Opening the text

गुहसंवादः · रामस्य रात्रिवासवर्णनम् (Dialogue with Guha: Account of Rama’s Night Halt)
अयोध्याकाण्ड
இந்த ஸர்கத்தில் குகனின் சொற்களை கேட்ட பரதன் அளவற்ற துயரில் ஆழ்ந்து தியானத்தில் மூழ்குகிறான். சிறிது நேரம் தன்னைத் தானே தாங்கிக்கொண்டு மீண்டும் சோக வேகத்தில் விழுந்துவிடுகிறான்; சத்ருக்னன் அவனை அணைத்து, துயரால் மயக்கமடைகிறான். அப்போது உபவாசத்தால் மெலிந்த பரதனின் தாய்மார்கள் துயருற்று வந்து விழுந்த பரதனைச் சூழ்ந்து அழுகின்றனர். கௌசல்யை விசேஷமான தாயன்புடன் அவனை அணைத்து, உடல்நலம் மற்றும் குல வாழ்வின் ஆதாரம் குறித்து விசாரித்து, ராம-லக்ஷ்மணர் பற்றித் ‘எதுவும் அபிரியம்’ கேட்கவில்லை என்ற உறுதியை நாடுகிறாள். பரதன் சிறிது சமாதானமடைந்து கௌசல்யையை ஆறுதல் கூறி, குகனை—ராமன், சீதை, லக்ஷ்மணன் இரவில் எங்கே தங்கினர், என்ன உண்டனர், எந்தப் படுக்கையில் உறங்கினர்—என்று கேட்கிறான். குகன் மகிழ்ச்சியுடன் விருந்தோம்பல் நிகழ்வைச் சொல்கிறான்: பலவகை அன்னம், பழங்கள், உணவுப்பண்டங்கள் சமர்ப்பிக்கப்பட்டன; ஆனால் ராமன் க்ஷாத்திர தர்மத்தை நினைந்து பெறுதலை ஏற்காமல், ‘எப்போதும் கொடுக்க வேண்டும்; பெறுதல் வேண்டாம்’ என்று நட்புணர்வோடு அறிவுறுத்தினான். ராமன் சீதையுடன் லக்ஷ்மணன் கொண்டுவந்த நீரை அருந்தி உபவாசமே செய்தான்; லக்ஷ்மணன் மீதமிருந்த நீரால் திருப்தியடைந்தான். மூவரும் மௌனமாக இருந்து சந்த்யா உபாசனை செய்தனர். பின்னர் லக்ஷ்மணன் தர்பை கொண்டு மங்களமான படுக்கையை அமைத்து, ராம-சீதையின் பாதங்களை கழுவி, தூரத்தில் நின்று இரவு முழுதும் காவல் காத்தான்; குகனும் ஆயுதம் தாங்கிய தன் மக்களுடன் லக்ஷ்மணன் அருகில் இருந்து, மகேந்திரன் போன்ற ராமனைப் பாதுகாத்தான். இச்சர்கம் சகோதர பக்தி, விருந்தோம்பல் தர்மம், க்ஷாத்திர நெறி, தவமயமான வனவாழ்வின் ஒழுங்கு ஆகியவற்றை ஒருங்கே வெளிப்படுத்துகிறது.
Verse 1
गुहस्य वचनं श्रुत्वा भरतो भृशमप्रियम् ।ध्यानं जगाम तत्रैव यत्र तच्छ्रुतमप्रियम् ॥१॥
குகனின் மிகுந்த துயரமூட்டும் சொற்களை கேட்டதும், பரதன் அந்த வேதனைச் செய்தியை கேட்ட அதே இடத்திலேயே மௌன சிந்தனையில் ஆழ்ந்தான்॥
Verses 2-3
सुकुमारो महासत्त्वस्सिंहस्कन्धो महाभुजः ।पुण्डरीकविशालाक्ष स्तरुणः प्रियदर्शनः ॥२॥प्रत्याश्वस्य मुहूर्तं तु कालं परमदुर्मनाः ।पपात सहसा तोत्रैर्ह्यतिविद्ध इव द्विपः ॥३॥
பரதன் மென்மையானவனாயினும் மாபெரும் வீரத்துடன்—சிங்கம்போல் அகன்ற தோள்கள், வலிமைமிக்க கரங்கள், தாமரைபோல் விரிந்த கண்கள், இளமை நிறைந்தவன், இனிய தோற்றமுடையவன். அவன் சிறிதுநேரம் மட்டும் தன்னைத் தாங்கிக் கொண்டான்; ஆனால் பேர்துயரால் மனம் சோர்ந்து, அங்குசத்தால் கடுமையாகக் குத்தப்பட்ட யானைபோல் திடீரென விழுந்தான்।
Verse 4
तदवस्थं तु भरतं शत्रुघ्नोऽनन्तरस्थितः ।परिष्वज्य रुरोदोच्चैर्विसंज्ञश्शोककर्शितः ॥४॥
பரதன் அந்த நிலையிலிருப்பதைக் கண்ட அருகில் நின்ற சத்ருக்னன் அவனை அணைத்துக் கொண்டு உரக்க அழுதான்; துயரால் சோர்ந்து அவனும் மயக்கமடைந்தான்।
Verse 5
ततस्सर्वास्समापेतुर्मातरो भरतस्य ताः ।उपवासकृशा दीना भर्तृव्यसनकर्शिताः ॥५॥
அப்போது பரதனுடைய எல்லா தாய்மாரும் விரைந்து அவனிடம் வந்தனர். உபவாசத்தால் மெலிந்தும், துயரால் தளர்ந்தும், கணவருக்கு ஏற்பட்ட பேராபத்தால் சோர்ந்தும் இருந்தனர்.
Verse 6
ताश्च तं पतितं भूमौ रुदन्त्यः पर्यवारयन् ।कौसल्या त्वनुसृत्यैनं दुर्मनाः परिषस्वजे ॥६॥
அவர்கள் அழுதபடியே தரையில் விழுந்திருந்த பரதனைச் சூழ்ந்து நின்றனர். கௌசல்யை ஆழ்ந்த மனவருத்தத்துடன் அருகே சென்று அவனைத் தழுவிக் கொண்டாள்.
Verse 7
वत्सला स्वं यथा वत्समुपगूह्य तपस्विनी ।परिपप्रच्छ भरतं रुदन्ती शोकलालसा ॥७॥
தபஸ்வினியான கௌசல்யை தாய்மையான அன்புடன் பரதனைத் தன் சொந்தக் குழந்தையைப் போல மார்போடு அணைத்தாள். அழுதபடியே, துயரத்தை வெளிப்படுத்த ஆவலுடன் அவனை வினவினாள்.
Verse 8
पुत्र व्याधिर्न ते कच्चिच्छरीरं परिबाधते ।अद्य राजकुलस्यास्य त्वदधीनं हि जीवितम् ॥८॥
“மகனே, உன் உடலை எந்த நோயும் துன்புறுத்தவில்லை அல்லவா? இன்று இந்த அரசகுலத்தின் உயிரே உண்மையில் உன்னையே சார்ந்துள்ளது.”
Verse 9
त्वां दृष्ट्वा पुत्र जीवामि रामे सभ्रातृकेगते ।वृत्ते दशरथे राज्ञि नाथ एकस्त्वमद्य नः ॥९॥
“மகனே, உன்னைப் பார்த்தால்தான் நான் உயிர் வாழ்கிறேன்—ராமன் தன் சகோதரனுடன் சென்றுவிட்டான்; அரசன் தசரதன் பரலோகம் அடைந்தான். இனி நீயே எங்களின் ஒரே நாதன்.”
Verse 10
कच्चिन्न लक्ष्मणे पुत्र श्रुतं ते किंचदप्रियम् ।पुत्रे वाऽप्येकपुत्राया स्सहभार्ये वनं गते ॥१०॥
மகனே, லக்ஷ்மணனைப் பற்றியோ, அல்லது மனைவியுடன் வனத்திற்குச் சென்ற என் ஒரே மகன் ராமனைப் பற்றியோ, ஏதாவது துயரச் செய்தி கேட்டாயா?॥
Verse 11
स मुहूर्तं समाश्वस्य रुदन्नेव महायशाः ।कौसल्यां परिसान्त्वेद्यं गुहं वचनमब्रवीत् ॥११॥
மிகப் புகழ்மிக்க பரதன் ஒரு கணம் தன்னைத் தானே திடப்படுத்திக் கொண்டு; கண்ணீரோடு கௌசல்யையை ஆறுதல் கூறி, பின்னர் குகனிடம் இவ்வாறு சொன்னான்॥
Verse 12
भ्राता मे क्वावसद्रात्रौ क्व सीता क्व च लक्ष्मणः ।अस्वपच्छयने कस्मिन् किं भुक्त्वा गुह शंस मे ॥१२॥
ஏ குகா! என் அண்ணன் அந்த இரவில் எங்கே தங்கினார்? சீதை எங்கே, இலக்குமணன் எங்கே? அவர் எந்தப் படுக்கையில் உறங்கினார், அவர்கள் என்ன உணவு உண்டார்கள்? எனக்குச் சொல்।
Verse 13
सोऽब्रवीद्भरतं हृष्टो निषादाधिपतिर्गुहः ।यद्विधं प्रतिपेदे च रामे प्रियहितेऽतिथौ ॥१३॥
அப்போது நிஷாதர்களின் தலைவன் குகன் மகிழ்ந்து பரதனிடம் கூறினான்—அன்பு நண்பனும் போற்றத்தக்க விருந்தினனுமான ராமனை நான் எவ்வாறு வரவேற்று உபசரித்தேனோ, அதனை முறையாகச் சொல்கிறேன்।
Verse 14
अन्नमुच्चावचं भक्षाः फलानि विविधानि च ।रामायाभ्यवहारार्थं बहुचोपहृतं मया ॥१४॥
ராமரின் உணவிற்காக நான் மிகுதியாகக் கொண்டுவந்தேன்—பலவகை அன்னம், பலவகை உணவுப்பண்டங்கள், மேலும் விதவிதமான பழங்கள்।
Verse 15
तत्सर्वं प्रत्यनुज्ञासीद्राम स्सत्यपराक्रमः ।न तु तत्प्रत्यगृह्णात्स क्षत्रधर्ममनुस्मरन् ॥१५॥
சத்தியப் பராக்கிரமன் ராமர் அவையனைத்தையும் கருணையுடன் ஏற்றுக் கொண்டதாகக் கூறினார்; ஆனால் க்ஷத்திரிய தர்மத்தை நினைந்து அந்தப் படையலை அவர் ஏற்கவில்லை।
Verse 16
न ह्यस्माभिः प्रतिग्राह्यं सखे देयं तु सर्वदा ।इति तेन वयं राजन्ननुनीता महात्मना ॥१६॥
‘நண்பா, நாம் தானம் பெறுதல் உரியது அல்ல; எப்போதும் தானம் அளிப்பதே நம் கடமை.’—என்று கூறி, அரசே, அந்த மகாத்மா எங்களை அன்புடன் பணிவாக வேண்டினார்।
Verse 17
लक्ष्मणेन समानीतं पीत्वा वारि महायशाः ।औपवास्यं तदाऽकार्षीद्राघवस्सह सीतया ॥१७॥
அப்போது மஹாயசஸ்வியான ராகவன் சீதையுடன் லக்ஷ்மணன் கொண்டு வந்த நீரையே அருந்தி உபவாச விரதத்தை மேற்கொண்டான்।
Verse 18
ततस्तु जलशेषेण लक्ष्मणोऽप्यकरोत्तदा ।वाग्यतास्ते त्रय स्सन्ध्यां समुपासत संहिताः ॥१८॥
பின்னர் லக்ஷ்மணனும் மீதமிருந்த நீராலேயே தன்னைத் தாங்கிக் கொண்டான். அதன் பின் அவர்கள் மூவரும் வாக்கை அடக்கி, மனத்தை ஒருமைப்படுத்தி, சந்த்யா உபாசனையைச் செய்தனர்।
Verse 19
सौमित्रिस्तु ततः पश्चादकरोत्स्वास्तरं शुभम् ।स्वयमानीय बर्हींषि क्षिप्रं राघवकारणात् ॥१९॥
அதன்பின் சௌமித்ரி (லக்ஷ்மணன்) ராகவனுக்காகத் தானே புல்லை கொண்டு வந்து விரைவில் மங்களமான படுக்கையை அமைத்தான்।
Verse 20
तस्मिन्समाविशद्राम स्स्वास्तरे सह सीतया ।प्रक्षाल्य च तयोः पादावपचक्राम लक्ष्मणः ॥२०॥
அந்தப் படுக்கையில் ராமன் சீதையுடன் படுத்தான். லக்ஷ்மணன் அவர்களின் திருவடிகளைத் துவைத்து, பின்னர் சிறிது தூரம் விலகிச் சென்றான்।
Verse 21
एतत्तदिङ्गुदीमूलमिदमेव च तत्तृणम् ।यस्मिन्रामश्च सीता च रात्रिं तां शयितावुभौ ॥२१॥
இதுவே அந்த இங்குதீ மரத்தின் வேர்; இதுவே அந்தப் புல்லணை—இதன்மேல் ராமனும் சீதையும் இருவரும் அந்த இரவில் உறங்கினர்।
Verse 22
नियम्य पृष्ठे तु तलाङ्गुलित्रवान् शरैस्सुपूर्णाविषुधी परन्तपः ।महाद्धनु स्सज्यमुपोह्य लक्ष्मणो निशामतिष्ठत्परितोऽस्य केवलम् ॥२२॥
அப்போது பகைவரைத் தணிக்கும் இலக்குமணன் கைப்பத்தும் விரல்களும் காக்கும் கவசங்களை அணிந்து, முதுகில் அம்புகள் நிறைந்த இரு தூணிகளைச் சுமந்து, பெரும் வில்லில் நாணை ஏற்றி ஆயத்தமாக வைத்து, அந்த இரவு முழுவதும் தனித்தனியாகவே ஸ்ரீராமனைச் சுற்றிலும் விழிப்புடன் காவல் நின்றான்।
Verse 23
तत स्त्वहंचोत्तमबाणचापधृत् स्थितोऽभवं तत्र स यत्र लक्ष्मणः ।अतन्द्रितैर्ज्ञातिभिरात्तकार्मुकैर्महेन्द्रकल्पं परिपालयंस्तदा ॥२३॥
அதன்பின் நானும் சிறந்த அம்புகளும் வில்லும் ஏந்தி, இலக்குமணன் நின்ற இடத்திலேயே நிலைத்திருந்தேன்; மேலும் வில்லெடுத்துத் தயார் நிலையில் இருந்த சோர்வறியாத உறவினர்களுடன் சேர்ந்து, அந்த வேளையில் மகேந்திரனை ஒத்த ஸ்ரீராமனைப் பாதுகாத்தேன்।
Rama declines Guha’s abundant offerings despite warm hospitality, explicitly aligning with kshatriya discipline: one should give, not accept. The action frames renunciation not as poverty but as principled restraint during exile.
The Sarga teaches dharma as self-regulation under distress: Bharata steadies grief to seek truthful details; Kausalya’s maternal care becomes ethical stewardship; and Rama’s conduct integrates hospitality with non-possessiveness, supported by Lakshmana’s vigilant service.
The night-rest is mapped to the foot of an ingudi tree and a grass/darbha bed, with evening worship (sandhyā) and the practice of fasting. The sentinel scene highlights weapons (strung bow, quivers, arrows) as cultural markers of protective duty in forest travel.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.