Anuvaka 4
ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ: ରୋଗ-କାରକ ଶତ୍ରୁ ସତ୍ତାମାନଙ୍କୁ ତାଡ଼ି ଦେଇ ଜୀବନଶକ୍ତି ପୁନଃସ୍ଥାପନ ଏବଂ ସାମାଜିକ–ଯାଜ୍ଞିକ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ପୁନଃଦୃଢ଼ କରିବା। ଉପବିଷୟ: (1) ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଗୋବଂଶରେ କୃମି (ପୋକ/ପରଜୀବୀ) ନାଶ, (2) ଯକ୍ଷ୍ମା (କ୍ଷୟରୋଗ)କୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଙ୍ଗ-ଅଂଶରୁ ଉତ୍ତୋଳନ/ବାହାର କରିବା, (3) ରୁଦ୍ର–ପଶୁପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୋରକ୍ଷା ଓ ଗୃହ-ସମୃଦ୍ଧିର ସୁରକ୍ଷା, (4) ଏନସ/ଦୁରିଷ୍ଟି ଭଳି ଯାଜ୍ଞିକ ତ୍ରୁଟିକୁ ସଫଳ ହବି (ସ୍ୱିଷ୍ଟି)ରେ ପରିଣତ କରିବା, (5) ଗୃହ୍ୟ ଅଗ୍ନି ମାଧ୍ୟମରେ ବିବାହ-ଆକର୍ଷଣ ଓ ସ୍ଥିରତା। ବ୍ୟବହାରିକ କେନ୍ଦ୍ର: ରୋଗ-ନିୟନ୍ତ୍ରଣ—ବିଶେଷକରି ପରଜୀବୀ/କୃମି ଓ କ୍ଷୟଜନିତ ଦୁର୍ବଳତା।
Suktas in Anuvaka 4
Sukta 31
AV 2.31 ଏକ ଭୈଷଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା କୃମି—ଦେହରେ ଥିବା କୀଟ/ପରଜୀବୀ ଏବଂ ରୋଗର ଶତ୍ରୁ-କାରକ ଏଜେଣ୍ଟ—କୁ ଧ୍ୱଂସ କରି ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଚିକିତ୍ସାକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଚକ୍କି-ପଥରରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଓ ଆଘାତ କରି ନିହତ କରିବା ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି: ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୃଷଦ (ପିଷଣ-ପଥର) ଏବଂ ଅଥର୍ବଣିକ ବାଚ୍ (କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ପବିତ୍ର ବାଣୀ) ହେଉଛି ସେହି କ୍ରିୟାଶୀଳ ଶକ୍ତି, ଯାହା ଦେହର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ କୃମିକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ‘ଜନିମ’ (ଜନ୍ମ-ମୂଳ) କୁ କାଟି ଦେଇ ପୁନରାଗମନକୁ ରୋକେ।
Sukta 32
AV 2.32 ଏକ କୃମି-ନାଶନ (କୀଟ/କୃମି-ବିନାଶକ) ଭେଷଜ ମନ୍ତ୍ର, ଯେଉଁଥିରେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ରଶ୍ମିକୁ ଦହନଶୀଳ, ଖୋଜିବା ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ଚଳାଇ ଶରୀରଭିତରର ପରଜୀବୀକୁ—ବିଶେଷକରି ଗୋବଂଶକୁ ପୀଡ଼ାଦାୟକ କୃମିକୁ—ନାଶ କରାଯାଏ। ଏହି ସୂକ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଶୋଧନକୁ ଆଥର୍ବଣୀୟ ‘ବାଣୀ-ଔଷଧ’ ସହ ଯୋଡ଼ି, ମନ୍ତ୍ରର ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର କୃମି—ଭିତର, ଚାରିପାଖରେ ଥିବା, ବଡ଼ ଓ ଛୋଟ—କୁ ଚକ୍ନାଚୁର କରି ବାହାର କରି, ପୁନଃ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ପାଦନଶୀଳତା ଫେରାଇ ଦିଏ।
Sukta 33
ଏହି ଅଥର୍ବବେଦୀୟ ଚିକିତ୍ସା-ସୂକ୍ତଟି ଯକ୍ଷ୍ମା ବିରୋଧରେ ଏକ ଶଲ୍ୟ-ସଦୃଶ ଶାବ୍ଦିକ ‘ଉପାଡ଼ିବା’ ମନ୍ତ୍ର; ଯକ୍ଷ୍ମାକୁ ଶରୀରକୁ କ୍ଷୟ କରୁଥିବା ରୋଗ-ଦେମନ ଭାବେ ଧାରଣା କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଙ୍ଗ ଓ ଧାତୁରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥାଏ। ଶରୀର-ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ପଦ୍ଧତିମାନ ଶାରୀରିକ କ୍ରମରେ ନାମ କରି, ଏବଂ ପୁନଃପୁନଃ “ଆମେ ଏହାକୁ ଉପାଡ଼ି ଫେଙ୍ଗୁଛୁ” (vi vṛh-) ବୋଲି ଘୋଷଣା କରି, ମନ୍ତ୍ରଟି ଭୂତ-ନିଷ୍କାସନମୂଳକ ଚିକିତ୍ସା ଭାବେ କାମ କରେ—ମୁଣ୍ଡ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଧଡ଼ ଓ ଚର୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୋଗକୁ ଖସାଇ ଦିଏ। ଶେଷରେ ସମଗ୍ର ଶରୀରରୁ ଏକ ସାର୍ବଦେହୀ ଶୋଧନ/ନିଷ୍କାସନ ଘଟେ, ଯାହା କଶ୍ୟପ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଧିକାରୀ ଚିକିତ୍ସା-ଧାରା ଓ vībarha (“ମୂଳସହିତ ଉପାଡ଼ିବା/ନିଷ୍କାସକ” ଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ସଶକ୍ତ ହୁଏ।
Sukta 34
AVŚ 2.34 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଥର୍ବଣିକ ରକ୍ଷା-ଓ-ପୌଷ୍ଟିକ ମନ୍ତ୍ର, ଯେଉଁଥିରେ ପଶୁପତି (ଦ୍ୱିପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦର ଯଥାର୍ଥ ଅଧିପତି ରୁଦ୍ର)ଙ୍କୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଯଥୋଚିତ ଭାଗକୁ “କ୍ରୟ-ମୋଚନ” (ନିଷ୍କ୍ରୀତି) ଭାବେ ଅର୍ପଣ କରି ଗୋଧନ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କର କୁଶଳତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ। ପରେ ଏହା ସଫଳତା-ସୂତ୍ରରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ: ଦେବମାନଙ୍କୁ ଯଜମାନ ପାଇଁ ନିରାପଦ “ପଥ” (ଗାତୁ/ପାଥଃ) ଖୋଲିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ; ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ବିରୋଧୀ ବନ୍ଧନ ଓ ଗୁପ୍ତ ନିରୀକ୍ଷଣ ଶିଥିଳ କରାଯାଏ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଏ, ଯେପରି ଧନ, ପଶୁବୃଦ୍ଧି ଓ ସନ୍ତାନ-ସମୃଦ୍ଧି ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହେ।
Sukta 35
AV 2.35 ହେଉଛି ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ସ୍ତୁତି, ଯାହା ଯଜ୍ଞର ତ୍ରୁଟି (ଦୁରିଷ୍ଟି/ଏନସ୍) କୁ ଶାନ୍ତ କରି ଅସଫଳ ହେଉଥିବା ଆହୁତିକୁ ସଫଳ, ଧନଦାୟକ ‘ସ୍ୱିଷ୍ଟି’ରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ। ଏହି ସୂକ୍ତ ଯଜ୍ଞକୁ ଜୀବନ୍ତ ଦେହ ଭାବେ ଦେଖାଏ—ଚକ୍ଷୁ, ମୁଖ, ବାକ୍, ଶ୍ରବଣ ଓ ମନ ସହିତ—ଯେପରି କୌଣସି ଅଂଶ ଆହତ ହେଲେ, ସାର୍ବଭୌମ କାରିଗର ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତାହାକୁ ପୁନଃ ଗଢ଼ି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି। ଏହାର ଶକ୍ତି ପୁନରୁଦ୍ଧାରକ: ‘ନଷ୍ଟ’ ହୋଇଥିବା ଅଂଶ, ବିନ୍ଦୁ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ କୁଶଳତାକୁ ପୁନଃ ଡାକି ଆଣି, ଯଜମାନ ଓ ତାଙ୍କ ଗୃହସ୍ଥକୁ ଯଜ୍ଞର ଯଥାକ୍ରମ ନିୟମରେ ପୁନଃ ସଂଯୁକ୍ତ କରେ।
Sukta 36
AV 2.36 ଗୃହସ୍ଥ ବିବାହ-ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା କନ୍ୟାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯୋଗ୍ୟ ପତିଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସ୍ୱୀକୃତି, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଭାବନାତ୍ମକ ସମନ୍ୱୟ ଦ୍ୱାରା ସେହି ସମ୍ବନ୍ଧକୁ ସ୍ଥିର କରେ। ଗୃହର ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଏବଂ ‘ଭାଗ’ ଓ ସୁଭାଗ୍ୟ ବଣ୍ଟନକାରୀ ଭଗଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଏହି ସୂକ୍ତ କନ୍ୟାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରିୟ କରିବା ଓ କ୍ରୋଧ ଓ ଅପମାନରୁ ମୁକ୍ତ ବିବାହ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.