Deities of Anuvaka 4
- AAdityaĀditya (Sun)
Destroyer
In 1 hymn
- RRudra-PashupatiRudra-Paśupati
Protector
In 1 hymn
- VVishvakarmanViśvakarman
Restorer
In 1 hymn
- A
- AAtharvanic healing powermantra as bhaiṣajya
Healer
In 2 hymns
Anuvaka 4
ప్రధాన భావం: రోగకారక శత్రు-శక్తులను వెలివేసి ప్రాణశక్తిని పునరుద్ధరించడం, సామాజిక–యాజ్ఞిక క్రమాన్ని మళ్లీ స్థిరపరచడం. ఉపవిషయాలు: మనుషులలోను పశువులలోను కృమి (పురుగులు/పరాన్నజీవులు) నాశనం; శరీరంలోని నిర్దిష్ట అవయవాల నుంచి యక్ష్మ (క్షయ/క్షీణత రోగం)ను వెలికితీయడం; రుద్ర–పశుపతి ద్వారా గోసంపద రక్షణ, గృహసౌభాగ్య వృద్ధి; యజ్ఞదోషం (ఏనస్/దురిష్టి)ను సరిచేసి స్విష్టి (సఫల హవనం)గా చేయడం; గృహాగ్ని ద్వారా వివాహాకర్షణ, దాంపత్య స్థిరత్వం. ప్రాయోగిక దృష్టి: పరాన్నజీవులు, క్షీణరోగం వంటి వ్యాధుల నియంత్రణ, పశుసంరక్షణ, యాజ్ఞశుద్ధి, గృహస్థిరత్వం.
Kinds of charm
Bhaishajya (healing): 3Paushtika (prosperity): 2Shantika (pacifying): 1
Suktas in Anuvaka 4
Sukta 31
AV 2.31 ఒక భైషజ్య మంత్రం; ఇది శరీరంలో పుట్టిన కృమి—పురుగులు/పరాన్నజీవులు—అనే వ్యాధికారక శత్రువులను నాశనం చేసి వెలివేయుటకై ఉద్దేశించబడింది. ఈ స్తోత్రం చికిత్సను పదేపదే ‘నలిపి, కొట్టి’ సంహరించే కార్యంగా చిత్రిస్తుంది: ఇంద్రుని దృషద్ (పిసరరాయి) మరియు అథర్వణిక వాక్ (ఫలప్రదమైన పవిత్ర వాణి) ప్రధాన శక్తులై, శరీరంలోని ప్రతి స్థానంలో ఉన్న కృములను చూర్ణం చేసి, అవి తిరిగి రాకుండా వాటి ‘జనిమ’ (పుట్టుక)నే తెంచివేస్తాయి.
Sukta 32
AV 2.32 కృమి-నాశన (పురుగు-నాశక) వైద్య మంత్రం. ఇది ఉదయాస్తమయ వేళల్లో ఆదిత్యుని కిరణాలను దహించే, వెదకే ఆయుధంలా ప్రేరేపించి, ముఖ్యంగా పశువులను బాధించే అంతర్గత పరాన్నజీవులను నిర్మూలించమని కోరుతుంది. సూర్యశుద్ధిని అథర్వణ సంప్రదాయంలోని “వాక్కే ఔషధం” భావంతో కలిపి, మంత్రబ్రహ్మం ద్వారా అంతర్గతమైనవి, చుట్టుముట్టినవి, పెద్దవి-చిన్నవి అన్నీ రకాల కృములను నలిపి వెలివేసి, జీవశక్తి మరియు ఉత్పాదకతను పునరుద్ధరిస్తుందని ప్రకటిస్తుంది.
Sukta 33
ఈ అథర్వవేదీయ చికిత్సా సూక్తం యక్ష్మాన్ని—నశింపజేసే క్షయవ్యాధి-దైత్యంగా భావించబడినదాన్ని—శస్త్రసదృశమైన వాచిక-ఉపసంహరణ మంత్రంగా వెలికితీయుటకు ఉద్దేశించబడింది. శరీర భాగాలను క్రమబద్ధమైన శరీరావయవ-స్వీప్‌గా పేరుపేరునా పేర్కొని, “మేము దానిని వెలికితీస్తాము/పీకివేస్తాము” (వి వృహ్) అని పునఃపునః ప్రకటించడం ద్వారా, ఈ మంత్రం భూతోచ్ఛాటనాత్మక చికిత్సగా పనిచేస్తుంది—తల, ఇంద్రియాల నుండి కండం, చర్మం వరకు ఆ బాధను కదిలించి బయటకు తోలుతుంది. చివరికి, కాశ్యపునికి సంబంధించిన అధికారవంతమైన వైద్యప్రవాహం మరియు వీబర్హ (“వేరుతో పీకివేసే/వెలికితీయు” శక్తి) బలంతో, సమస్త శరీర శుద్ధి-నిష్క్రమణగా ఈ సూక్తం పరాకాష్ఠకు చేరుతుంది.
Sukta 34
AVŚ 2.34 అథర్వణిక సంప్రదాయానికి చెందిన సంక్షిప్త రక్షా–పౌష్టిక మంత్రసూక్తం. ద్విపదులు, చతుష్పదులపై యథార్థ అధిపతిగా పశుపతి (రుద్రుడు)ని అంగీకరించి, అతనికి విధేయ భాగాన్ని “విమోచన-ద్రవ్యం” (niṣkrīti)గా సమర్పించడం ద్వారా పశువులకూ మనుష్యులకూ క్షేమాన్ని స్థిరపరుస్తుంది. అనంతరం ఇది విజయసూత్రంగా విస్తరిస్తుంది: యజమానునికి దేవతలు సురక్షితమైన “మార్గం” (gātu/pāthaḥ)ను తెరవాలని ప్రార్థించబడతారు; శత్రువుల బంధనాలు, గూఢనిఘా/కాపలాలు అగ్నిచే సడలింపబడి, విశ్వకర్మచే రక్షింపబడి, ధనం, పశువృద్ధి, సంతానం అక్షుణ్ణంగా నిలిచేలా చేయబడుతుంది.
Sukta 35
AV 2.35 విశ్వకర్మను స్తుతించే సూక్తం. ఇది యజ్ఞంలో జరిగిన దోషం (దురిష్టి/ఏనస్) ను శమింపజేసి, విఫలమవుతున్న హవిస్సును విజయవంతమైన, సంపదనిచ్చే స్విష్టిగా మార్చుటకు వినియోగించబడుతుంది. ఇందులో యజ్ఞాన్ని కన్ను, నోరు, వాక్కు, శ్రవణం, మనస్సు కలిగిన జీవదేహంలా భావిస్తారు; దాని ఏ భాగమైనా హానిపడితే, సర్వలోక శిల్పి అయిన విశ్వకర్మ దానిని మళ్లీ సంపూర్ణంగా మలచగలడని ప్రార్థిస్తుంది. దీని శక్తి పునరుద్ధారకమైనది: ‘నష్టమైన’ (నష్ట) భాగాలు, బిందువులు, సంపద, క్షేమం మొదలైనవన్నీ తిరిగి పిలిచి, యజమాని మరియు అతని గృహాన్ని యజ్ఞక్రమంలోని సరియైన ఋతంతో మళ్లీ ఏకీకరిస్తుంది.
Sukta 36
AV 2.36 గృహస్థ వివాహ మంత్రంగా, కన్యకు తగిన వరుణ్ని ఆకర్షించి, సమాజ అంగీకారం, సంపద, మనోసామరస్యాల ద్వారా ఆ బంధాన్ని స్థిరపరచడం లక్ష్యంగా ఉంచుతుంది. గృహమధ్యవర్తి అయిన అగ్నిని, ‘భాగం’ను మరియు శుభభాగ్యాన్ని పంచే భగదేవుని ఆహ్వానిస్తూ, ఈ స్తోత్రం ఆ యువతిని వరుల మధ్య ప్రీతికరంగా చేయాలని, కోపం లేదా అపరాధం లేని వివాహాన్ని సుస్థిరం చేయాలని కోరుతుంది.
Deities of Anuvaka 4
Inside Anuvaka 4
The theme
Restoring vitality by expelling disease-agents and re-securing social–ritual order
Threads through it
- Kr̥mi (worm/parasite) destruction in humans and cattle
- Yákṣma (wasting disease) extraction from specific body-parts
- Rudra–Paśupati protection of cattle and household prosperity
- Repair of ritual fault (énas/duriṣṭi) into successful offering (sviṣṭi)
- Marriage-attraction and stabilization through domestic Agni
Who it serves
Illness management (parasites, wasting disease), livestock protection, correcting ritual mistakes to regain prosperity, and securing an auspicious marriage alliance.
What it heals
- Kr̥mi infestation (worms/parasites) in body; disease conceived as hostile agentsSukta 2.31, 2.32
- Kr̥mi afflicting cattle (internal parasites; herd debility)Sukta 2.32
- Yákṣma (wasting disease) lodged in organs/tissuesSukta 2.33
- Threats to cattle and household well-being (loss, fear, vulnerability of herds and people)Sukta 2.34
- Ritual error/énas causing failed offering and loss of prosperitySukta 2.35
- Marriage delay or mismatch; need to attract a suitable husband and secure concordSukta 2.36
Frequently Asked Questions
It concentrates on restoring vitality: expelling kr̥mi (parasites) and yákṣma (wasting disease), while also safeguarding cattle, repairing ritual failure into sviṣṭi, and securing an auspicious marriage.
Suktas 2.31 and 2.32 target kr̥mi. The cure is framed as a forceful expulsion and burning/searching destruction, especially through Āditya’s rays in 2.32.
They extend “healing” to social and ritual life: Rudra–Paśupati protects herd and household (2.34), Viśvakarman converts ritual fault into success and wealth (2.35), and Agni stabilizes a marriage alliance (2.36).
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
