Sukta 1
Sukta 7.1
Vasiṣṭha (traditional attribution for Mandala 7 opening hymns)
Agni
Trishtubh (typical for RV 7.1; verify in critical edition)
ऋग्वेदस्य ७.१ सूक्तं वसिष्ठस्य मण्डलस्य प्रारम्भे अरणिभ्यां जातं अग्निं “जनयित्वा” तम् गृहे गृहे गृhapतिं यज्ञस्य च होतारं मध्यस्थं च प्रतिष्ठापयति। सूक्ते अग्नेः प्रत्यक्षप्रज्वलनं दूरदृश्या च दीप्तिः वर्ण्यते, ततः राक्षसेभ्यः शत्रुभ्यश्च रक्षणाय प्रार्थना भवन्ति; अन्ते च कवेर् ब्रह्म (पवित्रवाक्) उन्नयतु, दाने प्रतिग्रहे च कल्याणं क्षेमं च साधयत्विति याच्यते।
Mantras
Mantra 1
अग्निं नरो दीधितिभिररण्योर्हस्तच्युती जनयन्त प्रशस्तम् । दूरेदृशं गृहपतिमथर्युम् ॥
नराः दीधितिभिः अरण्योः हस्तच्युती अগ্নिं जनयन्ति—प्रशस्तं दूरेदृशं गृहपतिम् अथर्वणम्।
Mantra 2
तमग्निमस्ते वसवो न्यृण्वन्त्सुप्रतिचक्षमवसे कुतश्चित् । दक्षाय्यो यो दम आस नित्यः ॥
तमग्निमस्ते वसवो न्यृण्वन्त्—सुप्रतिचक्षम् अवसे कुतश्चित्; दक्षाय्यः सः यो दमे नित्य आस।
Mantra 3
प्रेद्धो अग्ने दीदिहि पुरो नोऽजस्रया सूर्म्या यविष्ठ । त्वां शश्वन्त उप यन्ति वाजाः ॥
प्रेद्धोऽग्ने दीदिहि पुरो नः—अजस्रया सूर्म्या, यविष्ठ; त्वां शश्वन्त उप यन्ति वाजाः।
Mantra 4
प्र ते अग्नयोऽग्निभ्यो वरं निः सुवीरासः शोशुचन्त द्युमन्तः । यत्रा नरः समासते सुजाताः ॥
प्र तेऽग्नयोऽग्निभ्यो वरं निः सवीराः शोशुचन्त द्युमन्तः । यत्र नरः समासते सुजाताः ॥
Mantra 5
दा नो अग्ने धिया रयिं सुवीरं स्वपत्यं सहस्य प्रशस्तम् । न यं यावा तरति यातुमावान् ॥
दा नो अग्ने धिया रयिं सवीरं स्वपत्यं सहस्य प्रशस्तम् । न यं यावा तरति यातुमावान् ॥
Mantra 6
उप यमेति युवतिः सुदक्षं दोषा वस्तोर्हविष्मती घृताची । उप स्वैनमरमतिर्वसूयुः ॥
उप यमेति युवतिः सुदक्षं दोषा वस्तोर् हविष्मती घृताची । उप स्वैनम् अरमतिर् वसूयुः ॥
Mantra 7
विश्वा अग्नेऽप दहारातीर्येभिस्तपोभिरदहो जरूथम् । प्र निस्वरं चातयस्वामीवाम् ॥
हे अग्ने, विश्वा दहारा॑तीः प्रतिपक्षशक्तीः तैस्तप॑ोभिरपदह—यैस्त्वं पुरा जरूथं जर्जरक्षयं दग्धवान्। प्रनिस्वरं व्याधिमिवामीवां चातयस्व।
Mantra 8
आ यस्ते अग्न इधते अनीकं वसिष्ठ शुक्र दीदिवः पावक । उतो न एभिः स्तवथैरिह स्याः ॥
हे अग्ने, यस्ते अनीकं दीप्ततेजसोऽग्रं समिध्यते—हे वसिष्ठ, शुक्र, दीदिवः पावक—तदा एभिः स्तवथैः नः सह इह स्याः।
Mantra 9
वि ये ते अग्ने भेजिरे अनीकं मर्ता नरः पित्र्यासः पुरुत्रा । उतो न एभिः सुमना इह स्याः ॥
हे अग्ने, ये मर्ता नरः पित्र्यासः पुरुत्रा ते अनीकं विभजिरे—उतो न एभिः सुमना इह स्याः; अस्माकं प्रगतौ संमनो भव।
Mantra 10
इमे नरो वृत्रहत्येषु शूरा विश्वा अदेवीरभि सन्तु मायाः । ये मे धियं पनयन्त प्रशस्ताम् ॥
इमे नरः वृत्रहत्येषु शूराः सन्तु; विश्वा अदेवीरभि मायाः प्रतिहन्यन्ताम्। ये मे प्रशस्तां धियं पनयन्ति स्तेनयन्ति च, ते निवार्यन्ताम्।
Mantra 11
मा शूने अग्ने नि षदाम नृणां माशेषसोऽवीरता परि त्वा । प्रजावतीषु दुर्यासु दुर्य ॥
मा शूने, अग्ने, नृणां नि षदाम; मा अशेषसोऽवीरता परि त्वा अस्मान् च आवृणोतु। प्रजावतीषु दुर्यासु सुस्थिरासु त्वं नः नित्यं गोपायिता भव।
Mantra 12
यमश्वी नित्यमुपयाति यज्ञं प्रजावन्तं स्वपत्यं क्षयं नः । स्वजन्मना शेषसा वावृधानम् ॥
यं अश्विनौ नित्यम् उपयाति यज्ञं, स नः प्रजावन्तं स्वपत्यं क्षयं भवतु। स स्वजन्मना शेषसा वावृधानः पूर्णतां वर्धताम्।
Mantra 13
पाहि नो अग्ने रक्षसो अजुष्टात्पाहि धूर्तेरररुषो अघायोः । त्वा युजा पृतनायूँरभि ष्याम् ॥
पा॒हि नो॑ अग्ने र॒क्षसो॒ऽजु॑ष्टात्; पा॒हि धू॒र्तेरर॑रुषोऽघा॒योः। त्वया यु॒जा पृ॑तना॒यून॒भि ष्या॑म॥
Mantra 14
सेदग्निरग्नीँरत्यस्त्वन्यान्यत्र वाजी तनयो वीळुपाणिः । सहस्रपाथा अक्षरा समेति ॥
सेद॒ग्निर॒ग्नीँरत्य॑स्त्व॒न्यान्—यत्र॑ वा॒जी तन॑यो वी॒ळुपा॑णिः। स॒हस्र॑पाथा अ॒क्षरा॑ स॒मेति॑॥
Mantra 15
सेदग्निर्यो वनुष्यतो निपाति समेद्धारमंहस उरुष्यात् । सुजातासः परि चरन्ति वीराः ॥
सेद॒ग्निर्यो व॑नुष्य॒तो नि॒पाति॑ समे॒द्धार॒मंह॑स उरु॒ष्यात्। सु॒जा॒तास॒: परि॑ चरन्ति वी॒राः॥
Mantra 16
अयं सो अग्निराहुतः पुरुत्रा यमीशानः समिदिन्धे हविष्मान् । परि यमेत्यध्वरेषु होता ॥
अयमेव स अग्निराहुतः पुरुत्रा; यं यज्ञस्य ईशानः हविष्मान् समिधि सम्यगिन्द्धे। स होता अध्वरेषु परि यत्यन्तःस्थो विधत्ते।
Mantra 17
त्वे अग्न आहवनानि भूरीशानास आ जुहुयाम नित्या । उभा कृण्वन्तो वहतू मियेधे ॥
त्वयि अग्ने बहून्याह्वानानि समाह्वानानि च सन्ति; वयं शक्तीनामीशानाः नित्यं जुहुयाम। उभौ वहतू—मानुषं दैवं च—कृण्वन्तो मियेधे सम्यग्गच्छेम कर्म च साधयेम।
Mantra 18
इमो अग्ने वीततमानि हव्याजस्रो वक्षि देवतातिमच्छ । प्रति न ईं सुरभीणि व्यन्तु ॥
इमानि अग्ने वीततमानि हव्याः अजस्रं वह; देवतातिं च अन्विष्य अस्मान् प्रति नय। प्रत्युत्तरं नः प्रति सुरभीणि प्रवाहाः प्राणन्तु।
Mantra 19
मा नो अग्नेऽवीरते परा दा दुर्वाससेऽमतये मा नो अस्यै । मा नः क्षुधे मा रक्षस ऋतावो मा नो दमे मा वन आ जुहूर्थाः ॥
मा नोऽग्नेऽवीरते परा दाः; दुर्वाससेऽमतये मा नोऽस्यै दाः। मा नः क्षुधे मा रक्षस ऋतावः; मा नो दमे मा वने आ जुहूर्थाः॥
Mantra 20
नू मे ब्रह्माण्यग्न उच्छशाधि त्वं देव मघवद्भ्यः सुषूदः । रातौ स्यामोभयास आ ते यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
नू मे ब्रह्माण्यग्न उच्छशाधि; त्वं देव मघवद्भ्यः सुषूदः। रातौ स्यामोभयास आ ते; यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः॥
Mantra 21
त्वमग्ने सुहवो रण्वसंदृक्सुदीती सूनो सहसो दिदीहि । मा त्वे सचा तनये नित्य आ धङ्मा वीरो अस्मन्नर्यो वि दासीत् ॥
त्वमग्ने सुहवो रण्वसंदृक्सुदीती सूनो सहसो दिदीहि। मा त्वे सचा तनये नित्य आ धङ् मा वीरो अस्मन्नर्यो वि दासीৎ॥
Mantra 22
मा नो अग्ने दुर्भृतये सचैषु देवेद्धेष्वग्निषु प्र वोचः । मा ते अस्मान्दुर्मतयो भृमाच्चिद्देवस्य सूनो सहसो नशन्त ॥
मा नोऽग्ने दुर्भृतये यज्ञस्य सचैषु देवेद्धेष्वग्निषु प्र वोचः। मा तेऽस्मान् दुर्मतयो भृमाच्चिद् देवस्य सूनो सहसो नशन्त॥
Mantra 23
स मर्तो अग्ने स्वनीक रेवानमर्त्ये य आजुहोति हव्यम् । स देवता वसुवनिं दधाति यं सूरिरर्थी पृच्छमान एति ॥
स मर्त्योऽग्ने स्वनीक रेवानमर्त्ये य आजुहोति हव्यम्। स देवता वसुवनिं दधाति यं सूरिरर्थी पृच्छमान एति॥
Mantra 24
महो नो अग्ने सुवितस्य विद्वान्रयिं सूरिभ्य आ वहा बृहन्तम् । येन वयं सहसावन्मदेमाविक्षितास आयुषा सुवीराः ॥
महो नोऽग्ने सुवितस्य विद्वान् रयिं सूरिभ्य आ वहा बृहन्तम्। येन वयं सहसावन्मदेमाविक्षितास आयुषा सुवीराः॥
Mantra 25
नू मे ब्रह्माण्यग्न उच्छशाधि त्वं देव मघवद्भ्यः सुषूदः । रातौ स्यामोभयास आ ते यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
नूनं मे ब्रह्माण्यग्ने उच्छशाधि त्वं देव मघवद्भ्यः सुषूदः। रातौ स्यामोभयास आ ते यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः॥
Frequently Asked Questions
It establishes Agni as the newly kindled sacred fire—lord of the home and priest of the sacrifice—and asks him to protect the worshippers and strengthen their mantras.
The two araṇis (fire-sticks) are used to generate fire; the hymn treats this ritual act as a sacred birth, showing Agni as a divine presence awakened through human effort and right intention.
It is a prayer for safety from harmful forces—whether seen as hostile beings, illness, deception, or inner negativity—so the ritual and daily life remain ordered and auspicious.
Ask anything about Sukta 1 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.