Adhyaya 73: Rudra’s Hymn: Vision of Nārāyaṇa, the Emergence of the Ādityas, and the Mutual Boon of Hari and Hara

Verse 1

रुद्र उवाच । शृणु चान्यद् द्विजश्रेष्ठ कौतूहलसमन्वितम् । अपूर्वभूतं सलिले मग्नेन मुनिपुङ्गव ॥ ७३.१ ॥

ருத்ரன் கூறினான்—ஓ இருபிறப்போரில் சிறந்தவனே, வியப்பால் நிறைந்த இன்னொரு செய்தியையும் கேள்; நீரில் மூழ்கிய முனிவர்களில் தலைசிறந்தவர் உரைத்த, முன்னெப்போதும் இல்லாதது அது.

Verse 2

ब्रह्मणाऽहं पुरा सृष्टः प्रोक्तश्च सृज वै प्रजाः । अविज्ञानसमर्थोऽहं निमग्नः सलिले द्विज ॥ ७३.२ ॥

முன்னொரு காலத்தில் பிரம்மா என்னை படைத்து ‘பிரஜைகளை உருவாக்கு’ என்று கூறினார். ஆனால் அறிவின்மையால் இயலாதவனாக, ஓ இருபிறப்போனே, நான் நீரில் மூழ்கினேன்.

Verse 3

तत्र यावत् क्षणं चैकें तिष्ठामि परमेश्वरम् । अङ्गुष्ठमात्रं पुरुषं ध्यायन् प्रयतमानसः ॥ ७३.३ ॥

அங்கே நான் ஒரு கணப்பொழுதளவும் நிலைத்து பரமேஸ்வரனைத் தியானித்தேன்—அங்குஷ்ட அளவான புருஷனை மனத்தில் நிறுத்தி, கட்டுப்பட்ட ஒருமுக மனத்துடன்.

Verse 4

तावज्जलात् समुत्तस्थुः प्रलयाग्निसमप्रभाः । पुरुषा दश चैकाश्च तापयन्तोऽंशुभिर्जलम् ॥ ७३.४ ॥

அப்போது நீரிலிருந்து பத்து மற்றும் ஒன்று எனப் பதினொன்று புருஷர்கள் எழுந்தனர்; அவர்களின் ஒளி பிரளய அக்கினியை ஒத்தது. அவர்கள் தங்கள் கதிர்களால் நீரைச் சூடாக்கினர்.

Verse 5

मया पृष्टाः के भवन्तो जलादुत्तीऱ्य तेजसा । तापयन्तो जलं छेदं क्व वा यास्यथ संशत ॥ ७३.५ ॥

நான் கேட்டபோது—‘நீங்கள் யார்?’—நீங்கள் ஒளிமிகு தேஜஸுடன் நீரிலிருந்து மேலெழுந்து, நீரைச் சூடாக்கி அதைச் செதுக்கி/கிழித்து; சொல்லுங்கள், நீங்கள் அனைவரும் ஒன்றாக எங்கே செல்கிறீர்கள்?

Verse 6

एवमुक्ता मया ते तु नोचुः किञ्चन सत्तमाः । एवमेव गतास्तूष्णीं ते नरा द्विजपुङ्गव ॥ ७३.६ ॥

நான் இவ்வாறு கூறினாலும் அந்தச் சிறந்தவர்கள் எதையும் சொல்லவில்லை; ஓ இருபிறப்போரில் முதன்மையே, அந்த மனிதர்கள் அப்படியே மௌனமாகச் சென்றனர்.

Verse 7

ततस्तेषामनु महापुरुषोऽतीवशोभनः । स तस्मिन् मेघसंकाशः पुण्डरीकनिभेक्षणः ॥ ७३.७ ॥

பின்னர் அவர்களைத் தொடர்ந்து மிகச் சிறப்பாக ஒளிவீசும் மகாபுருஷர் அங்கே தோன்றினார்; அவர் மேகம்போன்ற பிரகாசத்துடன், வெண்தாமரை போன்ற கண்களையுடையவர்.

Verse 8

तमहम् पृष्टवान् कस्त्वं के चेमे पुरुषा गताः । किं वा प्रयोजनमिह कथ्यतां पुरुषर्षभ ॥ ७३.८ ॥

அப்போது நான் அவரைக் கேட்டேன்—‘நீங்கள் யார்? இங்கே வந்த இந்த மனிதர்கள் யார்? இங்கேயுள்ள நோக்கம் என்ன? சொல்லுங்கள், ஓ மனிதர்களில் சிறந்தவரே.’

Verse 9

पुरुष उवाच । य एते वै गताः पूर्वं पुरुषा दीप्ततेजसः । आदित्यास्ते त्वरं यान्ति ध्याता वै ब्रह्मणा भव ॥ ७३.९ ॥

புருஷன் கூறினார்—முன்னே சென்ற அந்த ஒளிமிகு மனிதர்கள் பிரஹ்மனைத் தியானித்து, விரைவாக ஆதித்யர்களின் உலகம் (சூரிய மண்டலம்) நோக்கிச் செல்கிறார்கள்.

Verse 10

सृष्टिं सृजति वै ब्रह्मा तदर्थं यान्त्यमी नराः । प्रतिपालनाय तस्यास्तु सृष्टेर्देव न संशयः ॥ ७३.१० ॥

பிரம்மா நிச்சயமாகச் சிருஷ்டியை உருவாக்குகிறார்; அதற்காகவே இம்மக்கள் முன்னே செல்கின்றனர். அந்தச் சிருஷ்டியைப் பாதுகாத்து பராமரிக்க, ஓ தேவா, ஐயமில்லை.

Verse 11

शम्भुरुवाच । भगवन् कथं जानीषे महापुरुषसत्तम । भवेतिनाम्ना तत्सर्वं कथयस्व परो ह्यहम् ॥ ७३.११ ॥

சம்பு கூறினார்— ஓ பகவான், மகாபுருஷர்களில் சிறந்தவரே, இதை நீங்கள் எவ்வாறு அறிகிறீர்கள்? ‘பவேதி’ என்ற பெயரால் அறியப்படும் அனைத்தையும் எனக்கு முழுமையாகச் சொல்லுங்கள்; ஏனெனில் நான் அந்த அறிவிலிருந்து விலகியவன்.

Verse 12

एवमुक्तस्तु रुद्रेण स पुमान् प्रत्यभाषत । अहं नारायणो देवो जलशायी सनातनः ॥ ७३.१२ ॥

ருத்ரன் இவ்வாறு கூறியபோது அந்தப் புருஷன் பதிலளித்தான்— “நான் நாராயண தேவன்; நீர்மேல் சயனிப்பவன், சனாதனன்.”

Verse 13

दिव्यं चक्षुर्भवतु वै तव मां पश्य यत्नतः । एवमुक्तस्तदा तेन यावद् पश्याम्यहं तु तम् ॥ ७३.१३ ॥

“உனக்கு தெய்வீகக் கண் உண்டாகுக; முயற்சியுடன் என்னைப் பார்.” அவர் இவ்வாறு கூறியபோது, நான் அவரைக் காணும் வரை அங்கே நிலைத்திருந்தேன்.

Verse 14

तावदङ्गुष्ठमात्रं तु ज्वलद्भास्करतेजसम् । तमेवाहं प्रपश्यामि तस्य नाभौ तु पङ्कजम् ॥ ७३.१४ ॥

அதுவரை நான் அவரையே காண்கிறேன்—அங்குல அளவு (அங்குஷ்டமாத்திரம்), எரியும் சூரியன் போன்ற ஒளியுடன்; மேலும் அவரது நாபியில் தாமரையைக் காண்கிறேன்.

Verse 15

ब्रह्माणं तत्र पश्यामि आत्मानं च तदङ्कतः । एवं दृष्ट्वा महात्मानं ततो हर्षमुपागतः । तं स्तोतुं द्विजशार्दूल मतिर्मे समजायत ॥ ७३.१५ ॥

அங்கே நான் பிரம்மாவை காண்கிறேன்; என்னையும் அவருடைய மடியில் அமர்ந்தவனாகக் காண்கிறேன். அந்த மகாத்மாவை இவ்வாறு கண்டதும் நான் பேரானந்தத்தில் மூழ்கினேன். ஓ இருமுறை பிறந்தோரின் புலியே, அவரைத் துதிக்க வேண்டும் என்ற எண்ணம் எனக்குள் எழுந்தது.

Verse 16

तस्य मूर्तौ तु जातायां सक्तोत्रेणानेन सुव्रत । स्तुतो मया स विश्वात्मा तपसा स्मृतकर्मणा ॥ ७३.१६ ॥

ஓ சுவிரதனே, அவருடைய திருமேனி வெளிப்பட்டபோது, இந்த ஸ்தோத்திரத்தால் அந்த விஸ்வாத்மாவை நான் துதித்தேன்—தபஸின் வலிமையாலும், நினைவுடன் ஆற்றிய கர்மங்களாலும்.

Verse 17

रुद्र उवाच । नमोऽस्त्वनन्ताय विशुद्धचेतसे सरूपरूपाय सहस्रबाहवे । सहस्ररश्मिप्रवराय वेधसे विशालदेहाय विशुद्धकर्मिणे ॥ ७३.१७ ॥

ருத்ரன் கூறினான்—அனந்தனாகிய, தூய சித்தம் உடையவருக்கு வணக்கம்; ரூபமுள்ளவரும் ரூபமற்றவருமான, ஆயிரம் கரங்களுடையவருக்கு வணக்கம். ஆயிரம் கதிர்களில் சிறந்த படைப்பாளியான வேதஸுக்கு, விசால தேகமும் தூய செயல்களும் உடையவருக்கு வணக்கம்.

Verse 18

समस्तविश्वार्थिहाराय शम्भवे सहस्रसूर्यानिलतिग्मतेजसे । समस्तविद्याविधृताय चक्रिणे समस्तगीर्वाणनुते सदाऽनघ ॥ ७३.१८ ॥

உலகத்தின் எல்லா துயரங்களையும் அகற்றும் சம்புவுக்கு வணக்கம்; ஆயிரம் சூரியர்களும் காற்றும் போன்ற கூர்மையான ஒளி உடையவருக்கு வணக்கம். எல்லா வித்யைகளையும் தாங்கும் சக்கரதாரிக்கு வணக்கம்; எல்லா தேவர்களாலும் எப்போதும் போற்றப்படுபவரே—ஓ பாவமற்றவரே.

Verse 19

अनादिदेवोऽच्युत शेषशेखर प्रभो विभो भूतपते महेश्वर । मरुत्पते सर्वपते जगत्पते भुवः पते भुवनपते सदा नमः ॥ ७३.१९ ॥

ஆதியற்ற தேவனே! அச்யுதனே, சேஷனின் சிரோமணியே! பிரபுவே, விபுவே, பூதபதியான மகேஸ்வரனே! மருத்பதியே, சர்வபதியே, ஜகத்பதியே! பூமியின் பதியே, புவனத்தின் பதியே—உமக்கு எப்போதும் வணக்கம்.

Verse 20

जलेश नारायण विश्वशंकर क्षितीश विश्वेश्वर विश्वलोचन । शशाङ्कसूर्याच्युत वीर विश्वगाऽप्रतर्क्यमूर्तेऽमृतमूर्तिरव्ययः ॥ ७३.२० ॥

நீரின் ஆண்டவனே நாராயணா, உலக நன்மை செய்பவனே, பூமியின் அதிபதியே, அனைத்திற்கும் ஈசனே, அனைத்தையும் காண்பவனே! நீயே சந்திரன்-சூரியன், அச்யுதா, வீரா; உன் திருமேனி தர்க்கத்திற்குப் புறம்பானது, அமிர்தமயம், அழிவிலாதது.

Verse 21

ज्वलधूताशार्चिविरुद्धमण्डल प्रपाहि नारायण विश्वतोमुख । नमोऽस्तु देवार्त्तिहरामृताव्यय प्रपाहि मां शरणगतं सदाच्युत ॥ ७३.२१ ॥

எல்லாதிசை முகமுடைய நாராயணா! எரியும் அக்கினியும் அதன் ஜ்வாலாப் பிரகாசமும் எதிர்க்க இயலாத உன் மண்டலத்தால், என்னைக் காத்தருள்வாய். தேவர்களின் துயர் நீக்குபவனே, அமரனே, அழிவிலாதவனே—உனக்கு வணக்கம்; எப்போதும் அச்யுதனே, சரணடைந்த என்னை பாதுகாப்பாய்.

Verse 22

वक्त्राण्यनेकानि विभो तवाहं पश्यामि मध्यस्थगतं पुराणम् । ब्रह्माणमीशं जगतां प्रसूतिं नमोऽस्तु तुभ्यं तु पितामहाय ॥ ७३.२२ ॥

வல்லவனே! உன் பல முகங்களை நான் காண்கிறேன்; உன் நடுவில் அந்த ஆதிப் பிரம்மாவையும் காண்கிறேன்—அவன் உலகங்களின் ஈசன், படைப்பின் மூலக் காரணம். பிதாமஹனாகிய உனக்கு வணக்கம்.

Verse 23

संसारचक्रभ्रमणैरनेकैः क्वचिद् भवान् देववरादिदेव । सन्मार्गिभिर्ज्ञानविशुद्धसत्त्वै-रूपास्यसे किं प्रलपाम्यहं त्वाम् ॥ ७३.२३ ॥

சம்சாரச் சக்கரத்தின் பல சுழற்சிகளில், சில வேளைகளில் நீ தேவர்களில் சிறந்த ஆதிதேவனாக வெளிப்படுகிறாய். நல்வழி பின்பற்றும், ஞானத்தால் தூய்மையடைந்த உள்ளத்தினர் உன்னை பல வடிவங்களில் காண்கிறார்கள்; நான் உன்னிடம் மேலும் என்ன சொல்ல முடியும்?

Verse 24

एकं भवन्तं प्रकृतेः परस्ताद् यो वेत्त्यसौ सर्वविदादिबोध्धा । गुणा न तेषु प्रसभं विभेद्या विशालमूर्तिर्हि सुसूक्ष्मरूपः ॥ ७३.२४ ॥

பிரக்ருதியைத் தாண்டிய ஒரே பரம்பொருளாக உன்னை யார் உண்மையாக அறிகிறாரோ, அவர் அனைத்தையும் அறிபவராகவும் ஆதிப் போதகராகவும் ஆகிறார். குணங்கள் உன்னை வலுக்கட்டாயமாகப் பிரிக்க முடியாது; ஏனெனில் நீ பெருமையான திருமேனியாய் இருந்தும் மிக நுண்ணிய இயல்புடையவன்.

Verse 25

निर्वाक्यो निर्मनो विगतेन्द्रियोऽसि कर्माभवान्नो विगतैककर्मा । संसारवांस्त्वं हि न तादृशोऽसि पुनः कथं देववरासि वेद्यः ॥ ७३.२५ ॥

நீர் வாக்கற்றவர், மனமற்றவர், இந்திரியங்களைத் தாண்டியவர்; கர்மநிலையிலிருந்து விடுபட்டவர், ஒரே ஒரு நிர்ணயிக்கப்பட்ட செயலில் கட்டுப்படாதவர். ஆயினும் உம்மை ஸம்ஸாரத்தில் உள்ளவர் எனச் சொல்கின்றனர்—உண்மையில் நீர் அப்படியல்ல; அப்படியெனில், தேவர்களில் சிறந்தவரே, உம்மை எவ்வாறு அறியலாம்?

Verse 26

मूर्तामूर्तं त्वतुलं लभ्यते ते परं वपुर् देव विशुद्धभावैः । संसारविच्छित्तिकरैर् यजद्भि- रतोऽवसीयेत चतुर्भुजस्त्वम् ॥ ७३.२६ ॥

தேவனே! உமது பரம வடிவு—மூர்த்தமுமாகவும் அமூர்த்தமுமாகவும், ஒப்பற்றதாகவும்—தூய உள்ளநிலையுடையோர் பெறுகின்றனர். ஸம்ஸாரப் பிணைப்பை அறுக்கும் யாக-உபாசனை செய்பவர்களின் பக்தியில், நான்கு கரங்களுடையவனே, நீர் நிலைபெறுவீராக.

Verse 27

परं न जानन्ति यतो वपुस्ते देवादयोऽप्यद्भुतकारणं तत् । अतोऽवतारोक्ततनुं पुराणमाराधयेयुः कमलासनाद्याः ॥ ७३.२७ ॥

தேவர்களும் பிறரும் உமது பரம வடிவை முழுமையாக அறியார்; அதன் காரணமே அதிசயமானது. ஆகவே, கமலாசனன் (பிரம்மா) முதலியோர் அவதாரக் கதையால் வெளிப்படும் உடலையுடைய இப் புராணத்தை ஆராதிக்க வேண்டும்.

Verse 28

न ते वपुर्विश्वसृगब्जयोनिर् एकान्ततो वेद महानुभावः । परं त्वहं वेद्मि कविं पुराणं भवन्तमाद्यं तपसा विशुद्धः ॥ ७३.२८ ॥

மகானுபாவனே! உலகைப் படைக்கும் தாமரை-யோனியான பிரம்மாவும் உமது வடிவை முழுமையாக அறியார். ஆனால் நான், தவத்தால் தூய்மையடைந்து, உம்மை ஆதியான பழமையான கவி-ரிஷி, முதற் தத்துவம் என அறிகிறேன்.

Verse 29

पद्मासनो मे जनकः प्रसिद्धश्चैतत्प्रसूतावसकृत्पुराणैः । सम्बोध्यते नाथ न मद्विधोऽपि विदुर्भवन्तं तपसा विहीनाः ॥ ७३.२९ ॥

என் தந்தையான புகழ்பெற்ற பத்மாசனன் (பிரம்மா), புராணங்களில் இச் சிருஷ்டியின் தோற்றுவிப்பாளன் என மீண்டும் மீண்டும் அழைக்கப்படுகிறார். ஆயினும், நாதனே, என்னைப் போன்றவரும் உம்மை உண்மையாக அறியார்; தவமற்றோர் உம்மை அறியவே மாட்டார்.

Verse 30

ब्रह्मादिभिस्तत्प्रवरैरबोध्यं त्वां देव मूर्खाः स्वमनन्तनत्या । प्रबोधमिच्छन्ति न तेषु बुद्धिरुदारकीर्त्तिष्वपि वेदहीनाः ॥ ७३.३० ॥

ஓ தேவா! பிரம்மா முதலிய உயர்ந்தவர்களாலும் நீ அறியப்பட முடியாதவன்; ஆயினும் மூடர்கள் தங்கள் முடிவற்ற வணக்கங்களால் உன்னை ‘எழுப்ப’ விரும்புகின்றனர். அவர்களிடம் விவேகம் இல்லை; உயர்ந்த புகழ் இருந்தாலும் வேதஞானம் அற்றவர்கள்.

Verse 31

जन्मान्तरैर्वेदविदां विवेक- बुद्धिर्भवेन्नाथ तव प्रसादात् । त्वल्लब्धलाभस्य न मानुषत्वं न देवगन्धर्वगतिः शिवं स्यात् ॥ ७३.३१ ॥

ஓ நாதா! பல பிறவிகளின் வழியாக வேதம் அறிந்தோரின் விவேக-புத்தி உன் அருளாலேயே எழுகிறது. உன்னால் பெறப்பட்ட பயன் உடையவனுக்கு வெறும் மனிதநிலை அல்லது தேவர்-கந்தர்வர் உலகில் செல்லுதல்—இவையே பரம நன்மை அல்ல.

Verse 32

त्वं विष्णुरूपोऽसि भवान् सुसूक्ष्मः स्थूलोऽसि चेदं कृतकृत्यतायाः । स्थूलः सुसूक्ष्मः सुलभोऽसि देव त्वद्वाह्यवृत्त्या नरके पतन्ति ॥ ७३.३२ ॥

நீ விஷ்ணுரூபன்—மிக நுண்ணியவனும், மேலும் நிலையான (புலப்படும்) வடிவிலும் உள்ளவன்; இதுவே கೃತகೃತ்யதையின் நிலை. ஓ தேவா! நீ நிலையும் நுண்ணியமும் ஆகி எளிதில் அணுகத்தக்கவன்; உன் நெறிக்கு வெளியான வெளிப்புற நடத்தையில் வாழ்வோர் நரகத்தில் வீழ்வர்.

Verse 33

किमुच्यते वा भवति स्थितेऽस्मिन् खात्मीन्दुवह्न्यर्कमहीमरुद्भिः । तत्त्वैः सतोयैः समरूपधारि-ण्यात्मस्वरूपे विततस्वभावे ॥ ७३.३३ ॥

இந்தத் தத்துவம் நிலைத்திருக்கையில்—ஆகாயம், உள்நிலை, சந்திரன், அக்னி, சூரியன், பூமி, காற்று மற்றும் நீருடன் கூடிய தத்துவங்களால் ஒரே வடிவம் தாங்கி—தன் ஆத்மஸ்வரூபத்தில், விரிந்த இயல்புடன் இருப்பதில்—என்ன சொல்ல இயலும்?

Verse 34

इति स्तुतिं मे भगवन्ननन्त जुषस्व भक्तस्य विशेषतश्च । सृष्टिं सृजस्वेति तवोदितस्य सर्वज्ञतां देहि नमोऽस्तु विष्णो ॥ ७३.३४ ॥

ஓ பகவான் அனந்தா! பக்தனின் சார்பாக விசேஷமாக அர்ப்பணித்த என் இந்த ஸ்துதியை ஏற்றருள்வாயாக. மேலும் நீ கூறிய ‘சிருஷ்டியை உருவாக்கு’ என்ற வாக்கின்படி எனக்கு சர்வஞ்ஞத்துவத்தை அருள்வாயாக. விஷ்ணுவுக்கு நமஸ்காரம்.

Verse 35

चतुर्मुखो यो यदि कोटिवक्त्रो भवेनरः क्वापि विशुद्धचेताः । स ते गुणानामयुतैरनेकैर्वदेत् तदा देववर प्रसीद ॥ ७३.३५ ॥

எவரேனும் எங்கும் தூய்மையான மனத்துடன் நான்முகனாகவோ, கோடிமுகங்கள் உடையவனாகவோ ஆனாலும், உமது குணங்களை எண்ணற்ற அயுதங்களளவிலேயே சொல்ல இயலும். ஆகவே, தேவர்களில் சிறந்தவனே, அருள்புரிவாயாக.

Verse 36

समाधियुक्तस्य विशुद्धबुद्धेः त्वद्भावभावैकमनोऽनुगस्य । सदा हृदिस्थोऽसि भवान्नमस्ते न सर्वगस्यास्ति पृथग्व्यवस्था ॥ ७३.३६ ॥

சமாதியில் நிலைத்த, தூய புத்தியுடைய, உமது நிலை-இருப்பில் ஒருமனத்துடன் பின்பற்றுகிறவரின் இதயத்தில் நீ எப்போதும் உறைகிறாய்—உமக்கு நமஸ்காரம். அனைத்திலும் பரவியுள்ளவருக்கு தனித்த இடநியமம் இல்லை.

Verse 37

इति प्रकाशं कृतमेतदीश स्तवं मया सर्वगतं विबुद्ध्वा । संसारचक्रक्रममाणयुक्त्या भीतं पुनीह्यच्युत केवलत्वम् ॥ ७३.३७ ॥

இவ்வாறு, ஈசனே, உம்மை அனைத்திலும் பரவியவரென அறிந்து நான் இந்த ஸ்தோத்திரத்தை தெளிவாக இயற்றினேன். சம்சாரச் சக்கரத்தில் இழுக்கப்பட்டுச் செல்கிறேன் என்ற உணர்வால் நான் அஞ்சுகிறேன்; அச்யுதனே, என்னைத் தூய்மைப்படுத்தி, கேவலத்துவம்—பரம விடுதலை—அருள்வாயாக.

Verse 38

श्रीवराह उवाच । इति स्तुतस्तदा देवो रुद्रेणामिततेजसा । उवाच वाक्यं सन्तुष्टो मेघगम्भीरनिःस्वनः ॥ ७३.३८ ॥

ஸ்ரீவராஹர் கூறினார்—அப்போது அளவிலா தேஜஸுடைய ருத்ரனால் ஸ்துதிக்கப்பட்ட தேவன் மகிழ்ந்து, மேகம்போல் ஆழ்ந்த குரலில் வார்த்தைகளை உரைத்தான்.

Verse 39

विष्णुरुवाच । वरं वरय भद्रं ते देव देव उमापते । न भेदश्चावयोर् देव एकावावामुभावपि ॥ ७३.३९ ॥

விஷ்ணு கூறினார்—வரம் கேள்; உனக்கு நலம் உண்டாகுக, தேவர்களின் தேவனே, உமாபதியே. தேவனே, நமக்குள் வேறுபாடு இல்லை; உண்மையில் நாமிருவரும் ஒன்றே.

Verse 40

रुद्र उवाच । ब्रह्मणाऽहं नियुक्तस्तु प्रजाः सृज इति प्रभो । तत्र ज्ञानं प्रयच्छस्व त्रिविधं भूतभावनम् ॥ ७३.४० ॥

ருத்ரன் கூறினான்—ஹே प्रभோ! ‘பிரஜைகளைப் படை’ என்று பிரம்மா என்னை நியமித்தார். ஆகவே உயிர்களை உருவாக்க உதவும் மும்மடங்கு ஞானத்தை எனக்கு அருள்வாயாக.

Verse 41

विष्णुरुवाच । सर्वज्ञस्त्वं न सन्देहो ज्ञानराशिः सनातनः । देवानां च परं पूज्यः सर्वदा त्वं भविष्यसि ॥ ७३.४१ ॥

விஷ்ணு கூறினார்—நீ அனைத்தையும் அறிந்தவன்; இதில் ஐயமில்லை. நீ நித்திய ஞானக் களஞ்சியம். தேவர்களிடையிலும் நீ எப்போதும் உச்சமான வணக்கத்திற்குரியவனாக இருப்பாய்.

Verse 42

एवमुक्तः पुनर्वाक्यमुवाचोमापतिर्मुदा । अन्यं देहि वरं देव प्रसिद्धं सर्वजन्तुषु ॥ ७३.४२ ॥

இவ்வாறு கூறப்பட்டபின் உமாபதி (சிவன்) மகிழ்ச்சியுடன் மீண்டும் சொன்னான்—ஹே தேவா! எல்லா உயிர்களிடமும் புகழ்பெற்ற இன்னொரு வரத்தை எனக்கு அளிப்பாயாக.

Verse 43

मूर्तो भूत्वा भवानेव मामाराधय केशव । मां वहस्व च देवेश वरं मत्तो गृहीण च । येनाहं सर्वदेवानां पूज्यात् पूज्यतरो भवे ॥ ७३.४३ ॥

ஹே கேசவா! நீயே வெளிப்படையான உருவம் கொண்டு என்னை ஆராதனை செய். ஹே தேவேசா! என்னையும் சுமந்து செல்; என்னிடமிருந்து வரம் ஏற்று—அதனால் நான் எல்லாத் தேவர்களிலும் வணங்கப்படுவோரிலும் மேலான வணக்கத்திற்குரியவனாவேன்.

Verse 44

विष्णुरुवाच । देवकार्यावतारेषु मानुषत्वमुपागतः । त्वामेवाराधयिष्यामि त्वं च मे वरदो भव ॥ ७३.४४ ॥

விஷ்ணு கூறினார்—தேவர்களின் காரியத்திற்காக எடுக்கப்படும் அவதாரங்களில் நான் மனித நிலையை அடைந்தபோது, நான் உன்னையே ஆராதிப்பேன்; நீயும் எனக்கு வரம் அளிப்பவனாக இருப்பாயாக.

Verse 45

यत् त्वयोक्तं वहस्वेति देवदेव उमापते । सोऽहं वहामि त्वां देवं मेघो भूत्वा शतं समाः ॥ ७३.४५ ॥

தேவர்களின் தேவனே, உமாபதியே! நீர் ‘என்னைச் சும’ என்று கூறியதால், நான் மேகமாகி நூறு ஆண்டுகள் உம்மை, தேவனே, சுமப்பேன்।

Verse 46

एवमुक्त्वा हरिर्मेघः स्वयं भूत्वा महेश्वरम् । उज्जहार जलात् तस्माद् वाक्यं छेदमुवाच ह ॥ ७३.४६ ॥

இவ்வாறு கூறி, ஹரி தாமே மேகமாகி அந்த நீரிலிருந்து மகேஸ்வரரை உயர்த்தி எடுத்தார்; பின்னர் தீர்மானமான ஒரு வாக்கை உரைத்தார்।

Verse 47

ये एते दश चैकाश्च पुरुषाः प्राकृताः प्रभो । ते वैराजा महीं याता आदित्या इति संज्ञिताः ॥ ७३.४७ ॥

பிரபுவே! இவ்வாறு பத்து மற்றும் ஒன்று ஆகிய இந்த ஆதிப் பிராக்ருத புருஷர்கள் ‘வைராஜ’ ரூபமாகப் பூமிக்குச் சென்று ‘ஆதித்யர்கள்’ என அழைக்கப்படுகின்றனர்।

Verse 48

मदांशो द्वादशो यस्तु विष्णुनामा महीतले । अवतीर्णो भवन्तं तु आराधयति शंकर ॥ ७३.४८ ॥

சங்கரா! என் பன்னிரண்டாம் அங்கமாகிய ‘விஷ்ணு’ என்னும் நாமத்துடன் பூமியில் அவதரித்தவர் உம்மை ஆராதிக்கிறார்।

Verse 49

एवमुक्त्वा स्वकादंशात् सृष्ट्वादित्यं घनं तथा । नारायणः शब्दवच्च न विद्मः क्व लयं गतः ॥ ७३.४९ ॥

இவ்வாறு கூறி, நாராயணன் தன் அங்கத்திலிருந்து சூரியனையும் அதுபோல அடர்ந்த மேகத்தையும் படைத்து, ஒலிபோல் மறைந்தான்; அவன் எங்கு லயமடைந்தான் என்பதை நாம் அறியோம்।

Verse 50

रुद्र उवाच । एवमेष हरिर्देवः सर्वगः सर्वभावनः । वरदोऽभूत् पुरा मह्यं तेनाहं दैवतैर्वरः ॥ ७३.५० ॥

ருத்ரன் கூறினான்—இந்த ஹரி தேவன் எங்கும் நிறைந்தவன், எல்லாப் பாவங்களையும் வெளிப்படுத்தும் ஆதாரம். முன்பு எனக்கு வரம் அளித்தான்; ஆகவே நான் தேவர்களில் முதன்மை எனக் கருதப்படுகிறேன்.

Verse 51

नारायणात् परो देवो न भूतो न भविष्यति । एतद् रहस्यं वेदानां पुराणानां च सत्तम । मया वः कीर्तितं सर्वं यथा विष्णुरिहेज्यते ॥ ७३.५१ ॥

நாராயணனை விட உயர்ந்த தெய்வம் இல்லை—முன்பும் இல்லை, இனியும் இருக்காது. ஓ சிறந்தவரே, இதுவே வேதங்களும் புராணங்களும் கூறும் மறைபொருள். இங்கு விஷ்ணுவை எவ்வாறு வழிபட வேண்டும் என்பதை நான் முழுமையாக எடுத்துரைத்தேன்.