (प्रातिपदिक)

• पापः: sinful, wicked
• पापः: Kartā (राजन्यः का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक)

• आत्मपराजितः: self-defeated, overcome in himself
• आत्मपराजितः: Kartā (राजन्यः का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आत्म-पराजित (प्रातिपदिक; पराजित < परा-√जि ‘जीतना/पराजित करना’ का क्त)

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्राह्मणस्य: of a Brahmin
• ब्राह्मणस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)

• गाम्: a cow
• गाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• अद्याद्: may (he) eat
• अद्याद्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अद् (भक्षणे)

• अद्य: today
• अद्य: Adhikaraṇa (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• जीवानि: may I live
• जीवानि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जीव् (जीवने)

• मा: do not
• मा: (निषेध/सम्बन्ध क्रिया के साथ)
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• अश्वः: a horse
• अश्वः: Kartā (अन्तर्निहित/सम्बद्ध क्रिया का कर्ता; ‘अश्वः’ के विषय में निषेध)
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic seer tradition (hymn-level attribution varies)

Devata: Brahmanical law; implicitly punitive forces attending taboo-violation

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: bhayankara

Secondary: raudra